Кіріспе

Фунералдық ескерткіш – қайтыс болған адамның геральдикалық ескерткіші, әдетте қара (сабль) фонға орналасқан, қара лозанна пішіндес шеңберде бейнеленген, ол марқұмның гербін, оның отбасының немесе тұлғаның қанатты елтаңбасы мен тіреушілерін көрсетеді. Әскери немесе теңіз офицерлерінің қаруларының артына әскери түстер мен басқа да әскери немесе теңіз эмблемалары қойылуы мүмкін. Мұндай фунералдық ескерткіштер көбінесе ақсүйектерге немесе қарулы ақсүйектерге ғана тән, олар қайтыс болған адамның үйінің қабырғасына ілінетін. "Hatchment" сөзінің шығу тегі "achever" етістігінен (ағылш. "to come to a head" – "шешімге келу") туындайды, ол латын тілінен ("ad caput venire" – "басқа келу") қысқартылған. Осылайша, "аяқтау", "жетістікке жетіп" деген мағынаны білдіреді. Тарихи тұрғыдан алғанда, "hatchment" сөзі мағынасы мен шығу тегі жағынан ағылшын геральдикалық термині "achievement" сөзімен толық сәйкес келеді. Дегенмен, қазіргі заманда "hatchment" сөзі көбінесе "фунералдық ескерткіш" мағынасында қолданылады, ал "achievement" сөзі фунералдық контексте емес, басқа жағдайларда қолданылады. "Hatchment" сөзінің тарихи қолданылуының мысалы, қазір "achievement" деп аталатын нәрсені білдіру үшін, Англия королі Генрих VIII (1509–1547) Жартырау орденінің жартырау тақталарының ережелерін бекіткенде айтылған: "Әр рыцарь өз ордасына орналасқан жылы өзінің қаруы мен хетчментін металл табақшаға жасатып, қалауынша орнатуға міндетті". Бұл сөз Шекспирдің "Гамлет" пьесасында (1599/1602) кездеседі: Лаертс қайтыс болған әкесі Полонийдің "Сүйегінің үстінде ешқандай трофей, қылыш немесе ескерткіш жоқ" деп ағып жатыр (IV акт, 5-сынып). "Scutcheon" сөзі, фунералдық ескерткіштің басқаша атауы, Шекспирдің "Генрих IV, 1-бөлім" пьесасында кездеседі: Фальстафф: "Құрмет – жай ғана скутчеон, және менің катехизисім осымен аяқталады" (V акт, 1-сынып).

Англия

Қоршау белгісі әдетте қайтыс болған адамның үйінің екінші қабаттағы кіреберіс есігінің үстіне орналастырылып, алтыдан он екі айға дейін сол жерде тұратын, содан кейін ауылдық шіркеуге көшірілетін.

Канада

Канаданың Новая Шотландия провинциясында, Галифакс қаласындағы Сент-Пол шіркеуінде орналасқан сегіз елтаңба бар. Олар:

Оңтүстік Африка

18 және 19 ғасырдың басындағы голландиялық стильдегі 29 руубордэн ("аза тұту тақталары") 1652 жылдан 1806 жылға дейін голланд колониясы болған Батыс Кейп провинциясында сақталған. Оның жиырма бесеуі Кейптаун қаласындағы Грот Керк шіркеуінде, біреуі Батыс Кейп архивінде, ал қалған үшеуі мұражайларда сақталады. Голланд үкімдігі кезінде аза тұту тақталарын көрсетуге жоғары лауазымды шенеуніктер, әскери офицерлер және Кейптауда қайтыс болған бірнеше жоғары дәрежелі шетелдік дипломаттар ғана құқылы болған. 1836 жылы шіркеу ғимаратының негізгі бөлігі құрылымдық тұрғыдан нашар болғандықтан бұзылғанда, аза тұту тақталары мұнарада сақталды. Олар 1841 жылы жаңадан салынған шіркеу аяқталғаннан кейін сол жерде қалдырылды және уақыт өте келе нашарлаған. Қырық жылдан кейін құрылған Отаршылдық мұрағат жиырма бес тақтаны құтқарып алып, 1910 жылы шіркеу қайтарып алғанға дейін мұрағатта сақтады. Содан кейін олар кісі орналататын бөлмеде ілінді, ал шіркеудің ішінде 1960 жылдарға дейін ілініп тұрған жоқ.