Кіріспе

Dark Castle – 1986 жылы Macintosh платформасы үшін Silicon Beach Software компаниясы шығарған платформалық ойын. Алғашқы ойынды Марк Пирс жобалап, анимацияласа, бағдарламалауды Джонатан Гей жасады, ал дыбыс эффектілерін Эрик Зочер дайындады. Dark Castle ойынында Дункан есімді жас батыр зұлым Қара рыцарьға жетуге тырысады, кедергілерден жалтарып, кейде жұмбақтарды шешеді. 1987 жылы "Dark Castle-дан тыс" атты жалғасы шықты. Екінші жалғасы, Return to Dark Castle, Super Happy Fun Fun, Inc. компаниясымен шығарылып, 2008 жылдың 14 наурызында Mac App Store дүкенінде пайда болды. SEGA Genesis платформасы үшін Three Sixty Pacific және Electronic Arts компаниялары ойынды басқа платформаларға көшірді. Ойын сериясы 1 миллионнан астам дана сатылды.

Сюжет

Зұлым Қара рыцарь қала тұрғындарын қорқытқанда, ханзада Дункан оның тағын құлатуға шешім қабылдайды, бірақ оны істеу үшін ол қамалдың төрт бөліміне – От шарлары, Қалқан, Қиындықтар және Қара рыцарьға баруға тиіс. От шарларын және Қалқанды жинағаннан кейін Дункан Қара рыцарьдың тақ бөлмесіне жетеді, онда ол Қара рыцарьдың тағын құлатып, Қара рыцарь ашуланып қолдарын шайқап тұрады, ал гаргулья Дунканды 3-ші қиындыққа апарып барады.

Ойын процесі

Ойын алыста дауыл бұлттары бар қамалдың көрінісімен басталады. Бахтың "Токката және фуга" әуенінің D минордағы алғашқы ноталары естіледі, содан кейін күркіреулер қосылады. Осы экранда ойынның атауы, бағдарламалау және жасаушылар туралы мәлімет көрсетіледі. Dark Castle ішіндегі қозғалыс көптеген платформалық ойындарға тән. Дункан жүгіріп, секіріп, мойын ие алады, және жауларына шектеулі мөлшерде тас лақтырады. Жол бойында кішкентай қаптарда тастарды, сондай-ақ қамал маңында кездесетін көптеген егеуқырлар мен жартастардың шағуына қарсы дәрі беретін эликсирдің құтыларын табуға болады. Қара рыцарьды жеңу үшін Дункан бірнеше тұтқаларды тартып, оны тақтан құлатуы керек. Дунканға көмектесу үшін, сиқырлы қалқан мен от шарын лақтыру қабілеті, әлдеқашан Dark Castle ішінде табылады. Ойын Ұлы залдан басталады, онда ойыншы төрт есіктің бірін таңдай алады. Ортадағы үлкен есік Қара рыцарьға апарады. Бір есік қалқанмен белгіленген, ал қалған екеуі құпия түрде от шарының жолы мен одан да қиын жолдың арасында ауысады. Ойын үш түрлі қиындық деңгейінде ойнауға болады, ең қиыны – "Кәсіби" деңгейінде көбірек жаулар мен бірнеше қосымша тосынсыйлар бар. Dark Castle WASD пернелері мен тышқанды басқаруды қолданған алғашқы ойын болуы мүмкін. Тастар мен от шарының траекториясы мен лақтырылуы тышқанның қозғалысы және басу арқылы, ал кейіпкердің қозғалысы пернелерді басу арқылы басқарылады. Дункан оңай шатасады; қабырғаға соғылғанда немесе секірмей қысқа қашықтыққа құлағанда ол бір сәт дөңгеленіп, түсініксіз сөздерді лепезедей шашады. Осы уақытта ол шабуылға осал. Едендегі тесіктерге құлау өлімге әкелмейді, керісінше, аздаған күш жұмсау арқылы құтылуға болатын түрмеге ("Қиындық 3") әкеледі. Оңай деңгейде бұл кідіріске ұшыратады. Дегенмен, қиын деңгейлерде ойыншы тастар мен эликсирді жинау үшін бұл стратегиялық тұрғыдан қажет болуы мүмкін. Пасха жұмыртқасы: Dark Castle (және оның жалғасы) компьютер сағатында 25 желтоқсан күні немесе кез келген жұма күні 13-і ойналса, Ұлы зал немесе тақ бөлмесі (сәйкесінше) мерекелік әшекейлермен безендіріледі.

деңгейлері

Бұл ойынның 14 деңгейі бар, олар Ұлы залдың 4 есігінен шығады, алғашқы екі есігі кездейсоқ болады. Ең сол жақ есік (әдетте): 1-ші қиындық, 2-ші қиындық, 3-ші қиындық. Сол жақтағы есіктің қашықтағы жағы (әдетте): Fireball 1, Fireball 2, Fireball 3, Fireball 4. Ортаңғы есік: Қара атты 1, Қара атты 2, Қара атты 3. Оң жақ есік: 1-ші қалқан, 2-ші қалқан, 3-ші қалқан, 4-ші қалқан.

Даму

Марк Пирс өзінің MacroMind компаниясымен Сан-Францискода орналасқан, ал Джон Гей және Силикон Бич командасының қалған бөлігі Сан-Диегода болды; сондықтан алғашқы іске қосылу жиналысынан кейін Пирс пен Гей арасындағы ынтымақтастықтың басым бөлігі қашықтықтан жүзеге асырылды. Пирс MacroMind-тің "VideoWorks" (Adobe Director-дің тікелей алдағысы) анимациясын жасады, содан кейін файлдарды дискеттер арқылы Gay-ге жіберді, ол өз кезегінде ойынды Apple Lisa-да 68000 Assembly Language тілінде кодтады (жоғары нәтижелер жүйесі сияқты бірнеше бөліктері Паскаль тілінде жазылды). Дик Ноэлмен бірге жұмыс істеген Эрик Зочер дигіталды дыбысты жасады.

Порт және қайта жасау

Mega Drive/Genesis үшін нұсқасын Electronic Arts 1991 жылы шығарды. Түпнұсқа Dark Castle-дің MS DOS нұсқасы да шығарылды, ол бастапқы ойынға жақын болды. Төменгі ажыратымдылығының орнын толтыру үшін түс қолданылды; сондай-ақ, сол кезде компьютерде тышқан болмағандықтан, мақсатқа алу пернетақта арқылы жасалды. Түстердің қолданылуына байланысты пікір қақтығыстары бар. Amiga, Atari ST және Commodore 64 үшін нұсқаларын 1987 жылы Three Sixty Pacific шығарды. Apple IIGS нұсқасы 1989 жылы шығарылды, оны Лэйн Роат бағдарламалады және ол Macintosh нұсқасына ұқсас болды, бірақ төменгі ажыратымдылығы, түсті графикасы және басқару элементтерінің айырмашылықтары болды. Джон Ромеро Macintosh-тің монохромды суреттерін 16 түсті супер-резолюциялық суреттерге түрлендірді. 2006 жылы мобильді құрылғыларға арналған нұсқасы шығарылды. Оны Super Happy Fun Fun әзірледі, құрамында бастапқы әзірлеушілердің бірі Марк Стивен Пирс бар; оны Bandai басып шығарды. Ол Dark Castle және Beyond Dark Castle ойындарынан элементтерді алып, деңгейлерді жаңадан жасалған түрінде ұсынады, сонымен қатар графикасы жаңартылған. CD i үшін де нұсқасы шығарылды. 2009 жылы iOS платформасы үшін порт жасау жұмысы жүргізіліп жатқан.

Түсі қараңғы

1994 жылы ойын әзірлеуші Delta Tao Software компаниясы Aldus компаниясынан Silicon Beach-тің бірқатар ескі ойындарының құқықтарын сатып алып, жаңартылған Color Dark Castle ойынын жасап, жариялай алды. Жаңа нұсқада толық түсті графика болды, сонымен қатар басқа да өзгерістер енгізілді, мысалы, 2-ші және 3-ші от шарынан су лаваға айналды. Бұл нұсқада ойыншыға үлкен залдың кез келген есігінен (мысалы, Ұлы залдан 4-ші от шарына) соңғы пунктке тікелей өтуге мүмкіндік беретін жаңа қиындық деңгейі қосылды, онда қарсыластар саны азайтылып, ойын оңайлатылды. Сондай-ақ, ойынды Ұлы залда сақтау мүмкіндігі болды, бірақ тек бір ойынды ғана сақтауға болады.

Қабылдау

Computer Gaming World Dark Castle-дің «Macintosh үшін көрген ең жақсы аркада ойыны, және мүмкін, кез келген микрокомпьютерде көрген ең жақсысы» екенін мәлімдеді. Рецензент дыбыс пен графиканы мақтап, Macintosh-тің мұндай сапалы анимация жасай алатынын білмегенін айтты. Ол «Қараңғы қамал» «интерактивті мультфильмдер» деп Silicon Beach атауды ұнататын нәрсеге жасалған алғашқы қадамдардың бірі екенін көрсететін көптеген ұсақ детальдарға толы деген қорытындыға келді. BYTE ойынды Lode Runner-мен салыстырып, «Негізгі идея жаңа емес, бірақ орындалуы әсерлі» деп жазды. Журнал «жақсы анимациясы мен реалистік дыбыстық эффектілерін» мақтап, «қысқы ұзақ кештерде өнімді нәрселермен айналысудың орнына осы ойынмен уақыт өткізудің тамаша тәсілі» деген қорытынды жасады. Compute! Amiga нұсқасының «керемет графикасын, дыбысын және атмосферасын» мақтап, бірақ пернетақта/тышқанмен басқару жүйесі мен ойынның өте қиын екенін сынға алды. Рецензент сондай-ақ ойынды көшіруден қорғау үшін дискіні пайдалануын ұнатпады, себебі ол дискілерге зақым келтіруден, ойынды жүктеу кезінде қателерден және деңгейлердің баяу жүктелуінен қорқыды. Ойын сыншылары Хартли мен Пэтти Лессер Dragon #122 (1987) журналындағы «Компьютерлердің рөлі» бағанында ойынды мақтап, оны «Macintosh компьютері үшін жасалған ең жақсы аркадалық/приключение ойыны – тіпті, кез келген компьютер үшін!» деп атады және «Графика мен анимация шынайы түрде таң қалдырады!» деді. Келесі бағанында сыншылар ойынға 5 жұлдыздың 4-ін берді. Macworld Dark Castle-дің Macintosh нұсқасын қарап шығып, оның геймплейін, графикасын және дыбысын мақтап, «Dark Castle – бұл ату, қашу және жүгіру ойыны, бірақ осы жанрдағы ең жақсы үлгі, ол өте жылдам әрекеттерімен, сондай-ақ керемет анимациясымен, графикасымен және дыбысымен ерекшеленеді. Ойынның да қызықты тұсы бар», – деді. Сонымен қатар, «Dark Castle – Macintosh үшін қол жетімді ең жоғары сапалы графика мен дыбысқа ие. Оның әрекеттері шапшаң және қарқынды, сценарийі өте әдемі» деді. Macworld шолуын ойынның артықшылықтары мен кемшіліктерін тізімдеп, «Тамаша графика, дыбыс, анимация және дизайн» жағымды жақтары ретінде, ал «Қараңғы қамалдың» кемшіліктеріне қатысты «Ешқайсысы жоқ» деп қорытындылады. 1996 жылы Computer Gaming World Dark Castle-ді барлық уақыттағы ең жақсы 136-шы компьютерлік ойын деп жариялады.

Қараңғы қамалдан тыс

1987 жылы "Қараңғы қамалдан тыс" атты жалғасы шықты, онда Дункан қайта оралып, әлі тірі Қара рыцарьды жеңуге тиіс. Қара рыцарьдың мұнарасына кіру үшін ойыншы алдымен әртүрлі қиын қол жетімсіз жерлерге жасырылған бес сиқырлы шарды жинауы керек. Шарларды Алдын ала палатаға қайтарып, 5 тұғырға қойғанда ғана қақпа ашылып, Дункан Қара рыцарьпен бетпе-бет кездесе алады. "Beyond Dark Castle" қозғалтқышы "Dark Castle" қозғалтқышына ұқсас болды, бірақ денсаулық жолағы, бомбалар және басқа да заттар сияқты жақсартулар мен қосымша мүмкіндіктермен жабдықталған, сондай-ақ ойыншы "жеке тікұшақпен" басқаратын деңгейлер де болды. Бұл деңгейлер мен лабиринт деңгейлері бір экранмен шектелмей, бүйірлік прокруткамен (side scrollers) жасалған. Ойындарды "компьютерлік бөлме" деңгейінде сақтауға да болады. "Dark Castle" ойынының барлық нұсқаларындағыдай, егер ойыншы озық деңгейді жеңсе, арнайы соңғы сахна ашылады.

Қараңғы қамалға қайта оралу

2000 жылы Z Sculpt компаниясы дамытып жатқан "Қараңғы қамалға оралу" атты жаңа бөлімі жарияланды, онда Дунканның туысы Брайант есімді жас батыр Қара рыцарьды тағы да жеңуге тиіс. Бұл ойын 2008 жылдың 14 наурызына дейін жарық көрмеді. "Қараңғы қамалға оралу" ойынына жаңа ойын механикалары қосылды, мысалы, ойыншы қару-жарақтарын сақтай алады және бөлмеде қосымша шарларды жинақтай алады. Ойынға өздік тапсырмалар құруға мүмкіндік беретін деңгей редакторы енгізілетіні айтылғанмен, бұл мүмкіндік жүктеуге қосылмаған. Super Happy Fun Fun ресми сайтында "деңгей редакторы жақын арада шығарылады" делінген.