Кіріспе

Нидерландтық модернист сәулетші

Виллем Маринус Дудок (6 шілде 1884 – 6 сәуір 1974) – нидерландтық модернист сәулетші. Ол Амстердамда дүниеге келген. 1928 жылы Хилверсум қаласының қалалық сәулетшісі болып тағайындалды, ол осы қалада 1931 жылы аяқталған кірпіштен салынған Хилверсум қалалық әкімшілігімен ең көп танылды. Ол ғимаратты ғана емес, сонымен қатар интерьерін, оның ішінде кілемдерді, жиһаздарды және тіпті қала әкімінің отырыс балғасын да жобалады. Ол сонымен қатар шамамен 75 үй, қоғамдық ғимараттар мен тұтас аудандарды жобалап, салды.

Мансап

Дудок бастапқыда әскери мансапты таңдады. Бреда әскери академиясында ол азаматтық инженерия мамандығын оқыды және әскери ғимараттарды жобалауға көмектесуге рұқсат алды. Берлаж сияқты басқа голланд сәулетшілерінің ықпалымен ол өз идеяларын тез бейімдей білді. 1913 жылы Лейдендегі Қоғамдық жұмыстар директорының көмекшісі, ал 1915 жылы Хилверсумдағы Қоғамдық жұмыстар директоры болып тағайындалды. 1928 жылы Хилверсумның қалалық сәулетшісі болып тағайындалды. Сол жылы оған қаланы кеңейту, яғни тұрғын үйлерді, мектептерді, бассейндерді, саябақтар мен бақтарды жобалау міндеті жүктелді. Оның Хилверсумдағы ерте стилі Амстердам мектебінен туындаса, оның танымал Хилверсум қалалық әкімдігінің эффектілі композициясы, асимметриясы, шатырдың кеңірген бөліктері және басқа да элементтері Франк Ллойд Райт пен Чикаго прерия мектебінің ықпалында болды. Қала әкімдігі оның шедеврі саналады және қаланың символы да, тиімді әкімшілік ғимарат та болу талаптарын үйлестіре алады. Шындығында, Дудокқа Ұлыбританиядағы бау-бақша қалалар қозғалысының негізін қалаушылары Эбенезер Ховард пен Реймонд Унвиннің ықпалы тигені анық. Дудок 1960 жылдарға дейін Хилверсумда прогрессивті, голландтық модернистік құрылымдарды жасауды жалғастырды және халықаралық деңгейде танымал болды. Нидерландыдағы мектептерді жобалаушылар арасында оның Хилверсумдағы мектептері ерекше атаққа ие болды. Дудок сонымен қатар Роттердамдағы De Bijenkorf универмагының филиалын жобалаған, ол Баухаус, де Стиль және 1920-1930 жылдардағы Арт-Деко мен Арт-Модерн модернистік дизайнында кең таралған стильдегі коммерциялық сәулеттің керемет үлгісі. 1930 жылы ашылған кезде шамамен 70 000 адам бұл оқиғаға қатысты. 1940 жылы мамыр айында Нидерландыға нацистердің басып кіруі кезінде Роттердамды неміс бомбалау салдарынан ішінара қиратылған болса да, құрылыстың дизайнын және құрылымын көрсететін көптеген фотосуреттер, жоспарлар және басқа материалдар сақталды және жақында Дудоктың универмагы туралы голландтық деректі фильм жасауға көмектесті. Дудок 1935 жылы RIBA алтын медалін, ал 1955 жылы AIA алтын медалін алды. Ол сондай-ақ Париждегі Cité Universitaire-дегі Нидерланд колледжін, Бағдадтағы мәдени орталықты және Калькуттадағы кинотеатрды жобалаған. Ол Роттердамда жобалаған ғимараттардың бірінде қазір оның есімімен аталған кафе-ресторан орналасқан. Ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Гааганы қайта құру жоспарларын жасады. Бұл қаланың оңтүстік-батысында 150 000 тұрғыны бар жаңа ауданды қамтыды. Ол 89 жасында Хилверсумда қайтыс болды.