Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Белизде кең таралған негізгі тілдер – ағылшын, испан және криол тілдері. Бұл үш тілді де халықтың 40% астамы қолданады. Белгілі бір аймақтарда майя тілдерімен қатар неміс тілі де сөйленеді. Белизде сөйленетін тілдер (2010) Тілді қолданушылар пайызы Ағылшын тілі 183 903 62,9% Испан тілі 165 296 56,6% Белиз креол тілі 130 467 44,6% К’экчи’ майя тілі 17 581 6,0% Мопан майя тілі 10 649 3,6% Неміс тілі 9 364 3,2% Гарифуна тілі 8 442 2,9% Басқа тілдер 7 847 2,7% Белгісіз 1 537 0,5% Барлығы 292 263 100%
none
The major languages spoken in Belize include English, Spanish and Kriol, all three spoken by more than 40% of the population. Mayan languages are also spoken in certain areas, as well as German. Languages spoken in Belize (2010) Language speakers percentage English 183,903 62.9% Spanish 165,296 56.6% Belizean Creole 130,467 44.6% Q'eqchi' Maya 17,581 6.0% Mopan Maya 10,649 3.6% German 9,364 3.2% Garifuna 8,442 2.9% Other languages 7,847 2.7% N. A. 1,537 0.5% Total 292,263 100%
Аудан бойынша негізгі тілдер
Ағылшын тілі Белиз округінің негізгі және ең көп халқы бар округінде басым тіл болып табылады. Испан тілі Кайо, Оранж-Уолк және Корозал шекаралық округтерінде ең көп қолданылады. Стан-Крик округінде креол тілі негізгі тіл, ал Толедо округінің ең оңтүстік бөлігінде майя тілдері басым.
English is the major language in the primary and most populated Belize District. Spanish is the most used language in the frontier districts of Cayo, Orange Walk and Corozal. Creole is the main language in the Stann Creek district, and Mayan languages dominate in the southernmost district of Toledo. Languages spoken by District (2010) District Population English Spanish Creole Mayan Belize District 95,292 72.5% 34.1% 63.6% 1.2% Cayo 75,046 66.7% 71.5% 39.9% 6.2% Orange Walk 45,946 62.2% 85.6% 16.8% 2.3% Corozal 41,061 54.4% 84.7% 18.9% 2.5% Stann Creek 34,324 52.0% 39.3% 67.4% 16.3% Toledo 30,785 47.9% 28.2% 47.2% 68.4% Total 324,528 62.9% 56.6% 44.6% 10.5%
Округтер бойынша тілдер (2010)
Округ халқы Ағылшын тілі Испан тілі Креол тілі Майя тілдері
Белиз округі 95,292 72.5% 34.1% 63.6% 1.2%
Кайо 75,046 66.7% 71.5% 39.9% 6.2%
Оранж-Уолк 45,946 62.2% 85.6% 16.8% 2.3%
Корозал 41,061 54.4% 84.7% 18.9% 2.5%
Стан-Крик 34,324 52.0% 39.3% 67.4% 16.3%
Толедо 30,785 47.9% 28.2% 47.2% 68.4%
Барлығы 324,528 62.9% 56.6% 44.6% 10.5%
English is the major language in the primary and most populated Belize District. Spanish is the most used language in the frontier districts of Cayo, Orange Walk and Corozal. Creole is the main language in the Stann Creek district, and Mayan languages dominate in the southernmost district of Toledo. Languages spoken by District (2010) District Population English Spanish Creole Mayan Belize District 95,292 72.5% 34.1% 63.6% 1.2% Cayo 75,046 66.7% 71.5% 39.9% 6.2% Orange Walk 45,946 62.2% 85.6% 16.8% 2.3% Corozal 41,061 54.4% 84.7% 18.9% 2.5% Stann Creek 34,324 52.0% 39.3% 67.4% 16.3% Toledo 30,785 47.9% 28.2% 47.2% 68.4% Total 324,528 62.9% 56.6% 44.6% 10.5%
Стандартты ағылшын және Белиз креол тілдері
Бұрынғы британдық колония Белизде ағылшын тілі мемлекеттік тіл болып табылады. Ол мемлекеттік білім беру, үкімет және көптеген БАҚ құралдарының негізгі тілі. Белиздегі 2008 жылғы ресми білім беру саясатында балаларға креол тілін қолдануға болатын жағдайлар туралы үйретілуі керек, бірақ сабақтар креол тілінде өткізілмейді.
English is the official language of Belize, a former British colony. It is the primary language of public education, government and most media outlets. According to the 2008 Official Education policy in Belize, children are to be taught when it is appropriate to use Creole, but lessons are not to be taught in Creole language.
Испан тілі
Белиз тұрғындарының шамамен 52,9% өзін метис, латиноамерикандық немесе испаноязыл деп жариялайды. Халықтың шамамен 52,9% испан тілінде туғаннан сөйлейді және оны бірінші тілі испан тілі емес балаларға мектептерде оқытады. "Ас үй испаншасы" – бұл испан тілінің белизелік креол тілімен араласқан аралық түрі, ол Корозал және Сан-Педро сияқты солтүстік қалаларда қолданылады. Халықтың жартысынан астамы екі тілді, ал үлкен бөлігі көп тілді. Испан тілінде сөйлейтін елдермен қоршалған шағын және көпұлтты мемлекет болғандықтан, қоғамда көп тілділікке үлкен мән беріледі.
Approximately 52.9% of Belizeans self identify as Mestizo, Latino or Hispanic. Spanish is spoken as a native tongue by about 52.9% of the population, and taught in schools to children who do not have it as their first language. "Kitchen Spanish" is an intermediate form of Spanish mixed with Belizean Creole, and is spoken in northern towns such as Corozal and San Pedro. Over half the population is bilingual, and a large segment is multilingual. Being such a small and multiethnic state surrounded by Spanish speaking nations, multilingualism is strongly encouraged in the society.
Басқа тілдер
Белизде үш майя тілі бар: Q’eqchi’, құрып бара жатқан, Белиздің жергілікті халықтарының Мопан тілі және Юкатек майясы. Аравакан тіліне негізделген гарифуна тілінде шамамен 16 100 адам сөйлейді. Неміс тілі меннониттік колониялар мен ауылдарда қолданылады. Белиздің басым көпшілігі меннониттер күнделікті өмірде плаутдиец тілінде сөйлейді, ал шамамен 10 пайызы пенсильваниялық неміс тілінде сөйлейді. Екі топ та шіркеуде, оқу және жазуда Мартин Лютердің неміс тіліндегі Библия аудармасын және ескіше стандартты неміс тілін пайдаланады.
Belize is also home to three Mayan languages: Q’eqchi’, the endangered indigenous Belizean language of Mopan, and Yucatec Maya. Approximately 16,100 people speak the Arawakan based Garifuna language. German is spoken in Mennonite colonies and villages. The vast majority of Mennonites in Belize speaks Plautdietsch in everyday life while a minority of some 10 percent speaks Pennsylvania German. Both groups use the German Bible translation of Martin Luther and an old fashioned Standard German in church and in reading and writing.