Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
987 жылдан 1328 жылға дейінгі Франция корольдік үйі
Royal house of France from 987 to 1328
Капе әулеті 987 жылдан 1328 жылға дейін Франция Корольдігін басқарды. Бұл Капеция әулетінің ең ежелгі тармағы болды – өзі Робертиан әулетінен тараған. Капе әулетінің тікелей желісі 1328 жылы аяқталды, себебі Филип IV-нің үш ұлы (1285–1314 жылдары билеген) француз тағына мұрагер болатын еңбекке жарамды ұлдар таба алмады. Карл IV-нің (1322–1328 жылдары билеген) қайтысымен тақ Филип IV-нің кіші інісінен тараған Валуа әулетіне өтті. 1589 жылы корольдік билік тағы бір Капеция тармағына, Людовик IX-тың (1226–1270 жылдары билеген) ең кіші ұлынан тараған Бурбон әулетіне көшті. 1830 жылдан бастап ол Бурбон әулетінің тармағына, Орлеан әулетіне өтті, император Наполеонның 10 жылдық билігінен басқа, әрқашан Хью Капеттің еркек ұрпақтарының қолында болды.
The House of Capet ruled the Kingdom of France from 987 to 1328. It was the most senior line of the Capetian dynasty – itself a derivative dynasty from the Robertians. The direct line of the House of Capet came to an end in 1328, when the three sons of Philip IV (reigned 1285–1314) all failed to produce surviving male heirs to the French throne. With the death of Charles IV (reigned 1322–1328), the throne passed to the House of Valois, descended from a younger brother of Philip IV. Royal power would pass on, in 1589, to another Capetian branch, the House of Bourbon, descended from the youngest son of Louis IX (reigned 1226–1270). From 1830 on it would go to a Bourbon cadet branch, the House of Orléans, always remaining in the hands of agnatic descendants of Hugh Capet, except for the 10 year reign of Emperor Napoleon.
Аттар
Капе үйі тікелей Капетиялықтар (Capétiens directs), Франция үйі (la maison de France) немесе жай ғана Капеттер деп аталды. 19 ғасырдағы тарихшылар "Капетия" атауын Францияның билеуші үйіне де, Хью Капеттің (939 – 996) еркек ұрпақтарына да қолдана бастады. Сол замандастары "Капетия" атауын қолданбады (Франция үйіне қараңыз). Капеттер кейде "патшалардың үшінші руы" деп аталды (меровингтер мен каролингтерден кейін). "Капет" атауы Хьюға, алғашқы Капет патшасына берілген (мәні нақты белгісіз) лақаптан шыққан.
The House of Capet were also called the Direct Capetians (Capétiens directs), the House of France (la maison de France), or simply the Capets. Historians in the 19th century came to apply the name "Capetian" to both the ruling house of France and to the wider spread male line descendants of Hugh Capet ( 939 – 996). Contemporaries did not use the name "Capetian" (see House of France). The Capets were sometimes called "the Third Race of Kings" (following the Merovingians and the Carolingians). The name "Capet" derives from the nickname (of uncertain meaning) given to Hugh, the first Capetian king.
Капетияның ертедегі патшалары
Капетиялардың алғашқы монархы – Францияның франк дворяны Хью Капе (шамамен 939–996 жж.), Людовик V (шамамен 967–987 жж.) қайтыс болғаннан кейін, Каролингтердің соңғы патшасы Франция тағына сайлау арқылы ие болды. Хью Ұлы Карлдың ұлы Пипин Италиялық арқылы, және олар арқылы Ұлы Константиннің ұрпағы екенін мәлімдеді. Одан кейін ол отбасында мұрагерлікке айналдыру үшін, ұлы Роберт II (972–1031) сайлау арқылы және тәж кигізу арқылы таққа отыруын қамтамасыз етті. Осылайша, Роберт әкесі қайтыс болғаннан кейін таққа мұрагер болды, ол да көптеген алғашқы ізбасарлары сияқты осы дәстүрді сақтады. Капетия патшалары бастапқыда патшалықтың әлсіз билеушілері болды – олар тек Île de France және Орлеандық аймақтарындағы шағын жерлерді тікелей басқарды, олардың барлығы тәртіпсіздікке толы болды; Францияның қалған бөлігін Нормандия герцогы, Блуа графы, Бургундия герцогы (1032 жылдан кейін өзі Капетиялық болған) және Аквитания герцогы сияқты күшті билеушілер басқарды (олардың барлығы өз бағыныстыларын бақылауда ұстаудың біршама бірдей қиындықтарына тап болды). Дегенмен, Капетия үйі шіркеудің қолдауын алды және Филипп I, Людовик IX және қысқа ғұмырлы Жан I ерекшеліктерін қоспағанда, кәмелетке толмаған патшалардың туындаған мәселелерінен аулақ бола алды.
The first Capetian monarch was Hugh Capet (c.939–996), a Frankish nobleman from the Île de France, who, following the death of Louis V (c.967–987) – the last Carolingian king – secured the throne of France by election. Hugh was a descendant of Charlemagne, through his son Pepin of Italy, and through them claimed descent from Constantine the Great. He then proceeded to make it hereditary in his family, by securing the election and coronation of his son, Robert II (972–1031), as co king. The throne thus passed securely to Robert on his father's death, who followed the same custom – as did many of his early successors. The Capetian kings were initially weak rulers of the kingdom – they directly ruled only small holdings in the Île de France and the Orléanais, all of which were plagued with disorder; the rest of France was controlled by potentates such as the duke of Normandy, the count of Blois, the duke of Burgundy (himself a Capetian after 1032) and the duke of Aquitaine (all of whom faced to a greater or lesser extent the same problems of controlling their subordinates). The House of Capet was, however, fortunate enough to have the support of the Church, and – with the exception of Philip I, Louis IX and the short lived John I – were able to avoid the problems of underaged kingship.
Капеция мен Плантагенет
Қысқаша айтқанда, Людовик VII (1120–1180) тұсында Капе әулеті Францияда күш қуаты өсті. Людовик Аквитания герцогинясы Элеонораға (1122–1204) үйленді де, герцог атанды – бұл оның әкесі Людовик VI (1081–1137) құлшынған мүмкіндік еді, себебі Элеонораның әкесі Вильгельм X өсиетімен корольден жас герцогиняға лайықты күйеу табуды сұраған болатын. Алайда, осы неке – және Капе әулетінің өсіп-өркендеуінің бір жолы – сәтсіз аяқталды. Олардың тек екі қызы болды және отбасылық келіспеушіліктер туды. Әулеттің болашағын қамтамасыз ету үшін Людовик Элеонорадан ажырасып, ол Англияның Генрих II-ге (1133–1189) үйленді. Людовик екі рет тағы үйленіп, соңында ұлы Филипп II (1165–1223) дүниеге келді. Филипп II Францияда Плантагенеттер әулетінің билігін әлсіретуге кірісті. Людовик VIII (1187–1226) – Филипп II Августтың үлкен ұлы және мұрагері – Кастилияның Бланшасына (1188–1252) үйленді, ол Элеонора Аквитания мен Генрих II Англияның немересі еді. Ол Англия тағына талап ету үшін ағылшын барондарының шақыруымен Англияға басып кірді және қысқа уақытқа Англия королі деп жарияланды, бірақ кейіннен таққа отырғызылмағаны айтылды. Дегенмен, Капе әулеті Англияда бекіне алмады. Людовик Ламбет шартына қол қоюға мәжбүр болды, ол заңды түрде оның Англия королі болмағанын жариялады, ал ханзада әйелі мен әкесіне Францияға қайтып оралды. Әулеті үшін маңыздысы, ол өзінің қысқа билігі кезінде (1223–1226) Пуатуды және Паи д’Ок жерлерінің бір бөлігін жаулап алды, олар Альбиген крест жорығының аясында бұрынғы иелерінен айырылды деп папа жариялаған еді. Бұл жерлер француз тажына қосылып, Капе әулетінің билігін арттырды. Людовик IX (1214–1270) – Әйіргі Людовик – Людовик VIII-нің бала кезінде таққа отырды; бірнеше жыл бойы билік ете алмағандықтан, патшалықтың басқаруын оның анасы, беделді королева Бланша жүзеге асырды. Ол әжесі Элеонораның француз мұрагерімен некелесуі үшін таңдалған, оның қарындасы Урракаға қарағанда патшайым болуға лайықты деп есептелген. Регент ретінде ол осыны дәлелдеді, ұлының кәмелетке толмаған кезінде ғана емес, тіпті ол өзінің билігіне келгеннен кейін де патшалыққа қатысты болды. Людовик те көпшілік тарапынан құрметтелген патша болды, бірақ ол крест жорықтарына көп ақша жұмсады, олардың нәтижесі жоққа шықты. Француз патшасы ретінде ол қанағаттылығымен, күшімен, батылдығымен, әділдігімен және Францияға деген адалдығымен танылды. Әулеттік тұрғыдан, ол екі маңызды Капе әулетін құрды: Анжу әулетін (ол ағасы Карл I-ге (1227–1285) Анжу графтығын сыйлап құрды) және Бурбон әулетін (1268 жылы ұлы Робертке (1256–1317) Клермонды сыйлап, оны Бурбонның мұрагері Беатриске (1257–1310) үйлендіргеннен кейін құрды); бірінші әулет Сицилия, Неаполь және Венгрияны биледі, ал екіншісі ақырында француз тағына ие болып, Наварраны да қосып алды.
Briefly, under Louis VII (1120–1180), the House of Capet rose in their power in France. Louis married Duchess Eleanor of Aquitaine (1122–1204) and so became duke – an advantage which had been eagerly grasped by his father, Louis VI (1081–1137), when Eleanor's father, William X, had asked of the king in his will to secure a good marriage for the young duchess. However, the marriage – and thus one avenue of Capetian aggrandisement – failed. The couple produced only two daughters, and suffered marital discord. Driven to secure the future of the house, Louis divorced Eleanor, who went on to marry Henry II of England (1133–1189). Louis married twice more before finally having a son, Philip II (1165–1223). Philip II started to break the power of the Plantagenets – the family of Eleanor and Henry II – in France. Louis VIII (1187–1226) – the eldest son and heir of Philip Augustus – married Blanche of Castile (1188–1252), a granddaughter of Eleanor of Aquitaine and Henry II of England. In her name, he claimed the crown of England, invading at the invitation of the English barons, and briefly being acclaimed – though, it would later be stressed, not crowned – as king of England. However, the Capetians failed to establish themselves in England – Louis was forced to sign the Treaty of Lambeth, which legally decreed that he had never been king of England, and the prince reluctantly returned to his wife and father in France. More importantly for his dynasty, he would during his brief reign (1223–1226) conquer Poitou, and some of the lands of the Pays d'Oc, declared forfeit from their former owners by the pope as part of the Albigensian Crusade. These lands were added to the French crown, further empowering the Capetian family. Louis IX (1214–1270) – Saint Louis – succeeded Louis VIII as a child; unable to rule for several years, the government of the realm was undertaken by his mother, the formidable Queen Blanche. She had originally been chosen by her grandmother, Eleanor, to marry the French heir, considered a more suitable queen than her sister Urraca; as regent, she proved this to be so, being associated in the kingship not only during her son's minority, but even after he came into his own. Louis, too, proved a largely acclaimed King – though he expended much money and effort on the Crusades, only for it to go to waste, as a French king he was admired for his austerity, strength, bravery, justice, and his devotion to France. Dynastically, he established two notable Capetian houses: the House of Anjou (which he created by bestowing the County of Anjou upon his brother, Charles I (1227–1285)), and the House of Bourbon (which he established by bestowing Clermont on his son Robert (1256–1317) in 1268, before marrying the young man to the heiress of Bourbon, Beatrice (1257–1310)); the first house would go on to rule Sicily, Naples, and Hungary; the second would eventually succeed to the French throne, collecting Navarre along the way.
Патшалық биліктің биігі
Людовик IX қайтыс болғаннан кейін (жақын арада ол қасиеттілікке жол ашты), Капетиялықтардың билігіндегі Франция Батыс Еуропадағы ең беделді держава ретінде қалыптасты. Бұл жағдай оның ұлы Филип III (1245–1285) және оның ұлы Филип IV (1268–1314) тарапынан да сақталды, тіпті нығайтылды. Екеуі де Капе және Франция үйінің болашағына адал кеңесшілердің көмегімен билік етті, сондай-ақ екеуі де әртүрлі себептермен маңызды династиялық некелер жасады. Филип III бірінші әйелі ретінде Арагон королі Яков I-нің (1208–1276) қызы Изабеллаға (1247–1271) үйленді. Оның қайтысынан соң көп уақыт өткеннен кейін, ол екінші ұлы Карлға (1270–1325) Изабелланың Арагон корольдерінен тараған тегі арқылы Арагон тағын талап ету құқығын берді. Алайда, Капетиялықтар үшін бұл әрекет сәтсіз аяқталды, король Перпиньян қаласында дизентериядан қайтыс болды, оның орнын ұлы Филип IV басты. Филип IV Наварра королевасы және Шампань графы Жанна I-ге (1271–1305) үйленді. Осы неке арқылы ол осы жерлерді француз тәжіне қосты. Ол Папалықпен қақтығысқа түсіп, тіпті Папа Бонифаций VIII-ді (шамамен 1235–1303) тұтқынға алды, содан кейін француз Бертран де Го (1264–1314) Папа Климент V болып тағайындалды, ол Папалыққа көбірек жақын болды. Сонымен қатар, ол 1307 жылы Храм орденін таратып, оның мүлкін тартып алып, тәждің билігі мен байлығын арттырды. Француз тарихы үшін маңыздысы, ол 1302 жылы бірінші Генерал штабты шақырды және 1295 жылы ағылшын үстемдігіне қарсы тұрған шотландтармен «Ескі одақ» деп аталатын одақ құрды. Ол 1314 жылы қайтыс болды, тамплиерлердің басшылары өлімге кесілгеннен бір жыл өтпей. Дегенмен, ол Жаку де Молайдың (1314 жылы қайтыс болған), тамплиерлердің бас ұстазының, өзінің соңғы сәттерінде оны Құдай алдына шақырғанын айтқан еді, өйткені ол дінге қарсылық жасады деп айыпталды. Сондай-ақ, де Молай корольді және оның отбасын қарғады деген де әңгімелер болды.
At the death of Louis IX (who shortly after was set upon the road to beatification), France under the Capetians stood as the pre eminent power in Western Europe. This stance was largely continued, if not furthered, by his son Philip III (1245–1285), and his son Philip IV (1268–1314), both of whom ruled with the aid of advisors committed to the future of the House of Capet and of France, and both of whom made notable – for different reasons – dynastic marriages. Philip III married as his first wife Isabel (1247–1271), a daughter of King James I of Aragon (1208–1276); long after her death, he claimed the throne of Aragon for his second son, Charles (1270–1325), by virtue of Charles' descent via Isabel from the kings of Aragon. Unfortunately for the Capetians, the endeavour proved a failure, and the King himself died of dysentery at Perpignan, succeeded by his son, Philip IV. Philip IV had married Joan I (1271–1305), the queen of Navarre and countess of Champagne. By this marriage, he added these domains to the French crown. He engaged in conflicts with the Papacy, eventually kidnapping Pope Boniface VIII (c. 1235–1303), and securing the appointment of the more sympathetic Frenchman, Bertrand de Goth (1264–1314), as Pope Clement V; and he boosted the power and wealth of the crown by abolishing the Order of the Temple, seizing its assets in 1307. More importantly to French history, he summoned the first Estates General – in 1302 – and in 1295 established the so called "Auld Alliance" with the Scots, at the time resisting English domination. He died in 1314, less than a year after the execution of the Templar leaders – it was said that he had been summoned to appear before God by Jacques de Molay (died 1314), the Grand Master of the Templars, as the latter was burnt at the stake as a heretic; it was also said that de Molay had cursed the King and his family.
Мұрагерлік дағдарысы
Филип IV басталған соңына төрағалық етті. Ғасырдың бірінші ширегінде Филипптің ұлдары тікелей бірінен соң бірі билік етті: Людовик X (1314–1316), Филип V (1316–1322) және Карл IV (1322–1328). Оның қыздары екі шабандозбен заңсыз қарым-қатынаста болды деген хабарламаны алғаннан кейін – кейбір деректерге сәйкес, бұл туралы оған өзінің қызы Изабелла айтқан – ол 1313 жылы оларды іс жүзінде ұстап, үшеуін де патша түрмесіне қамады. Маргарет (1290–1315), оның үлкен ұлы және мұрагері Людовик X (1289–1316) әйелі, сол кезде күйеуіне тек қыз туған еді, ал осы қыз, Жоаннаның әкесі анасының адалдығын бұзуымен күдіктелді. Сондықтан Людовик әйеліне қайта оралуға және олардың некесін жаңартуға ниетсіз болды. Ол өзінің туысы, Венгриялық Клеменциямен (1293–1328) некелесті. 1315 жылы королева Маргарет қайтыс болғаннан кейін (кейбір деректерде корольдің бұйрығымен өлтірілді деп есептеледі), ол Клеменциямен жедел түрде қайтадан үйленді. Ол бір жылдан кейін қайтыс болғанда жүкті болды; мұрагерлікті қалай реттеу керектігі белгісіз болды (негізгі талапкерлер Людовик қызы Жоанна – күдікті заңды емес бала – және Людовик кіші інісі Филипп (1293–1322), Пуатье графы болды), француздықтар Пуатье графының регенттігін орнатып, бала ұл болады деп үміттенді. Бұл осылай болды, бірақ бала – король Жан I (1316), кейіннен Постхумус деп аталды – бес күннен кейін қайтыс болды, мұрагерлік дағдарысын тудырды. Соңында, бірнеше заңдық негіздерге сүйене отырып (кейіннен Саликалық заң ретінде түсіндірілді), Жоанна таққа мұрагер бола алмайды деген шешім қабылданды, ол Пуатье графына, Филипп V-ке өтті. Алайда, ол әйелі, Бургундия графының қызы Жоанна II (1291–1330) ешқандай тірі ұл туғызбады, оның адалдығын бұзды деген айыптан ақталған еді; осылайша, ол 1322 жылы қайтыс болғанда, тәж оның ағасы Карлға (1294–1328), Ла Марш графына, Карл IV атанды; Жоанна мен Филипп V некесі арқылы Капетиялықтарға келген Бургундия графтығы Жоаннада қалды және енді корольдік доменнің бөлігі болмай қалды. Карл IV тез арада әйелі, Бланш Бургундиялықтан (шамамен 1296–1326) (графыня Жоаннаның қарындасы) ажырасты, оған тірі бала бермеген және 1313 жылдан бері түрмеде отырған; оның орнына ол Люксембургтің Мариясын (1304–1324), император Генрих VII-нің (шамамен 1275–1313) қызына үйленді. Мария 1324 жылы өлі туған ұл туғаннан кейін қайтыс болды. Содан кейін ол өзінің туысы, Эвренің Жоаннасына (1310–1371) қайта үйленді, бірақ одан тек қыздар туды; ол 1328 жылы қайтыс болғанда, оның жалғыз баласы Жоаннаның қызы Мария болды, ал оның әйелі жүкті болған баласы әлі дүниеге келмеген еді. Карлдың туысы, Анжу және Валуа графы Филипп Валуа (1293–1350) регент болып тағайындалды; королева қыз туғаннан кейін, Филипп ұлы феодалдардың келісімімен Валуа әулетінің Филипп VI атанды, Капетиялық әулетінің кіші тармағы.
Philip IV presided over the beginning of his House's end. The first quarter of the century saw each of Philip's sons reign in rapid succession: Louis X (1314–1316), Philip V (1316–1322) and Charles IV (1322–1328). Having been informed that his daughters in law were engaging in adultery with two knights – according to some sources, he was told this by his own daughter, Isabella – he allegedly caught two of them in the act in 1313, and had all three shut up in royal prisons. Margaret (1290–1315), the wife of his eldest son and heir apparent, Louis X and I (1289–1316), had borne her husband only a daughter at this time, and the paternity of this girl, Joan, was with her mother's adultery now suspect. Accordingly, Louis – unwilling to release his wife and return to their marriage – needed to remarry. He arranged a marriage with his cousin, Clementia of Hungary (1293–1328), and after Queen Margaret conveniently died in 1315 (strangled by order of the King, some claimed), he swiftly remarried to Clementia. She was pregnant when he died a year later, after an unremarkable reign; uncertain of how to arrange the succession (the two main claimants being Louis' daughter Joan – the suspected bastard – and Louis' younger brother Philip (1293–1322), Count of Poitiers), the French set up a regency under the Count of Poitiers, and hoped that the child would be a boy. This proved the case, but the boy – King John I (1316), known as the Posthumous – died after only 5 days, leaving a succession crisis. Eventually, it was decided based on several legal reasons (later reinterpreted as Salic Law) that Joan was ineligible to inherit the throne, which passed to the Count of Poitiers, who became Philip V. He, however, produced no surviving sons with his wife, Countess Joan II of Burgundy (1291–1330), who had been cleared of her charges of adultery; thus, when he died in 1322, the crown passed to his brother, Charles (1294–1328), Count of La Marche, who became Charles IV; the County of Burgundy, brought to the Capetians by the marriage of Joan and Philip V, remained with Joan, and ceased to be part of the royal domains. Charles IV swiftly divorced his adulterous wife, Blanche of Burgundy (c. 1296–1326) (sister of Countess Joan), who had given him no surviving children, and who had been locked up since 1313; in her place, he married Marie of Luxembourg (1304–1324), a daughter of Emperor Henry VII (c. 1275–1313). Marie died in 1324, giving birth to a stillborn son. He then remarried to his cousin, Joan of Évreux (1310–1371), who however bore him only daughters; when he died in 1328, his only child was Marie, a daughter by Joan, and the unborn child his wife was pregnant with. Philip of Valois (1293–1350), Count of Anjou and Valois, Charles' cousin, was set up as regent; when the Queen produced a daughter, Blanche, Philip by assent of the great magnates became Philip VI, of the House of Valois, cadet branch of the Capetian dynasty.
Соңғы мұрагерлер
Капетиялықтардың соңғы өкілдері Филипп IV-нің үш ұлының қыздары және Филипп IV-нің қызы Изабелла болды. Англия королі Эдуард II-нің (1284–1327) әйелі Изабелла (шамамен 1295–1358) күйеуін ұлының (Эдуард III, 1312–1377) пайдасына құлатты және өзінің жақтастары мен сүйіктісі (Роджер Мортимер, 1-ші Март графы, 1287–1330)мен бірге регент ретінде билік жүргізді. 1328 жылы ағасы Карл IV қайтыс болғаннан кейін ол әкесінің мұрагері екенін жариялады және тақты ұлына беруді талап етті (ол, ер адам болғандықтан, Филипп IV-нің мұрагері және ересек жасқа жеткендіктен, таққа лайықты деп есептелді); алайда, оның талабы қабылданбады, бұл жүз жылдық соғыстың басталуына себеп болды. Людовик X-тің қызы Жоанна (1312–1349), Карл IV қайтыс болғаннан кейін Наварра тағына отырды, ол – әкесінің кім екендігіне қатысты мәселелерді ескермегенде – даусыз мұрагер болды. Ол сол корольдіктің соңғы тікелей Капетия билеушісі болды, оның орнын ұлы Карл II Наварра (1332–1387) басты; оның әкесі, Эвренің Филиппі (1306–1343) Эвре Капетия үйінің мүшесі болған. Анасы мен ұлы бірнеше рет Франция тағына, содан кейін Бургундия герцогтігіне талаптанды. Филипп V және Жанна II Бургундияның қыздарынан екі үлкенінің балалары тірі қалды. Бургундия графинясы Жоанна III (1308–1349) Бургундия герцогы Одо IV-ке (1295–1350) үйленді, осылайша герцогтік пен графтық біріктірілді. Оның әулеті оның жалғыз немересі, Бургундия герцогы Филипп I (1346–1361) қайтыс болғанда жойылды, оның өлімі Бургундия арасындағы одақты қайтадан бұзды. Оның қарындасы Маргарет (1310–1382) Фландрия графы Людовик I-ге (1304–1346) үйленді және Филипп I қайтыс болғаннан кейін Бургундия графтығын мұралады; олардың немересі және мұрагері, Фландрия графинясы Маргарет III (1350–1405), Франция королі Жан II-нің (1319–1364) ұлы, Бургундия герцогы Филипп II (1342–1404)мен үйленді, осылайша екі домен тағы бір рет біріктірілді. Карл IV-нің балаларының ішінде тек Бланш (1328–1382) – ең кішісі, тууы Капе әулетінің аяқталуын білдірген сәби – балалық шағынан аман қалды. Ол Филипп VI-ның ұлы, Орлеан герцогы Филипп Валуаға (1336–1376) үйленді, бірақ олардың балалары болмады. Оның 1382 жылы қайтыс болуымен Капе әулеті толығымен жойылды.
The last of the direct Capetians were the daughters of Philip IV's three sons, and Philip IV's daughter, Isabella. The wife of Edward II of England (1284–1327), Isabella (c. 1295–1358) overthrew her husband in favour of her son (Edward III, 1312–1377) ruling as regent with her cohort and lover (Roger Mortimer, 1st Earl of March, 1287–1330). On the death of her brother, Charles IV, in 1328 she claimed to be her father's heiress, and demanded the throne pass to her son (who as a male, an heir to Philip IV, and of adult age, was considered to have a good claim to the throne); however, her claim was refused, eventually providing a cause for the Hundred Years' War. Joan (1312–1349), the daughter of Louis X, succeeded on the death of Charles IV to the throne of Navarre, she now being – questions of paternity aside – the unquestioned heiress. She was the last direct Capetian ruler of that kingdom, being succeeded by her son, Charles II of Navarre (1332–1387); his father, Philip of Évreux (1306–1343) had been a member of the Capetian House of Évreux. Mother and son both claimed on several occasions the throne of France, and later the Duchy of Burgundy. Of the daughters of Philip V and Joan II of Burgundy, the elder two had surviving issue. Joan III, Countess of Burgundy (1308–1349), married Odo IV, Duke of Burgundy (1295–1350), uniting the Duchy and County of Burgundy. Her line became extinct with the death of her sole grandchild, Philip I, Duke of Burgundy (1346–1361), whose death also served to break the union between the Burgundys once more. Her sister, Margaret (1310–1382), married Louis I, Count of Flanders (1304–1346), and inherited the County of Burgundy after the death of Philip I; their granddaughter and heiress, Margaret III, Countess of Flanders (1350–1405), married the son of John II of France (1319–1364), Philip II, Duke of Burgundy (1342–1404), uniting the two domains once more. Of Charles IV's children, only Blanche (1328–1382) – the youngest, the baby whose birth marked the end of the House of Capet – survived childhood. She married Philip of Valois, Duke of Orléans (1336–1376), the son of Philip VI, but they produced no children. With her death in 1382, the House of Capet finally came to an end.