Теңіз арқылы жағалау саудасы

Кіріспе

Жағалау бойымен теңіз арқылы жүктер мен жолаушыларды тасымалдау, мұхиттарды кесіп өтпестен жасалатын қазіргі заманғы терминдер – қысқа теңіз кеме қатынасы (кейде де жолақты белгісіз), теңіз магистралі және теңіздің автокөлік жолдары, сондай-ақ тарихи тұрғыдан келген жағалау саудасы, жағалау кеме қатынасы, жағалау саудасы және жағалаудағы сауда терминдерінің барлығы жүктер мен жолаушыларды теңіз арқылы, негізінен жағалау бойымен тасымалдауды қамтиды. Қысқа теңіз кеме қатынасы (немесе оның аудармасы) Еуропалық комиссия және жалпы Еуропалық Одақта қолданылатын термин. АҚШ осы терминді отарлық дәуірден бері сақтап келеді, оның ішінде құлдарды Жоғарғы Оңтүстіктен ірі нарықтарға, әсіресе Нью-Орлеанға су арқылы тасымалдайтын ішкі құл саудасы үшін де қолданылған. АҚШ 1793 жылдан бастап жағалау саудасын реттеуді қолға алды, «Жеңіздегі сауда мен балық аулау саласында жұмыс істейтін кемелерді тіркеу және лицензиялау туралы акт» қабылданды, ол сол жылдың 18 ақпанында Конгресс бекітті. Жылдар өте келе, ол АҚШ Кодексінің 46-тарауына, 551-тарауына (46 USC Ch. 551) «Жағалау саудасы» ретінде енгізілді. Кейбір қысқа теңіз кемелері ішкі су жолдары арқылы ішкі аймақтарға жүзуге жеткілікті кішкентай. Қысқа теңіз тасымалы жауынды және құрғақ ірі жүктерді, контейнерлерді және жолаушыларды жағалау бойымен тасымалдауды қамтиды (мысалы, Лиссабоннан Роттердамға немесе Нью-Орлеаннан Филадельфияға). Кемелердің типтік көлемі 1000 DWT (тонналық өлі салмақ – яғни, жүк көлемі) - 15000 DWT аралығында, ал су айдыны шамамен... Типтік (көбінесе ірі) жүктерге астық, тыңайтқыштар, болат, көмір, тұз, тас, металл сынықтары, минералдар және мұнай өнімдері (дизель майы, керосин және авиациялық отын сияқты), контейнерлер және жолаушылар жатады. Еуропада қысқа теңіз кеме қатынасы Еуропалық Одақтың көлік саясатының басты бағыты болып табылады. Қазіргі уақытта Еуропадағы барлық жүк тасымалының шамамен 40%-ы осы арқылы жүзеге асырылады. АҚШ-та қысқа теңіз кеме қатынасы Еуропадағыдай кеңінен қолданылмаған, бірақ даму бар. Осы типтегі кеме қатынасының басты артықшылықтары – көлік қанағаттандырылмауының азайтылуы, ауаның ластануының төмендеуі және жүк жіберуші мен үкімет үшін жалпы шығындарды үнемдеу. Тауарларды кемемен тасымалдау (бір 4000 DWT кеме 100-200 жүк көлігіне тең) автомобиль көлігіне қарағанда әлдеқайда тиімді және экономикалық (егер тауарлар ішкі аймаққа жеткізілсе, жүк көлігімен тасымалданып, жеткізілуі керек болса) және ұрлану мен зақымдануға бейімдігі аз. Еуропадағы барлық жүк тасымалының шамамен 40%-ы қысқа теңіз тасымалы болып саналады, бірақ бұл жүктің басым бөлігі теңіз арқылы емес, өзендер арқылы Еуропаның орталық аймағы арқылы өтеді. Соңғы он жылда қысқа теңіз кеме қатынасы термині кеңейіп, ішкі су жолдарындағы нүктеден нүктеге жүк тасымалын, сондай-ақ мұхиттар арқылы жүк тасымалы үшін ішкі теңіз порттарына жүктің қозғалысын қамтуда. Терең теңіз кеме қатынасы, континенттер аралық кеме қатынасы және мұхит кеме қатынасы терминдері мұхиттарды кесіп өтетін теңіз қатынасына қатысты. Қысқа теңіз кеме қатынасы ішкі су жүзуінен де ерекшеленеді, әсіресе өзен бойындағы екі қала арасындағы жүзуден.

Movement of cargo and passengers by sea along a coast, without crossing an ocean
The modern terms short sea shipping (sometimes unhyphenated), marine highway and motorways of the sea, as well as the more historical terms coastal trade, coastal shipping, coasting trade and coastwise trade, all encompass the movement of cargo and passengers mainly by sea along a coast, without crossing an ocean. Short sea shipping (or a translation thereof) is the term used by the European Commission and commonly throughout the European Union. The United States maintained these term from its colonial era, including for domestic slave trade that shipped slaves by water from the Upper South to major markets, especially New Orleans. The US and began regulating general coasting trade as early as 1793, with "An act for enrolling and licensing ships and vessels to be employed in the coasting trade and fisheries, and for regulating the same", which passed Congress on 18 February that year. Over the years, it has been codified as Title 46 of the United States Code, Chapter 551 (46 USC Ch. 551), "Coastwise Trade". Some short sea ship vessels are small enough to travel inland on inland waterways. Short sea shipping includes the movements of wet and dry bulk cargoes, containers and passengers around the coast (say from Lisbon to Rotterdam or from New Orleans to Philadelphia). Typical ship sizes range from 1,000 DWT (tonnes deadweight – i. e., the amount of cargo they carry) to 15,000 DWT with drafts ranging from around Typical (and mostly bulk) cargoes include grain, fertilisers, steel, coal, salt, stone, scrap, minerals, and oil products (such as diesel oil, kerosene, and aviation fuel), containers, and passengers. In Europe, short sea shipping is at the forefront of the European Union's transportation policy. It currently accounts for roughly 40% of all freight moved in Europe. In the US, short sea shipping has yet to be used to the extent it is in Europe, but there is some development. The main advantages promoted for this type of shipping are alleviation of congestion, decrease of air pollution, and overall cost savings to the shipper and a government. Shipping goods by ship (one 4,000 DWT vessel is equivalent to between 100–200 trucks) is far more efficient and cost effective than road transport (though the goods, if bound inland, have to be transferred and delivered by truck) and is much less prone to theft and damage. Roughly 40% of all freight moved in Europe is classified as short sea shipping, but the greater percentage of this cargo moves through Europe’s heartland on rivers and not oceans. In the past decade, the term short sea shipping has evolved in a broader sense to include point to point cargo movements on inland waterways as well as inland to ocean ports for shipment over oceans. The contrasting terms deep sea shipping, intercontinental shipping and ocean shipping refer to maritime traffic that crosses oceans. Short sea shipping is also distinct from inland navigation, notably between two cities along a river.

Еуропа

Еуропадағы қысқа теңіз тасымалының негізгі хабы – Роттердам, ол Еуропадағы ең ірі порт, ал екіншісі – Антверпен. Нидерланды мұнда маңызды рөл атқарады, Рур аймағына дейін Рейн өзенімен де, теңіз арқылы да жүзуге қабілетті гибридтік кемелерді жасады. Нидерланд және Бельгияның маңызды су жолдары (Maas, Waal, Амстердам-Рейн каналы, Scheldt) құлыптары мен көпірлері осыған сәйкес салынған. Ірі порттардағы тығырылудың салдарынан бірнеше кішкентай (контейнерлік) порттар дамыды, сондай-ақ Германиядағы Дуйсбург және Дортмунд сияқты Рейн порттары да дамыды. Гамбург, Феликсстоу (қазір Ұлыбританиядағы ең ірі порт) және Ле-Хавр порттары да осы тасымалдау жүйесінде маңызды рөл атқарады. Нидерландыда бұл сала салық жеңілдіктерімен қолдау көрсетілген инвестициялық бағдарламаның арқасында қарқынды өсімді қамтыды. "Костерлер" салудың дәстүрлі аймағы – Гронинген провинциясы, онда көптеген кемежайларда кеме құрылыс сырғаналары бар. Басты тенденция – Польшада немесе Румынияда арзан еңбекті пайдаланып бос корпус жасау және оларды Нидерландыда аяқтау. Еуропалық комиссия 2021 жылдың маусым айында Еуропаның өзендері мен каналдары арқылы тасымалданатын тауарлар көлемін ұлғайту және 2050 жылға дейін нөлдік эмиссия баржаларына көшуді жеделдету мақсатында 35 тармақты іс-қимыл жоспарын ұсынды. Бұл Тұрақты және Ақылды Қозғалыс Стратегиясымен және 2030 жылға дейін ішкі су каналдары мен қысқа теңіз тасымалын 25%-ға, ал 2050 жылға дейін 50%-ға арттыруды көздейтін Еуропалық Жасыл Келісімге сәйкес келеді.

Филиппин

Филиппин заңдарында қысқа теңіздегі кеме қатынасы немесе жағалау саудасы – Филиппиннің екі теңіз порты арасында тауар немесе жолаушы тасымалы ретінде анықталады. Тек Теңіз өнеркәсібі органынан алынған және осы органмен берілген жағалау лицензиясына ие кемелер ғана Филиппиндегі жағалау саудасымен заңды түрде айналыса алады. Лицензия алуға тек филиппин тіркелгісінің куәлігі бар кемелер ғана құқылы. Филиппиннің теңіз порттарынан шығарда немесе кіргенде, жағалау саудасымен айналысатын кемелердің басты діңгегіне филиппин жағалауының белгісі ілінуі тиіс.

АҚШ және Канада

Ұлы көлдер су жолы мен Сент-Лоуренс теңіз жолы жүйесіндегі жүк қозғалысы осы терминологияны кеңейту бойынша қысқа теңіз тасымалы ретінде жіктелуі мүмкін. Канаданың Сент-Лоуренс теңіз жолының басқару корпорациясы және оның АҚШ-тағы әріптесі, Сент-Лоуренс теңіз жолының даму корпорациясы, соңғы бірнеше жыл бойы осы тұжырымдаманы өзінің маркетингтік "Hwy H2O" ұранымен насияттап келеді. Бұл тұжырымдаманың мақсаты – жер үстіндегі кептелісті азайту үшін теміржол және жүк көлігі режимдерімен үйлесімде Сент-Лоуренс – Ұлы көлдер дәлізіндегі қолданыстағы қуатты тиімді пайдалану. Канаданың Онтарио штатындағы Берлингтон қаласындағы Great Lakes Feeder Lines компаниясы, Сент-Лоуренс теңіз жолында "Dutch Runner" деп аталған, еуропалық құрылымдағы, "мақсатына сай" қысқа теңіз кемесін пайдаланған алғашқы компания болды және ол кеме Канада туын көтеріп жүзеді. 2008–2009 жылдардың қысында ол Халифакс пен Сент-Пьер-и-Микелон арасында апта сайынғы, тұрақты қызмет көрсетіп, рол-он/рол-офф, сынық жүк, контейнерлер және суытылған тауарларды тасымалдады. Кеме экипажы екі 35 тонналық кран көмегімен жүктерді тиеу-түсіруге қабілетті. Тағы бір канадалық компания, Гамильтон қаласында орналасқан McKeil Marine, сүйрегіштер мен баржалар комбинациясынан тұратын флотты пайдаланады; олар Сент-Лоуренс теңіз жолы арқылы жылдар бойы шайыр, отын, алюминий құймалары және сынық жүк сияқты тауарларды тасымалдап келеді. Сент-Лоуренс өзені бойында McKeil Marine алюминий құймаларын Квебек провинциясындағы қорыту зауытынан Огайо штатындағы тұтынушыларға дейін тасымалдайды. Бір баржа 220 дана 40 тонналық жүк көлігіне тең жүк тасымалдай алады. "Американың теңіз магистралі" – ішкі және жағалау кеме қатынасын дамытуға бағытталған бағдарлама. 2001 жылы Нью-Йорк және Нью-Джерси порттары Порттың ішкі тарату желісін (PIDN) іске қосты, бұл кеме тасымалы үшін ішкі нүктелер желісін кеңейту жобасы. Бағдарламаға теміржол порттарының байланысын күшейту де кіреді. Компания Нью-Джерси штатының оңтүстігіндегі Делавэр өзеніндегі Салем портына баржа қызметін ұсынады. 2003 жылы ол Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі Гудзон өзеніндегі Олбани–Ренсселэр портына баржа қызметін бастады, бірақ 2006 жылы бастапқы қаржыландыру тоқтатылғаннан кейін ол тоқтатылды.

Cargo movements on the Great Lakes Waterway and Saint Lawrence Seaway system can be classified as short sea shipping under this broadening of terminology. The St. Lawrence Seaway Management Corporation of Canada and its US counterpart, the St. Lawrence Seaway Development Corporation, have for the past several years promoted this concept under its marketing umbrella "Hwy H2O". The concept is intended to use existing capacity on the St. Lawrence – Great Lakes corridor in harmony with rail and truck modes to reduce overland congestion. Great Lakes Feeder Lines of Burlington, Ontario, Canada was the first company to operate a "fit for purpose", European built short sea shipping vessel, named Dutch Runner, on the St. Lawrence Seaway under Canadian flag. During the winter of 2008–2009, it operated a weekly, fixed service between Halifax and St. Pierre et Miquelon, carrying roll on/roll off, break bulk, containers, and refrigerated goods. Crew on the ship can load and unload it with the two 35 tonne cranes. Another Canadian firm, Hamilton based McKeil Marine, operates a fleet of tug and barge combinations; these have has been moving commodities such as tar, fuels, aluminum ingots, and break bulk cargoes for years on the Saint Lawrence Seaway. Along the St. Lawrence River, McKeil Marine transports aluminum ingots from a smelter in Quebec to destinations in Ohio, a distance of One barge carries the equivalent of 220 40 ton trucks. America's Marine Highway is a program to promote inland and coastal shipping. In 2001 the Port of New York and New Jersey began its Port Inland Distribution Network (PIDN), a project to increase a network of inland points for shipping. Other features include strengthening rail port connections. It is providing barge service to the Port of Salem in southern New Jersey on the Delaware River. In 2003 it started barge service to the Port of Albany–Rensselaer on the Hudson River in upstate New York, but this was suspended in 2006 after the end of funding for the start up.