Кіріспе

Лондонның негізгі заңдық аудандарының бірі, Англия

Темпл – Темпл шіркеуін қоршаған Лондон қаласының аумағы. Бұл Лондонның маңызды құқықтық аудандарының бірі және орта ғасырдан бері қазіргі күнге дейін ағылшын құқығының елеулі орталығы болып табылады. Ол Ішкі ғибадатхана мен Орта ғибадатханадан тұрады, олар төрт сот үйінің екеуі және Лондон қалалық корпорациясының орнына жергілікті билік органдары ретінде жұмыс істейді, қаланың барлық құрылымдары мен функцияларын басқарады. Бұл сот үйлері құрылмас бұрын Темпл ауданы 1312 жылы таратылғанға дейін Храмгерлерге (шіркеуді салған) берілген аумақ болды, бірақ сол кезден бері бұл аймақ осы атауын сақтап келеді. Ол көп ұзамай заңгерлік мамандықтың орталығына айналды. Патшалық соттары мен Темпл Бар солтүстікке қарай орналасқан, ал Темпл метро станциясы оңтүстік-батысқа қарай Вестминстер қаласында орналасқан. Аймақ шамамен Темза өзенімен (Виктория жағалауы) оңтүстікке қарай, Суррей көшесімен батысқа қарай, Стрэнд және Флит көшелерімен солтүстікке қарай, ал Кармелит көшесімен және Уайтфрайрс көшесімен шығысқа қарай шектеледі. Арадағы Эссекс көшесі, Суррей көшесінен шығысқа қарай екі көше – дәстүрлі батыс шекара, одан тысқары кең кеңселер/қонақүйлер мен тұрғын үйлер орналасқан, станцияға ең жақын үш үлкен көше блогына таралып жатыр.

Ауқымы

Ғибадатхана, ресми түрде анықталғанда, көптеген адвокаттар кеңселері мен солиситорлар кеңселерiн, сондай-ақ Жұмыспен қамту апелляциялық трибуналы сияқты белгілі заң институттарын қамтиды. Әділеттік аумағынан тыс, бірақ Храм метро станциясына қарап тұрған – көне қолданыста Савой, ал басқаша Strand немесе Saint Clement Danes аудандары деп есептелетін – бірнеше ғимарат бар. Олардың ішінде Халықаралық стратегиялық зерттеулер институатын орналастырған орта биіктіктегі Арундел үйі және құрылысы жүріп жатқан, Strand, Arundel және Surrey көшелеріне қарап тұрған iрi көп мақсатты кешен бар.

Топонимика

Атауы 12 ғасырда Novum Templum, яғни "Жаңа ғибадатхана" деп тіркелген. Ол сол кездегі "жаңа" шіркеудің (Temple Church) және сол кезде Темплиерлер орденіне тиесілі болған айналасындағы жерлердің құрметіне аталған. (Ал "Ескі ғибадатхана" Холборнда, қазіргі Линкольн қонақүйі тұрған жерге жуық орналасқан.) Ғибадатхана атауы қазір тек шіркеу ғана емес, сонымен қатар Ішкі ғибадатхана, Орта ғибадатхана, Ғибадатхана бары және жақын жердегі Ғибадатхана метро станциясының атауында да қолданылады. 1312 жылы Темплиерлер ордені таратылғаннан кейін, олардың иелігі – ғибадатхана аумағы – алдымен Ішкі ғибадатхана мен Сыртқы ғибадатханаға бөлінді (бұл Лондон қаласының шегінде және одан тыс жерде орналасқан аймақтарды білдірді); кейін Ішкі ғибадатхана Ішкі және Орта ғибадатханаға бөлінді, ал Сыртқы ғибадатхана көбінесе қолданыстан шықты.) Сыртқы ғибадатхана аумағы Эксетер епископына берілді, ал кейіннен Эссекс графы Роберт Деверь сатып алып, оның құрметіне Эссекс көшесі мен Деверь соты, сондай-ақ Орта ғибадатханадағы Эссекс сотына ат қойды. Темза өзенінің Виктория жағалауымен бекітілуі ғибадатхана аумағын кеңейтті, бұл бұрын өзеннің су тасқынына ұшырайтын жерлерді оңтүстікке қарай ашты. Өзеннің бастапқы жағалауы жер бетінің төмендеуінен анық көрінеді, мысалы, Ішкі ғибадатхана бағында немесе Эссекс көшесінің төменгі жағындағы баспалдақтарда. Бұл аймақ Екінші дүниежүзілік соғыста жаудың әуе шабуылынан көп зардап шекті; көптеген ғимараттар, әсіресе Ішкі және Орта ғибадатханалардағы кеңселер қайта салынуы керек болды. Ғибадатхана шіркеуі де қирап, қайта тұрғызылды. Дегенмен, ғибадатхана I санаттағы ескерткіштерге толы.

Ішкі және орта ғибадатхана

Ауданның өзегі Лондон қаласында орналасқан және екі сот палатасынан тұрады: Ішкі ғибадатхана (шығыс бөлігі) және Орта ғибадатхана (батыс бөлігі). Ғибадатхана шіркеуі осы екі палатаның арасында шамамен орталықта орналасқан және екеуінің де басқаруында болады. Әр палатаның өз бақшасы, асханасы, кітапханасы және әкімшілік кеңсесі бар, бәрі де ғибадатхананың өз бөлігінде орналасқан. Дегенмен, жердің көп бөлігін адвокаттар палата деп аталатын бөлмелерде жұмыс істейтін ғимараттар алып жатыр. Екі палатаның шекарасында кейбір анклавтар мен эксклавтар бар. Екі палата арасында қайсысы ескірек және қайсысы екіншісінен басымдыққа ие болу керек деген ұзаққа созылған дау болды. Бұл дау 1620 жылы төрт судьядан тұратын трибуналдың шешімімен реттелді, ол барлық төрт палатаның тең болуын жариялады, "ешкімнің бірі екіншісінен артық құқығы жоқ". 20-ғасырға дейін Храмдағы көптеген палаталар адвокаттар үшін тұрғын үйлер болды; алайда, кәсіби мақсаттар үшін орын жетіспеуі тұрғын үйлердің санын жоғары қабаттармен шектеді, оларды көбінесе аға адвокаттар мен судьялар пайдаланды, олардың көпшілігі оларды Лондоннан тыс жердегі отбасылық үйлері ретінде қолданды. (Барристердің кәсіби дайындық курсын өткізіп жатқан жаңа адвокаттарға арналған бөлмелер саны шектеулі.) Бұл, Лондон қаласынан халықтың жалпы қоныс аударуымен бірге, Храмды жұмыс уақытынан тыс уақытта, мысалы, Чарльз Диккенстің романдарының көптеген жерлерінде айтылған Храмға қарағанда әлдеқайда тыныш етуіне себеп болды. Бүгінде Ішкі және Орта ғибадатханалардағы палаталардың шамамен төрттен бірі тұрғын үйлерді қамтиды, ал қазіргі жоспарлау саясаты мүмкіндігінше оларды сақтап, Храм палаталарының ерекше "коллегиалды" сипатын сақтауға бағытталған. Вестминстер қаласындағы Орта ғибадатхана шекарасының сыртында, Эссекс соты мен Страндтың арасында орналасқан "Сыртқы ғибадатхана" деп аталатын 19-ғасырлық ғимарат та бар, бірақ ол қазіргі палаталардың құрамына кірмейді, коммерциялық жер иелеріне тиесілі және тарихи және ұзақ уақыттан бері жойылған Сыртқы ғибадатхана палатасымен тікелей байланысты емес. Сержант палатасы деп аталатын аймақ бұрын Храмнан тыс жерде болған, бірақ бір кезде заңгерлер (Serjeants at Law) басқарған. 2001 жылы ол Ішкі ғибадатханаға қосылды (ол жанында және Ішкі ғибадатханадағы Корольдің орындық жолымен байланысты), оны адвокаттар палатасына айналдыру мақсатында. Алайда, ол қонақ үйге айналдырылды.

Еркіндік

Ішкі ғибадатхана және Орта ғибадатхана – сақталған аздаған бостандықтардың екеуі, бұл географиялық-әкімшілік бөліністің ежелгі атауы. Олар тәуелсіз, шіркеуге бағынбаған аумақтар, тарихи тұрғыдан Лондон қаласы корпорациясының басқаруында болмаған және Лондон епископының рухани юрисдикциясынан тыс қалған. Бүгінде олар көптеген мәселелер бойынша жергілікті билік органдары ретінде қарастырылады, бірақ 1971 жылғы Храмдар туралы жарлықта белгіленгендей, функцияларын Лондон қаласының ортақ кеңесіне жүктете алады. Ғибадатхана бостандықтарының оңтүстік шекарасы Виктория жағалауының (1865–1870) салынуына дейін Темзаның табиғи жағалауы болды. Шекара, осы маңызды инженерлік жұмыстарға қарамастан, дерлік өзгермеген – нәтижесінде Ішкі және Орта ғибадатханалар Темзаға қараған жағалауын жоғалтты, бірақ ол кеңінен бақтармен алмастырылды. Қазір екеуінің де шекарадан тыс, құқық саласына қатысты мүліктері бар. Астынан метро желісі өтетін маңызды магистраль – Ембанкмент, қағаз жүзінде ғибадатхананың бөлігі емес. Ембанкмент – бақтар мен жолдың кездесетін жері, көктемгі су тасқыны (өте сирек болатын) жағалаудың сол бөлігі орналасқан. Лондон қаласының салыстырмалы шекарасы – Темзаның ортасы.

Ғибадатхана шіркеуі

Ғибадатхана шіркеуі – корольдік ерекшелік. Ол тамплиерлер орденімен салынды және 1185 жылы қасиеттендірілді. Ол Орта ғибадатхана және Ішкі ғибадатхана үйлерінің ортақ меншігі болып табылады.

Темпл метро станциясы мен теңіз айлағы

Temple өзінің атын Temple метро станциясына берді, оған District (жасыл) және Circle (сары) желілері қызмет көрсетеді. Станция Temple Place және Виктория жағалауының арасында, оңтүстік-батыс жақта орналасқан. Виктория жағалауында, Вестминстер қаласының Лондон шекарасының батысында, метро станциясының жанында Temple пирсі де бар; HQS Wellington сонда тұрақты түрде тоқтаған.