Кіріспе
Томас Гай (1644 – 27 желтоқсан 1724) – ағылшын саудагері және саясаткері, Лондондағы Гай ауруханасын негіздеуімен әйгілі.
Thomas Guy (1644 – 27 December 1724) was an English merchant and politician who is best known for founding Guy's Hospital in London.
Ерте өмір
Томас Гай Оңтүстік Лондонның Саутварк ауданындағы Хорслидаун елді мекенінде дүниеге келді. Оның әкесі, Томас Гай (үлкені), Лондон қаласының азаматы және ағаш шебер болды, сонымен қатар анабаптист дінінен шыққан адам еді. Оның анасы Анна, Уильям Вуттонның қызы, Стаффордширдегі Тамворт қаласының құрметті отбасынан таралған. Томас Гай (үлкені) 1652 жылы қайтыс болды, одан кейін оның әйелі балалары – Томас (кіші), Джон және Аннамен бірге Тамвортқа қайтып оралды, және кіші Томас сол жердегі тегін грамматикалық мектепте білім алған болуы мүмкін.
Лондондық баспагер
1660 жылы Томас Лондонға оралып, сегіз жыл бойы кітап сатушы және кітапты байлаушы Джон Кларктың кіші шәкірті болды. Оның қызмет мерзімі сол кездегі Реставрация (1660), оба жылы (1665) және Ұлы өрт (1666) кезеңдерін қамтыды. 1668 жылы ол Stationers' Company компаниясына қабылданды және Лондон қаласының бос азаматы болды. Сол жылы ол Ломбард көшесі мен Корнхиллдің бұрышында кітап дүкенін ашты. Осы басылымдардың көпшілігінде Гайдың есімі Питер Паркердің есімімен байланысты, ал Коулс сөздігінің 1677 жылғы басылымында Томастың ағасы Джон Гай онымен серіктес ретінде көрсетілген. 1673-1675 жылдары Оксфордта басылған алғашқы ағылшын тіліндегі Киелі кітап жарықтанғаннан кейін, 1679 жылы Томас Оксфорд университетімен келісімшарт жасасып, олардың лицензиясы бойынша Киелі кітаптарды басып шығарды. Паркер және Мозайс Питтпен бірге ол Оксфордтың 1683 жылғы "Уағыздар кітабының" басылымын сатуға лицензия алды, ал Оксфорд Киелі кітабы оның атымен 1679, 1680, 1682, 1683, 1685, 1686 және 1687-1688 жылдары әртүрлі форматта жарық көрді. Ол 1689 жылы шығарған Оксфорд дұға кітабына 5 қарашаға (үңгілдегі қастандықтан құтылу үшін, сондай-ақ король Уильям III-тің сәтті келуі үшін), 30 қаңтарға (король Чарльз I-нің шейіт болуы) және 29 мамырға (Ұлы көтерілістің аяқталуы және король Чарльз II-нің таққа қайта оралуы үшін алғыс айту) арналған дұғалар мен жинақтар енгізді. Оның кейінгі басылымдарының бірі – 1705 жылғы Теодор Безаның Киелі кітабы. Оның басылымдары туралы толық мәліметтерді Уилкс және Беттани берген.
Оңтүстік теңіз компаниясына инвестиция
1670-ші жылдардың соңына қарай Гай теңізшілердің жалақы төлемдерін үлкен жеңілдікпен сатып ала бастады, сондай-ақ жер иелеріне ірі сомада несие берді. 1711 жылы осы төлемдер, қысқа мерзімді "қамқорсыз" ұлттық қарыздың бір бөлігі, қарызды акцияға айырбастау арқылы Оңтүстік теңіз компаниясының акцияларына айналдырылды. Оңтүстік теңіз компаниясы басты назарда мемлекеттік қарызды сақтаушы компания ретінде құрылды; кейіннен ол испандық Америкаға британдық сауда монополиясын иеленгенімен, бұл компания капиталының 2% аспады. 1720 жылы, Оңтүстік теңіз көпіршігі жарылмас бұрын, Гай 54 040 акцияны 234 428 фунт стерлингке сатып, шамамен 175 000 фунт стерлинг пайда тапты. Ол осы ақшаны 179 566 фунт стерлингке 4% мемлекеттік жылдық төлемге, 8 000 фунт стерлингке 5% мемлекеттік жылдық төлемге және Шығыс Үндістан компаниясының 1 500 фунт стерлингтік акциясына қайта инвестициялады.
Ауруханалардың демеушісі
1704 жылы Гай Лондондағы Сент-Томас ауруханасының басқарушысы болды. Ол 1707 жылы ауруханаға 1000 фунт стерлинг салды, содан кейін одан да көп сома берді. 1721 жылы ол өткен жылы өзінің қысымды бес есеге артқаннан кейін, "емделе алмайтындар" үшін жаңа аурухана құруға шешім қабылдады. Гай ауруханасының құрылысы 1721 жылы басталды. Томас Гай 1724 жылдың 27 желтоқсанында отбасы құрмай қайтыс болды. Бұған дейін ауруханаға 19 000 фунт стерлинг жұмсаған ол, өсиетімен 219 499 фунт стерлинг аударды, бұл он сегізінші ғасырдың басындағы ең ірі жеке қайырымдылық сыйлығы болды. Ол сонымен қатар, Мәсіх ауруханасына 400 фунт стерлингтік жылдық төлем жасады, сондай-ақ көптеген түрлі қайырымдылық көмектер көрсетті. Оның қалған мүлкі, шамамен 75 589 фунт стерлинг, туыстарына, достарына және жақын туыстарына берілді. 1725 жылдың 24 наурызында Георг I Гайдың өсиеттерін орындаушыларды біріктіретін және "халықтың мәртебесі мен игілігіне" көмектескені үшін Гайға ресми түрде алғыс айтқан заңға патшалық бекітімін берді. 1995 жылы, оның қайтысынан 271 жыл өткен соң, Тамворт қаласынан өтетін жаңа екі қабатты жол оның құрметіне Томас Гай жолы деп аталды.
Ескерткіштер
Парламент Гай ауруханасына Гайдың "жомарт және қайырымдылық ниеттерін" жалғастыру үшін 2000 фунт стерлингке дейін жұмсауға рұқсат берді. 1732 жылы әкімшілер Питер Шемейкерске тапсырма берді, ол Гайдың станциялық компанияның киім-кешегіндегі әсерлі мыс пен мәрмәрдан жасалған мүсінін жасады, ерекше айта келерлік жайт, ол перік кимеген, бұл Гайдың мақтандығын жатқылықсыздығының көрсеткіші. Ескерткіште Dare Quam Accipere деген ұран ("алудан гөрі беру" – Латын Вульгатасынан Аян 20:35-тен алынған цитата, қызықтысы, бұл Мәсіхтің жазбаларда кездеспейтін жалғыз сөздері), Мәсіхтің ауру адамды емдеуінің бейнесі және Жақсы самариялықтың тағы бір бейнесі бар. Ол Гай ауруханасының негізгі алаңындағы аулада орналасқан. 1776 жылы аурухана жаңа батыс қанатын, ішінде шіркеумен бірге салды. Әкімшілер Джон Бэконға (1740–1799) оның ішінде толық өлшемдегі мәрмәрден жасалған жерлеу ескерткішін жасауды тапсырды. Бэконның жұмысы Гайды "тірі самариялық" ретінде бейнелейді, ол ауруға тап болған адамға көмектеседі. Ескерткіштегі дөңгелектерде Еңбек, Ұқыптылық, Мұрат және Қайырымдылықтың бейнелері бейнеленген.