Кіріспе

Голландиялық католик кардинал (1909–2006)

Йоханнес Герардс Мария Виллебрандс (4 қыркүйек 1909, Бовенкарспель, Солтүстік Голландия – 1 тамыз 2006) – Рим католик шіркеуінің голландиялық кардиналы. Ол 1969 жылдан 1989 жылға дейін Христиандық бірлікті ілгерілету жөніндегі Пап кеңесінің президенті, ал 1975 жылдан 1983 жылға дейін Утрехт архиепископы болып қызмет етті. 1969 жылы кардинал дәрежесіне көтерілген Виллебрандс 20 ғасырдың екінші жартысында шіркеудің экуменизмін күшейтуде маңызды рөл атқарды және 1978 жылы өткен екі конклавта папаға үміткер деп есептелді.

Жастар мен діни қызметке тағайындау

Йоханнес Виллебрандс Бовенкарспельде, Герман мен Афра (құрметті әкесі Кок) Виллебрандстың тоғыз баласының үлкені болып дүниеге келді. Оның әкесі жергілікті көкөніс базарында есепші болып жұмыс істеді, ал оның бір бауыры Суринамда Редемпторист миссионері болды. Виллебрандс Лейден қаласына жақын Вармондтағы Басты семинарияда оқыды, онда 1934 жылғы 26 мамырда дін қызметкеріне бекітілді. 1937 жылы Римдегі Папалық Ангеликум Афинаеумында «Джон Генри кардинал Ньюман. Оның ойлау жүйесі және сана арқылы Құдайды тануға оның қолданылуы» тақырыбындағы диссертациясын қорғап, философия докторы ғылымын бітірді.

Экуменизмге ерте араласу

Виллебрандс 1937 жылы Нидерландыға оралды және Амстердамдағы Бегинхоф шіркеуінің капелланы қызметін атқарды. 1940 жылы ол өзі бітірген Warmond семинариясында философия пәнінен сабақ беруді бастады. Бес жыл өткен соң ол семинарияның ректоры болды. Виллебрандс Нидерландыда экуменизмді қолдаған Сент Виллеборд қоғамының президенті ретінде христиандық бірлік мәселесіне ерекше қызығушылық танытты; 1951 жылы ол Дүниежүзілік шіркеулер кеңесімен байланыста болған экуменикалық сауалдар жөніндегі католик конференциясын ұйымдастырды.

Мауриананың епискобы

1964 жылғы 4 маусымда Мауриананың титулярлық епископы болып тағайындалды. Виллебрандс келесі 28 маусымда Папа Пауль VI-дан, архиепископтар Диего Венени мен Этторе Куниалдың қатысуымен, Санкт-Петер базиликасында епископтық киелену рәсімін қабылдады. 1965 жылғы 7 желтоқсанда ол католик және православие шіркеулерінің 1054 жылғы Ұлы жарылыстан кейін бір-бірін анафемаға салуын "адамдар есінен өшірдік" деп жариялаған мәлімдемені оқыды.

Мәсіхшілер бірлігін нығайту жөніндегі понтификалық кеңес

1960 жылы 28 маусымда Иоанн XXIII оны Аугустин Беа басшылығымен жаңадан құрылған Христиандық бірлікті насихаттау хатшылығының хатшысы (кейіннен понтификалық кеңеске дейін көтерілді) етіп тағайындады. Алты тілді еркін меңгерген Виллебрандс Англикан шіркеуімен және Ресей православие шіркеуімен байланыс орнатуға қатысты. Ол 1962 жылдан 1965 жылға дейін өткен Екінші Ватикан кеңесінің отырыстарына православие шіркеулерін бақылаушы ретінде қатысуға көндіруде маңызды рөл атқарды. Екінші Ватикан кеңесінің жұмысы барысында ол Киелі кітап пен дәстүрге, экуменизмге, діни бостандыққа және басқа діндермен қарым-қатынасқа қатысты құжаттарды дайындады. Виллебрандс 1963 жылы Монсеньор шеніне көтерілді. 1969 жылы 12 сәуірде Рим папасы Пауыл VI Виллебрандсты Христиандық бірлікті насихаттау хатшылығының президенті етіп тағайындады, ол Кардинал Беаның қайтысынан кейін оның орнына келді. Утрехт архиепископы қызметінен кеткеннен кейін Виллебрандс Христиандық бірлікті насихаттау жөніндегі президенттік қызметін жалғастырды. Виллебрандс 1985 жылдың 24 қарашасынан 8 желтоқсанына дейін өткен Дүниежүзілік Епископтар Синодының Екінші кезектен тыс ассамблеясында Президенттік өкіл ретінде қызмет етті және 1989 жылдың 12 желтоқсанында Христиандық бірлікті насихаттау жөніндегі понтификалық кеңестің президенті болды, оның орнына Эдвард Идрис Кассиди келді.

Утрехт архиепискобы

1975 жылы 6 желтоқсанда ол Утрехт архиепискобы болып тағайындалды, соның салдарынан Нидерландының де-факто приматы атанды, бұл ретте хатшылық президенті қызметін де атқаруын жалғастырды. Ол Нидерландыдағы католик шіркеуінің консервативті және либералды бағыттарын жақындастыру үшін дипломатиялық қабілетін пайдаланады деген үміт болған, бірақ экуменикалық аяда оның табысқа жетуіне себеп болған шыдамдылығы, сырлылығы және ұстамдылығы голландиялық паствасына ұнамады. 1983 жылы 3 желтоқсанда архиепископ лауазымынан қанағаттану себебімен кетті.

Кардинал-сайлаушы

1969 жылы 28 сәуірде өткен консисторияда Пауыл VI оны Санти Косма және Дамианоның кардинал-диаконы етіп тағайындады, ал кейіннен 1975 жылы 6 желтоқсанда Сан-Себастьяно алле-Катакомбтың кардинал-қасиетшісі болды. Кардинал Виллебрандс 1978 жылдың тамызы мен қазанында өткен, Жохан Пауыл I және Жохан Пауыл II сайланған конклавтарға қатысқан кардинал-сайлаушылардың бірі болды. Соңғы конклав кезінде, папалық таққа үміткер голланд дін қызметкері Карол Войтиланың папа болып сайлануы үшін өз кандидатурасын ерікті түрде қайтарды. 1988 жылы Кардиналдар қасиетті колледжінің камерленгосы болды және 1995 жылға дейін қызмет етті, содан кейін бұл лауазым жойылды.

Зейнеткерлік және өлім

Кардинал Виллебрандс 1997 жылы Денэкамптегі Сент-Николаасстифтинг францискандық монастырына көшіп, тоғыз жылдан кейін 96 жасында онда дүние салды. Ол қайтыс болған кезде Кардиналдар алқасының ең қарт мүшесі еді.