Кіріспе
19 ғасырдағы Калифорниядағы испандық ассистенсия – Сан-Антонио-де-Пала ассистенсиясы немесе "Пала миссиясы" 1816 жылдың 13 маусымында Сан-Луис-Рей де Франсия миссиясына қарасты ассистенсия, яғни "кіші миссия" ретінде құрылды. Бұл миссия Сан-Луис-Рей өзені бойымен шамамен жиырма шақырым қашықтықта орналасқан. Пала миссиясы Лас Калифорнияс – Альта Калифорниядағы испандық миссиялар, ассистенсиялар және эстансиялар жүйесінің бір бөлігі болды. Бүгінде ол Сан-Диего округінің солтүстігіндегі Пала үнді резервациясында орналасқан және ресми атауы Сан-Антонио де Пала миссиясы. Бұл – Mission Indian тайпасына қызмет ететін жалғыз тарихи миссионерлік кешен. Пала (жергілікті тайпаның "Pale" сөзінен шыққан, "су" деген мағынаны білдіреді) – ірі егістік алқаптары мен мал шаруашылығымен қоршалған шағын ранчо болған. Пала орны 1795 жылы әскери сапарда болған әйгілі миссионер Хуан Маринер мен капитан Хуан Пабло Грихальваға Сан-Диего өзенімен жоғары қарай, Сикамор каньоны арқылы Санта-Мария аңғарына (немесе Памо аңғарына) және кейіннен олар Ел-Валле де Сан-Хосе деп атаған, қазір Уорнер Спрингс деп белгілі аймаққа дейін саяхат жасағанда көзге түскен. Сан-Луис-Рей миссиясы гүлденгеннен кейін, аймақтағы көптеген таулық үндістердің назарын өзіне аударды, испандықтар оларды Луисено деп атады.
The San Antonio de Pala Asistencia, or the "Pala Mission", was founded on June 13, 1816, as an asistencia or "sub mission" to Mission San Luis Rey de Francia, some twenty miles inland upstream from the latter mission on the San Luis Rey River. Pala Mission was part of the Spanish missions, asistencias, and estancias system in Las Californias—Alta California. Today it is located in the Pala Indian Reservation located in northern San Diego County, with the official name of Mission San Antonio de Pala. It is the only historic mission facility still serving a Mission Indian tribe. Pala (a derivation of the native term Pale, meaning water) was essentially a small rancho surrounded by large fields and herds. The Pala site had been noted by Father Juan Mariner and Captain Juan Pablo Grijalva on an exploratory trip in 1795, when they went up the San Diego River, and then through Sycamore Canyon to the Santa Maria Valley (or Pamó Valley) and into what they named El Valle de San José, now known as Warner Springs. Once Mission San Luis Rey began to prosper, it attracted the attention of numerous mountain Native Americans in the area, who were called the Luiseño by the Spanish.
Испан дәуірі
Францискан әулеті бұл жерді Пала миссиясы үшін таңдады, себебі бұл орталықтың тұрғын американдықтардың дәстүрлі жиналатын орны және ауылы болған. Әке Пейри 1810 жылы осы жерде салынған астық қойма кешеніне шіркеу және тұрғын үйлер қосуды қадағалады. Пала, барлық францискан миссияларының арасында, Альта Калифорниядағы жалғыз толық дербес кампаниле, яғни "қоңырау мұнарасымен" ерекшеленеді. 1820 жылға дейін бұл бекетте шамамен 1300 крещение рәсімі өткізілді. Миссия туралы халық әңгімелерінде айқышқа іргетаста өскен, жергілікті христиандық жеңістің символына айналған тікенді перәлі кактус туралы айтылады.
Мексика дәуірі
Мексика Испаниядан тәуелсіздік алғаннан кейін, Мексика Конгресі 1833 жылғы 17 тамызда Калифорния миссияларының секуляризациясы туралы акт қабылдады (акт 1834 жылы ратификацияланды). Әке Буэнавентура Фортуна 1835 жылғы 22 тамызда Сан-Луис-Рей миссиясын және оның барлық иеліктерін, соның ішінде Лас-Флорес Эстансия және Пала Ассистенсиясын, үкімет комиссарлары Пио Пико мен Пабло де ла Портиллаға тапсырды; "Ранчо-де-Паланың" бағаланған құны 15 363,25 доллар болды. Он жылдан астам уақыт өткен соң, Мексика-Америка соғысының нәтижесінде Америка Құрама Штаттарының Алта-Калифорнияны басып алуы мүмкін деген қорқынышпен Пико 1846 жылғы 18 мамырда барлық иеліктерін (оның ішінде Паланы) Антонио Дж. Кот пен Хосе А. Пикоға 2000 күміс доллар және 437,50 долларлық бидайға сатты (бұл сауда кейін АҚШ үкіметі тарапынан жарамсыз деп жарияланды).
Қазіргі заман
1899 жылы Рождество күні Сан-Хасинто жер сілкінісі Пала аңғарын сілкіндіріп, шіркеу ғимаратының төбесінің құлауына себеп болды. 1902 жылы америкалық журналист, тарихшы және фотограф Чарльз Флетчер Луммис басшылығымен "Оңтүстік Калифорния ескерткіштері клубы" Пала Миссиясын сатып алды. Келесі жылы клуб иелігін католик шіркеуіне қайтарып, "капелланы және бірнеше бөлмені толық қираудан құтқарып, уақтылы ішінара қалпына келтіру жұмыстарын жүргізді". Пала – бұл бастапқыда салынған Миссия Индиандарына үзіліссіз қызмет көрсеткен Калифорниядағы жалғыз миссия. 1942 жылдың 9 тамызында MGM киноактрисасы Рут Хасси Пала Миссиясында үйленді. 1948 жылы Верона әкелері (Қасиетті Жүрек ұлдары) Францискандықтардың орнына Миссияны басқаруды өз мойнына алды. Алты жыл өткен соң, әкелер Миссияны толыққанды қалпына келтіруге кірісті. 1991 жылдың мамыр айында Миссияның басқару құқығы Сан-Диего Рим-католик епархиясына қайтарылды; 1996 жылдың маусымынан бастап Барнабиттік әкелер Миссия істерін басқарып келеді. 1996 жылдан бері Палада Вивиан Банкс жекеменшік мектебі (балабақшадан 5-сыныпқа дейін) орналасқан.