Кіріспе
1928 жылы түсірілген "О, Кей!" мюзиклі – Джордж Гершвиннің музыкасы, Айра Гершвиннің сөзі, Гай Болтон мен П. Г. Вудхаус жазған пьеса. Ол Морис Хеннекин мен Пьер Вебердің "La Présidente" пьесасы негізінде құрастырылған. Сюжет Дархэм герцогы мен оның қарындасы леди Кейдің Америкада тыйым салынған кезеңдегі ағылшын контрабандалық әрекеттерінен өрбиді. Кей өзіне қол жеткізу қиын болып көрінетін бір еркекке ғашық болады. Бұл мюзикл "Someone to Watch Over Me" әнімен ұзақ есте қалады. Мюзикл 1926 жылы Бродвейде Гертруд Лоуренс пен Виктор Мурдің қатысуымен сахнаға қойылды және 256 қойылымға дейін жетті. 1927 жылы мюзикл Лондонның Вест-Эндінде Лоуренс пен Джон Кербидің қатысуымен ашылды, онда 213 қойылым өтті.
Oh, Kay! is a musical with music by George Gershwin, lyrics by Ira Gershwin, and a book by Guy Bolton and P. G. Wodehouse. It is based on the play La Présidente by Maurice Hennequin and Pierre Veber. The plot revolves around the adventures of the Duke of Durham and his sister, Lady Kay, English bootleggers in Prohibition Era America. Kay finds herself falling in love with a man who seems unavailable. The show is remembered for its enduring song, "Someone to Watch Over Me". The musical opened on Broadway in 1926, starring Gertrude Lawrence and Victor Moore, and ran for 256 performances. The musical then opened in London's West End in 1927, starring Lawrence and John Kirby, where it ran for 213 performances.
Өмірбаян
Продюсерлер Алекс А. Аронс және Винтон Фридли «О, Кей!» мюзиклін «Принцесс» театрының стилінде, заманауи көріністермен, қарапайым декорациялармен және әзіл-қалжыңға толы сюжетпен сахналауды жоспарлады. 1924 және 1925 жылдардағы Андре Шарло ревюлерінде танымал болған Гертруда Лоуренс әндер мен сюжет жазылмас бұрын басты рөлге шақырылды. Ерте американдық мюзиклдерді жасаудың дәстүрлі процесіне сәйкес, Джордж және Айра Гершвин «О, Кей!» мюзикліне музыкасын либреттистер Болтон мен Вудхаус жұмысын бастамас бұрын жазды. Либретто аяқталғаннан кейін Гершвиндердің сегіз әні сюжетке оңай сәйкес келмегендіктен алынып тасталды. Шоудың Филадельфиядағы алдын ала көрсетілімдері үш сағаттан асты, сондықтан продюсерлер прологты (басты кейіпкердің таныстырылуы) қысқартты, осылайша алғашқы 4 әнді жоғалтты, сондай-ақ қайта құру кезінде қажетсіз болған II актінің «Finaletto» бөлігі де алынып тасталды. Бұл сюжеттің романтикалық емес, әзіл-қалжыңдық элементтерін күшейтті, себебі атау кейіпкері шоудың басындағы 40 минутқа дейін көрінбейді. Бұл оқиға «Жарқын жиырма жылдардың» рухын көрнекті бейнеледі, театр көрермендеріне таныс орта мен кейіпкерлерді ұсынады: сәнді Лонг-Айленд үйі және белгілі (бірақ комик) контрабандистер. Репетиция кезінде Джордж Гершвин Филадельфиядағы ойыншық дүкенінен матадан жасалған қуыршақ сатып алды. «Someone to Watch Over Me» балладасы Лоуренспен бірге сахнада қойылды, ол қуыршақты құшақтап, оған ән шырқады. Бұл шоудың ең танымал әні болды және Гершвиннің классикасына айналды.
Бірінші акт
1926 жыл, джаз дәуірі және тыйым салу дәуірі. Джимми Винтер жас қыздар арасында өте танымал, олар оның Лонг-Айлендтегі (Нью-Йорк) үйінің қонақ бөлмесін тазалап жатыр, "Әйелдің қолының тигені" оның үйіне керегін айтады. Джимми үйден кетіп, сол күні кешке қайта оралады. Ол болмағанда, бірнеше ағылшын контрабандистері – Дурхэм герцогы, оның қарындасы Леди Кей және олардың жаңғыртылған американдық көмекшілері "Шорти" МакГи және Ларри Поттер – Джиммидің үйіне заңсыз ішімдіктерді жасырып қойды. Джиммидің қайтып келе жатқанын естіген герцог сол түнігі ром тасымалын тоқтатады және жүздеген қорапты жертөледен шығарып әкетеді. Долли мен Филис Ракстон, екі жас қыз, егіз болып шығады. Олар Ларриге қосылып, спонтанды ән мен би орындайды ("Сұрама"). Салық инспекторы Янсен қылмыс болып жатқанына көз жеткізіп келеді, бірақ Джимми үйге келгенде кетеді. Джиммимен бірге оның екінші әйелі, жаңа ғана үйленген Констанс бар. Оның алғашқы некесі мас күйдегі студенттік әзілден кейін болған, ал бұл жұп көп жылдардан бері бөлек өмір сүріп келеді. Ол Констансқа үйлену үшін некені жоюға өтініш берген. Шорти өзін жаңа үй қызметшісі ретінде таныстырады, Джимми бұйырған үй қызметшісі мен қызметшіні жіберіп алған. Үй қызметшісі ретінде Шорти жертөледегі ромның қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Джимми адвокатынан телеграмма алады, онда некені жою рәсімі аяқталмағаны айтылады, сондықтан Джимми мен Констанс заңсыз некеде. Констанс ашуланып, жақын жердегі қонақ үйге кетеді. Джимми Шортиге өткен жазда оны судан құтқарған әдемі қыз туралы айтады. Үйді тазалаған қыздар оны қарсы алуға келгенде ол үзіледі. Ол әрқайсысын "Сүйкімді қыз" деп атайды. Олар кетеді, ал Джимми сыртта дауыл болғанда төсекке дайындалады. Леди Кей майлы плащ киіп, револьверді ұстап, салық инспекторларынан қашып кіреді. Ол өткен жазда Джиммиді құтқарған қыз болып шығады. Джимми оны жатын бөлмесінде жасырады, сол кезде офицер Янсен үйге келіп Джиммиді сұраққа алады. Янсен кетеді, бірақ қайтып келіп Кей мен Джиммиді бірге көреді. Кей өзінің Джиммидің әйелі екенін айтады, ал жаңа үйленгендердің чемодандары әлі де қонақ бөлмеде шашырап жатқандықтан, салық инспекторы оған сенеді және кетеді. Кей қорқынышты дауылда сыртқа шыға алмайды, сондықтан ол түнде Джиммидің бөлмесінде ("Бәлкім") қалуға мәжбүр болады. Герцог пен Ларри келесі күні таңертең Кейді іздеп Джиммидің үйіне келеді. Әдемі қыздар да келіп, Ларри герцогты көтеріңкі көңілде ету үшін "Салаңдар қолдарыңды" әні мен биін орындайды. Кей қонақтар кеткенше Джиммидің бөлмесінде жасырынып отырады. Салық инспекторы қайтып келеді, ал Джимми мен Кей жаңа үйленгендей болады ("Иә, иә, иә"). Герцог, Констанс және Констанстың әкесі, судья Апплтон да келіп, Кей қайтадан жатын бөлмеге жасырынады. Джиммидің некесі жойылғаннан кейін, судья сол күні ресми неке рәсімін өткізуді жоспарлайды. Констанс жатын бөлмеден шу естіп, есікті ашады. Кей ағылшын үй қызметшісінің киімін киіп, өзін Жэйн деп таныстырады, ол үй қызметшісі Шортидің әйелі. Кей Джиммиге ғашық екенін түсінеді және оның Констансқа үйленуіне жол бермеуге шешім қабылдайды.
ІІ акт
"Күйеу мен қалыңдықтың" үйлену тойына арналған фотосуреттер түсірілуде, ал Кей әлі де қызметші қыз болып маскараланған Джиммиді ол қатал Констанстан гөрі жақсы әйел болатынына сендіруге тырысады. Ол өзінің құмыралық қуыршағына "Маған қарап отыратын біреу керек" дейді. Ларри ішімдікті жер астынан шығарып әкелуі керек еді, бірақ ол "Фиджити Фут" билеу қабілетін көрсетумен аяқтады. Кіріспелер қызметкері қысқаша пайда болады және Кейді Джиммидің әйелі емес, Шортидің әйелі ретінде таныстырған кезде шатасады. Судья мен Констанс түскі асқа талап етеді, ал Шорти мен Кей оларға қызмет көрсетуі керек. Тамақ толып, хаос пайда болады, ал судья мен Констанс қатты ренжіді және кетеді. Джимми өзінің үйіне жиі келетін әдемі әйелдермен уақыт өткізуді "жер бетіндегі аспан" деп атайды. Салық инспекторы қайтып келеді және Джиммидің сол түстен кейін үйленетінін естіп, шошынады, өйткені ол оны әйелімен өткен түні көрген. Кей Констанстың бір көйлегін киіп жүр, енді ол кішкентай қызға ұқсамайтындықтан, ол Шортимен бірге салық қызметкерін Джиммидің әйелі екеніне сендіреді. Ол тек қана үй қызметшісі Джейнге ұқсайды; Доли мен Филис екі адамның бір-біріне ұқсайтынын көрсетеді. Кей мен Шорти тойды тоқтату үшін жоспар құрды. Жимми Кейді Констанцияның киімімен көргенде, ол өте әдемі болып, оны сүйді. Той басталады, ал судья рәсімді оқып жатқанда, оны Кейдің жоспарын орындап жатқан салық агенті болып маскаланған Шорти үзіп тастайды. Ол Джиммидің үйінде ішімдік жасырғаны үшін тұтқындалғанын айтады. Нағыз салық инспекторы келіп, герцог пен Кейді тұтқындап, Джимиді қылмыскерді қорғағаны үшін айыптайды. Ол Кейді Джиммидің әйелі ретінде маскаралаудан бұрын түнде Джиммидің пижамасында тапқанын айтады. Алкогольді контрабандашылар мен Джимми тұтқындалып, ішімдік жүк көлігімен әкетіліп жатқан кезде жертөледе қамалады. Алайда олар көп ұзамай жертөле есігінің ашық қалғанын біліп, кетуге болады. Сол күні кешке Джимми достары мен контрабандистерге арналған той өткізеді. Достары Кейді мақтап: "Ой, Кей, сен менімен жақсысың" деп жариялайды. Салық инспекторы келіп, өзінің Blackbird екенін мойындайды, әйгілі қарақшы, және ол олардың барлық сыраларын ұрлады! Бірақ жүк көлігі жүргізушілері Шорти мен Ларри үшін жұмыс істеген. Қара құс кек алуды уәде етеді. Кейдің АҚШ визасы жоқ деп ойлағандықтан, оны депортациялағысы келеді. Алайда, Джимми олардың жаңа неке куәлігімен келіп, Кейдің АҚШ азаматы екенін дәлелдейді.
Өндірістер мен жазбалар
О, Кей! 1926 жылғы 8 қарашада Бродвейдегі Император театрында тұңғыш рет көрсетілді және 256 қойылымға дейін сахналанды. Лондонда ол 1927 жылғы 21 қыркүйекте ашылған Оның Ұлылық театрында ойналып, 213 қойылымға созылды, бас рөлдерде Лоренс пен Джон Керби болды. Мюзикл 1928 жылы Century театрында қайта жанданды. 1955 жылы Барбара Руик, Джек Кэссиди және Аллен Кейс Колумбия рекордс компаниясы шығарған және Леман Энгель дирижерлік еткен алғашқы студиялық альбомның басты рөлдерін сомдады. Вудхаустың қосымша әндері мен жаңа мәтіндерімен қайта жаңғырту 1960 жылы жазылды. Премьера мен 1960 жылғы қайта жаңғыртуда композитордың ниетіне сәйкес, оркестр шұғыласында екі фортепиано тобы қолданылды, кейде соққы аспаптарымен толықтырылды. Кейінгі қойылымдарда әдеттегі Бродвей оркестрі пайдаланылды. 1990 жылы Дэвид Меррик қойған қойылым Ричард Роджерс театрында және Лант Фонтанн театрында қара түсті актерлердің қатысуымен, оның ішінде Брайан Стокс Митчеллдің өнерімен көрсетілді. 1997 жылы Лондонның Барбикан орталығында «Жоғалған мюзиклдерді ашу» концерті өтті, онда түпнұсқа сценарий қолданылды (басты рөлде Луиза Голд). Басқа британдық қойылымдар да болды, соның ішінде 1984 жылы Чичестерде Иан Джадж режиссерлік еткен және Джейн Карр Кей, ал Майкл Сиберри Джимми рөлінде ойнаған қойылым. Джейн Хоу, Эдвард Хибберт және Гарет Валентайн да көзге түсті. О, Кей! 1928 жылы осы атпен үнсіз фильмге түсірілді, бірақ дыбысты фильмге айналдырылмады. 1995 жылы Доун Апшоу қатысқан мюзиклдің жазбасы бастапқы қойылымнан алынып тасталған «The Moon Is On the Sea», «When Our Ship Comes Sailing In» және «Ain't It Romantic» әндерін қалпына келтірді, сондай-ақ «Someone to Watch Over Me» әнін бірінші актінің басына қайтарды.