Кіріспе

Карвар – Үндістанның Карнатака штатындағы Кали өзенінің құйып кіретін жерінде, Канара жағалауында орналасқан қала, талука және Уттара Каннада ауданының әкімшілік орталығы. Карвар – Карвар талугіндегі қалалық аймағы бар, пляждар мен туризмге әйгілі танымал туристік орын.

Этимология

Карвар, жергілікті тұрғындарда "Kādwād" деп те аталады, оның атауы жақын маңдағы "Kade Wādā" ауылынан шыққан. Жергілікті каннада тілінде "Kade" сөзі "соңғы" дегенді, ал "Wādā" сөзі "аумақ" немесе "жер" дегенді білдіреді. Сондықтан, "Kade Wādā" ("соңғы аудан") ең оңтүстік конкани тілді ауылды білдірген. Үндістанда британдық билік кезінде "Карвар" атауы "Carwar" деп жазылған. Ежелгі атауы "Baithkhol" – араб тіліндегі "Bait e kol" сөзінен туындаған, яғни "амандық шығанағы". Бұл Үндістан тарихында теңіз саудасымен байланысты, онда қара бұрыш, кардамон және мұсылин матасы осы Kādwād портынан экспортталған. Вир Хенджа Найкпен болған соғыстан (1803) кейін порт қызметі Baithkhol-ға көшірілді. Содан кейін Kādwād порты оқшауланды, ал Курмагдад бекінісі португалдықтармен қайта жандандырылды.

Тарих

Карвар қалашығы 1857 жылы көтерілістен кейін британдықтар тарапынан салынды. Карвар "Карнатаканың Кашмиры" деп кеңінен танымал. 1857 жылға дейін Карвар қала ретінде болған емес. Хоннавара, Мангалордан Кодибаг Карварға, тіпті Кали өзеніне дейінгі аймақты қамтитын Канара ауданының орталығы болды. Карвар ауылы (Кадвад) Хаббувада, Каджубаг, Кодибаг, Коне, Баад, Катинкон, Сункери, Ширвад және Бинага сияқты кішкентай елді мекендерден тұрды. Содан кейін, өзеннің солтүстік жағалауы Садхашив Наяк пен Маратха конфедерациясының билігінде болды. 1857 жылғы көтерілістен кейін британдықтар Канара ауданын екіге бөлді: Оңтүстік Канара Мадрас президенттігіне қарасты Мангалор қаласындағы бас кеңсесімен және Солтүстік Канара Бомбей президенттігіне қарасты, жаңа салынған Карвар қаласындағы бас кеңсесімен. Бұл Панажи, Мумбай, Дхарвад және Бенгалуру сияқты жоспарланған қала. 1947 жылдан бастап Үндістан үкіметінің билігі кезінде Карвар саяси тұрғыдан көп назарсыз қалды және ірі дамуларсыз қалып келді.

Ежелгі тарих

Португал саудагерлері Карварды Синтакора, Читтракул, Читтакула немесе Синдпур деп білген. 1510 жылы португалдықтар Карвардағы бекіністі басып алып, өртеп жіберді. Мұсылманның Дәргаһы (Суфи қадірлісі Шахкарамұддиннің қабірі) болғандықтан, оны Форт Пир, Форте де Пиро немесе Пито деп атады. 1638 жылы ағылшын Саудагерлер Қоғамы Кадуад ауылында фабрика ашып, Арабия және Африка саудагерлерімен сауда жасады. Негізгі тауарлар – муслин, қара бұрыш, кардамон, кассия және жалпақ көк мақта мата. 1649 жылы Саудагерлер Қоғамы Британдық Шығыс Үндістан компаниясымен бірікті, ал Карвар компанияның қаласына айналды. Шығыс Үндістан компаниясы Карвар портында соғыс кемелерін салды. Мысалы, 18 зеңбірегі бар «Британия» (1715) кемесі Маратха Коли адмиралы Канходжи Ангренің шабуылдарынан Бомбейді қорғау үшін салынды. 1700 жылдары Карвар Маратха империясының бір бөлігі болды. Оңтүстіктен Беднордан жорыққа шыққан Шиваджи, жолында Гокарнадағы қасиетті храмға соғып, Анколаны басып алды және келесі күні Карварға (сол кезде Кадуад деп аталған) келді. Бұл жағдай Шығыс Үндістан компаниясын және Бижапур сардарын Шер Шахты қатты алаңдатты. Олар көп ақша жинап, Шиваджиге сыйлап, олардан аман қалғысы келді. Өз билігін мойындаған Шиваджи 1665 жылдың 21 ақпанында Кали өзенін кешіп, Садашивгадты жаулап алды. 1784 жылы Типу Сұлтан мен Шығыс Үндістан компаниясы арасындағы Мангалор шарты кезінде «Мангалор шарты» жобасы Оңтүстік Азияда талқыланды. Маратхалар үшінші ағылшын-маратха соғысында жеңілгеннен кейін Карварды британдықтар басып алды. Кот Сивешвар, тағы бір бекініс, Бижапур сұлтаны Карвардың жанында (Сивешвар ауылында) солтүстіктен болатын шабуылдарды тойтару үшін салған. Сивешвар бекінісінің қираған жерінде мұсылман зираты және шығыс қақпасында туннель бар. 1882 жылы Карварға келген бенгал ақыны және Нобель сыйлығының лауреаты Рабиндранат Тагор өзінің естеліктерінде осы қалаға бір тарау арнады. Сонымен қатар, жергілікті конкани тілінде сөйлейтін халық Мұмбай және Гоамен тығыз байланыста болды. Карвар және Джойда аудандарында көптеген маратхи орта мектептері ашылды, бірақ жергілікті тұрғындардың көпшілігі конкани тілінде сөйлейтін болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Карвар Үндістан теңіз күштерінің оқу орталығы болды.

Тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезең

Тәуелсіздік алғаннан кейін Карвар қаласы, Карвар халқының өтініштері бойынша, жаңа құрылған Майсур штатының құрамына енді. 1950-1960 жылдары Карвар Конкани тілі үшін күресте маңызды рөл атқарды, Конкани тілін Карварда өткен конференцияларда дербес тіл ретінде бекітуге көмектесті. Қала Конкан мәдениетінің дамуына үлкен үлес қосты, Конкани тілін насихаттау үшін көптеген конференциялар өткізді. Штаттарды қайта ұйымдастыру актісінен кейін демографиялық өзгерістер болды, және Карвар енді Конкани мәдениетінің орталығы емес, Гоаның Панажи (немесе Панжим) қаласы (Гоа штат мәртебесін алғаннан кейін) және Мангалор қаласы оны басып озды. Қала мемлекеттік билік тарапынан назарсыз қалдырылып, дамудан тоқтап қалды. Көрікті жерлер көбінесе жеткіліксіз қаржыландырылады, дамуға аз қаражат бөлінеді, сондықтан тұрғындар өз қажеттіктерін қанағаттандыру үшін көршілес Гоа штатына тәуелді болуға мәжбүр.

География

Карвар – Үндістан түбегінің батыс жағалауындағы теңіз порты. Шығысында Батыс Гат таулары орналасқан. Карвар, Батыс Гаттардағы Биди ауылынан бастау алып, Араб теңізіне құятын Кали өзенінің жағалауында орналасқан. Кали өзенінің ұзындығы шамамен және аймақтағы суарудың негізгі көзі болып табылады. Карвардағы Байтхол порты – табиғи бейіш, құрлық жағындағы төбелер мен мұхит жағындағы аралдар оны дауылды ауа-райдан қорғайды. Төрт фатомдық белгі жағалауға жақын орналасқан. Су тасқанының диапазоны .

Климат

Карвар Монсондық жағалау деп аталатын жағалау жолағында орналасқан. Карварда наурыздан мамырға дейін ыстық және ылғалды жаз айларында температура шарықталуы мүмкін. Араб теңізі жыл бойы жылы болады. Желді маусым – маусымнан қыркүйекке дейін – орташа жауын-шашын мөлшері 100 мм-ден асады.

Демография

2011 жылғы мәлімет бойынша, Карвар қаласының жалпы халқы 77 139 адамды құрайды. 2011 жылы Карвардағы сауаттылық деңгейі 93% болды, бұл ұлттық орташа деңгейден (74%) жоғары. Халықтың 49,7%-ын ер адамдар, ал 50,3%-ын әйелдер құрайды. Карвар халқының 10%-ы алты жасқа дейінгі балалар еді.

Шекаралық мәселелер

Карвар талукасының басым бөлігінің ана тілі кокани тілі. Бұл, штаттарды қайта ұйымдастырудан бұрын, британдық отаршылдық кезеңде Бомбей президенттігінің құрамына кірген. Кокани тілін ана тілінде сөйлейтін халықтың Бомбеймен тығыз байланысы болды, оның ішінде некелік байланыстар да бар еді. Карвар және Жоида талукаларында көптеген маратхи тіліндегі мектептер ашылды. Карварда маратхи фильмдері жиі көрсетілетін. Бомбей және Пуна қалаларынан келген маратхи театр ұжымдарының келуі жыл сайынғы дәстүрге айналды. Бірақ, маратхи тілділер кокани тілін маратхи тілінің диалектісі деп таластағанда, кокани тілді халық көңілі тоңды. Олар бұған қарсылық білдіріп, кокани тілінің жеке тіл ретінде дербес мәртебесі бар екенін мәлімдеді. Карвардың Карнатака штатының ажырамас бөлігі екенін Махажан комиссиясы алдында марқұм П. С. Камат басқаруымен кокани тілді жергілікті халық қорғады. Соңғы кезде Махараштра және Гоа штаттары Карвардың өздеріне тиесілі болуы керек деп мәлімдеді.

Дін

Карвардың көпшілігі индуистер. 16-шы және 17-ші ғасырларда Гоа билеген португалдықтар христиан дінін Карварға әкелді, ал қазіргі Карвар католиктері сол ерте христиандардың ұрпақтары. Мұсылман теңіз саудагерлері Декан (Бахамани) мемлекеттерінен Карварға көшіп келді. Карвар "Байткол" деп аталған, яғни араб тілінде "қауіпсіз үй" немесе "Байт-э-кол" – "қауіпсіз орын" деген мағынаны білдіреді. Карвардағы мұсылман ауылдары: Шивешвар, Читтакула, Савар Пай және Хотегали. Ислам дәстүрінде айтылуынша, Мұхаммедтің күйеу баласы Әлидің ұрпақтары Шивешварға қоныстанды және осы ауылды ислам білімінің орталығына айналдырды. Шивешварда үш қасиетті мазар бар: Гайби Пир, Низам Пир және Шамшуддин Пир (Котта).

Бастапқы өнеркәсіп

Карвар – ауыл шаруашылығы дамыған аймақ. Көбінесе күріш, жер жаңғағы, жасыл көкөністер, пияз, қарбыз және гүлдер өсіріледі. Басқа маңызды салалар: мал шаруашылығы, жібек шаруашылығы, бағбандарлық, ара шаруашылығы, орманнан жинау, ағаш өңдеу және гомеопатиялық дәрілік өсімдіктерді өсіру. Карвардың теңіз жағасында орналасқандығы балық аулау мен балық шаруашылығына мүмкіндік береді, олар Харикант, Конкан Харвис, Габитс және Амбигас аудандарында шоғырланған. Кездесетін балық түрлері: скумбрия, сардина, қаталбас және креветка. Балық аулау құрлықтан торлармен немесе панди (моторлы қайық) және дхони (қырлы қайық) сияқты қайықтардан жүзеге асырылады. Сонымен қатар, механикалық трал тәсілі де қолданылады. Қали өзенінің тұзды суы креветка шаруашылығына өте қолайлы.

Екінші өнеркәсіп

Дайвадня брахман кастасының мүшелері зергерлік бұйымдарды жобалаумен, өндірумен және алтынмен жұмыс істеумен айналысады. Тері өнімдері жиі кездеседі. 1638 жылы Уильям Каунтен фабрика ашқаннан бастап Карвар қаласы жоғары сапалы муслин өндірісімен танымал. 1660 жылдары фабрика гүлденіп, Батыс Үндістандағы ең жақсы муслиндерін экспорттады; тоқу өндірісі шығысқа қарай, Хабли және басқа да орталықтарда орналасқан, онда 50 000-ға жуық тоқымашы жұмыс істеді. Муслиннен басқа, Карвардан бұрыш, кардамон, кассия және жалпақ көк мата (дуган) шығарылды. Бинага қалашығында «Адитя Бирла Химикалдары» (бұрын Балларпур Индустриз Лтд / Solaris Chemtech компанияларына тиесіл болған) химиялық компаниясы каустикалық сода ерітіндісі мен кесектерін, хлор, тұз қышқылы, фосфор қышқылы, кестра құбырларын және бром өндіреді.

Адития Бирла Химиялық компаниясы

Адитя Бирла Химиялық (Үндістан) (ABCIL) – Адитя Бирла тобының құрамындағы бөлімше. ABCIL сонымен қатар Карнатака штатындағы Карвар қаласында орналасқан Балларпур Индустриз Лтд / Solaris Chemtech Industries Limited компанияларына тиесілі хлорлы сілті және фосфор қышқылы бөлімшесін сатып алды.

Карвар халықаралық әуежайы

Ұсынылған Карвар әуежайы Карнатака штатындағы Анкола қаласына жақын Алагери ауылында Үндістан Әскери-теңіз күштерімен салынады. Үндістанның Әуежайлар басқармасы (AAI) Әскери-теңіз күштерінің «Теңізқұс» жобасының 100 миллиард рупийлік 2-кезеңінің бөлігі болып табылатын әскери-теңіз базасында азаматтық анклавты пайдаланады. Құрылыс аяқталғаннан кейін Карвар Карнатакадағы әуе, теңіз және құрлық көлігінің барлық үш түрі бар екінші қала болады.

Конкан темір жолы

Коканд темір жолы Карварды көптеген маңызды қалалармен және кенттермен байланыстырады. Карварда үш теміржол станциясы бар: Карвар, Асноти және Харвада. Ең жақын Гоа станциясы – Канакона, 36 км қашықтықта. Мадгаон станциясы солтүстікке қарай 68 км жерде, ал Маңгалор станциясы оңтүстікке қарай 253 км жерде орналасқан.

Порт

Карвар порты Карвар шығанағындағы Байткол қаласында орналасқан. Портты Арабия теңізінен қорғайтын табиғи бейге айналдыратын төбелер мен жағалау аралдары бар. Карнатака штатының үкіметі басқаратын бұл порт Солтүстік Карнатака, Гоа және Оңтүстік Махараштра аймақтарына қызмет көрсетеді. Порттың ұзындығы – . Портта екі тұрақ бар, олардың су айдынының тереңдігі – . Карвар порты жағалау кемелерін де қабылдайды, сондай-ақ балық аулау кемелері үшін де арнайы тұрақ бар. Карнатака штатының үкіметі Карвар портын мемлекеттік-жекеменшік серіктестігі (МЖС) негізінде дамытуды жоспарлап отыр, бұл жобамен алты қосымша тұрақ, контейнер терминалы және Карвар теміржол стансасына дейін теміржол желісі салынуы тиіс. Порттың барлық тауарларды, соның ішінде "B" және "C" класты мұнай өнімдерін тасымалдауға мүмкіндігі бар. Портта битум, пеш майы, меласса және HSD сақтауға арналған сұйық резервуарлар орналасқан. Карнатака штатында темір кенін өндіруге және экспорттауға қойылған шектеу порттағы кептелісті азайтты. Портта жағалау кемелерін тоқтатуға және балық аулау қайықтарына арналған тұрақтар бар. 2012 жылы Карнатака штатының үкіметі портта, кіреберіс арнасында және жақын маңдағы тұрақтарда тереңдету жұмыстарын жүргізді. Порт маусымдық желдер кезеңінде, яғни 16 мамырдан 15 қыркүйекке дейін жабылуы мүмкін.

Білім

Карварда мемлекеттік және жеке инженерлік колледждер, сондай-ақ мемлекеттік медициналық колледж бар. Қалада жеке және мемлекеттік мектептер, ПУ, дипломдық және ИТИ курстары бойынша оқу орындары орналасқан. Аймақта мемлекеттік политехникалық колледж де бар.