Кіріспе

Француз әскери офицері, генерал Доминик Жозеф Рене Вандамм, Унзебург графы (5 қараша 1770, Кассель, Норд – 15 шілде 1830) Наполеон соғыстарында шайқасқан француз әскери шенеунігі болды. Ол – өте жақсы дивизия және корпус командирі ретінде танылған, мансабына адал болған сарбаз. Бірақ, ол өзінің әріптестерін жақтырмайтын, тікелей Наполеонды сынаған, сондықтан Наполеон оны маршал қылып тағайындамады.

Өмірбаян

Вандамме 1786 жылы әскерге қабылданып, тез арада шендік сатыда жоғары көтерілді. 1793 жылы Француз революциялық соғыстары басталғанда ол бригадир-генерал болды. Ол осы шенде 1794 жылы Төмен елдердегі, 1795 жылы Рейндегі және 1796 жылы Германиядағы жорықтарда қызмет етті. Ол тонау жасағаны үшін әскери сотқа беріліп, қызметтен шеттетілді. Қайта қызметке орналасқаннан кейін, 1799 жылдың 25 наурызында Стокках шайқасының бірінші кезегіне қатысты, бірақ генерал Жан Моромен туындаған келіспеушілік оны Голландияға қызметтік міндеттермен жіберуге әкелді. 1805 жылы Аустерлиц шайқасында ол генерал Сент-Илермен бірге маршал Сульттің IV корпусының құрамында Працен биіктігін басып алу шабуылына жетекшілік етті. Көрсеткен басшылығы үшін ол Құрмет легионының Ұлы бүркітімен марапатталды. 1809 жылғы жорықта ол Вюртембергтен келген кішкентай одақтас корпусты Абенсберг, Ландшут және Экмюль шайқастарында басқарды. Ол қатал мінезді, зорлық-зомбылыққа бейім, бағынбаушылық пен тонау жасауымен әйгілі болды. Наполеон оның туралы: «Егер мен тозақтағы Люциферге қарсы жорық ұйымдастырсам, Вандамме менің артымда болар еді» деген. 1813 жылғы жорықта Вандаммның I корпусы Дрезден шайқасынан кейін шегінуге тырысқан Богемия одақтас армиясына шабуыл жасады. Оның әскерлері Кулм шайқасында болған кезде, прус генерал Фридрих Граф Клейст фон Нолендорф басқаратын корпус француздарға күтпеген жерден арттан шабуыл жасады. Соның салдарынан туған апатта Вандамме мен оның 13 000 әскері тұтқындалды. Тұтқында болған кезде оған ерекше қаталдықпен қараған көрінеді, соғыс аяқталғаннан кейін оған Парижге кіруге тыйым салынды және Людовик XVIII оны Кассельге жіберді. Осылайша ол Бурбондарға қатысты барлық міндеттемесінен босатылды, ал Наполеон қайтып келгенде, ол еш ойланбастан оған қосылды. Император оны Францияның пэрі (теңдесі) етіп тағайындады. Генерал Вандаммеге 1819 жылдың 1 желтоқсанындағы жарлық бойынша Францияға оралуға рұқсат берілді. Ол 1825 жылдың 1 қаңтарында зейнетке шыққанға дейін генерал-майор шенінде қызмет етті. Зейнетке шыққаннан кейін ол Кассель мен Гент қалаларында кезекпен тұрып, өмірбаянын жазумен шұғылданды. Ол 59 жасында туған жерінде қайтыс болды. ВАНДАММЕ аты Жеңіс аркасының астына жазылған есімдердің бірі.