Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пасихат – Үндістанның Аруначал Прадеш штатындағы Шығыс Сианг ауданының орталығы. Гималайдың шығыс етегінде, теңіз деңгейінен жоғары орналасқан Пасихат Аруначалдың ең көне қаласы. Үндістан үкіметі 2017 жылдың маусым айында Пасихатты "Ақылды қалалар" миссиясының дамыту жобасына қосты. Бұл сонымен қатар Үндістан Әуе Күштерінің алдын ала қону алаңы болып табылады.
Pasighat is the headquarters of East Siang district in the Indian state of Arunachal Pradesh. Situated at the eastern foothills of the Himalayas at above mean sea level, Pasighat is Arunachal's oldest town. The Government of India included Pasighat in the Smart Cities Mission development scheme in June 2017. It is also an Advance Landing Ground (ALG) of Indian Air Force.
География
Пасихат орналасқан. Орташа биіктігі құрайды. Пасихаттың ылғалды субтропикалық климаты бар (Кёппен Cwa), тропикалық муссондық климатқа (Am) қарағанда сәл салқындау. Үш жағынан биік төбелермен қоршалған ерекше ойыс тәрізді жер бедері Пасихатты Ассам жазығынан жаңбырлы бұлттарды тартуға өте қолайлы етеді. Жаңбыр әкелетін жел таулармен тоқтатылып, маусымнан қыркүйекке дейін ай сайынғы орташа жауын-шашын мөлшері – күніне астам жауын-шашынға тең болатын ерекше қатты жаңбыр жауады. Қыс мезгілінде Сибірден соғатын қатты, салқын, құрғақ солтүстік-шығыс желдері болады, бұл Пасихатты тіпті қыста да тұмансыз етеді. Қарашадан ақпанға дейінгі «салқын» маусымдағы күндер әдетте жылы және ашық болады, ал наурыздан мамырға дейінгі «ыстық» көктем маусымында қатты дауылдар жиі болады және ауа райы өте ыстық, ылғалды, тіпті таңертең де жылы болады. Брахмапутра өзені Пасихат аумағында Диханг немесе Сианг деген атпен тау етегінен шығады. Ол Аруначал штатының Садия қаласының батысынан жазыққа еніп, одан әрі оңтүстік-батысқа қарай ағып, Дибанг және Лохит сияқты негізгі сол жақ салаларын қосып алады, содан кейін жазықта Брахмапутра деп аталады. Содан кейін ол Пасихат аймағынан өтіп, Ассам жазығына қарай ағады.
Pasighat is located at It has an average elevation of Pasighat has a typical lowland Northeast India humid subtropical climate (Köppen Cwa) a little too cool to qualify as a tropical monsoon climate (Am). The unique trough like features surrounded by high hills on three sides make Pasighat ideal for attracting rain bearing clouds that come in from the Assam plain. The rain bearing wind gets obstructed by the hills and brings exceptionally heavy rainfall from June to September when the average monthly rainfall is – equivalent to over per day. Winter is marked by strong, cool, dry northeasterly winds from the Siberian High, which make Pasighat fog free even in winter. Days during the “cool” season from November to February are generally warm and clear, whilst the “hot” spring season from March to May sees an increasing frequency of heavy thunder downpours and very warm to hot, humid weather with even mornings warm. The Brahmaputra River emerges from the foothills under the name of Dihang or Siang in Pasighat. It enters the plains from here, in the west of Sadiya town in Arunachal Pradesh. Flowing south west, it receives its main left bank tributaries, viz. Dibang and Lohit; thereafter, it is known as the Brahmaputra in the plains. Then it crosses the Pasighat area heading for the Assam plains.
Экономика
Жергілікті халықтың басты кәсібі – ауыл шаруашылығы. Аймақтағы негізгі тамақ дақылы – күріш. Қала төңірегінде бүкіл аймақтан жұмысшыларды тартатын бірнеше ірі шай бақтары орналасқан. 1990 жылдарға дейін ағаш өңдеу өнеркәсібі маңызды табыс көзі болған, бірақ Жоғарғы Сот оған шектеу қойғаннан кейін маңызы азайды. Аруначал-Прадеш штатының ең көне қаласы болғандықтан Пасихатта туризм де дамыған. Ауыл шаруашылығы, бау-бақша шаруашылығы және туризм қала экономикасының негізгі көзі болып табылады.
Agriculture is the main occupation of the local people. Rice is the main food crop produced in the area. There are several large tea gardens in the vicinity of the town which attract workers from all over the region. Lumbering was a big sustaining industry till the Supreme Court clamped down on the industry during the 1990s. There is also a bit of tourism in Pasighat, being the oldest town in Arunachal Pradesh. Agriculture, horticulture, and tourism continue to be the main source of economy for the town.
Демография
2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша Пасихаттың халқы 24 656 адамды құрады. Халықтың 50,62% ер адамдар (12 482 еркек) және 49,37% әйелдер (12 174 әйел) болып табылады. Пасихаттың орташа сауаттылық деңгейі 79,6%: ер адамдардың сауаттылығы 85,33%, әйелдердің сауаттылығы 73,74%. Пасихат халқының 12% 6 жасқа дейінгі балалар. Пасихатты негізінен ади тайпасының өкілдері қоныстандырады.
As of 2011 India Census, Pasighat had a population of 24,656. Males constitute 50.62% (12,482 males) of the population and females 49.37% (12,174 females). Pasighat has an average literacy rate of 79.6%: male literacy is 85.33%, and female literacy is 73.74%. In Pasighat, 12% of the population is under 6 years of age. Pasighat is predominantly inhabited by the Adi people.
Тілдер
2011 жылғы халық санағы бойынша, ең көп қолданылатын тіл – ади тілі, оны 9 074 адам қолданады. Одан кейін непали тілінде 4 269, бенгал тілінде 2 621, бходжпури тілінде 2 511, хинди тілінде 1 905 және ассам тілінде 1 181 адам сөйлейді.
According to 2011 census, Adi was the most spoken language with 9,074 speakers followed by Nepali at 4,269, Bengali at 2,621, Bhojpuri at 2,511, Hindi at 1,905 and Assamese at 1,181.
Мәдениет
Пасихат тұрғындары түрлі мерекелер тойлайды. Солунг, Аран және Этор маңызды мерекелер болып табылады. Аңыз бойынша, адилердің басты мерекесі саналатын Солунг мерекесі, байлық құдайы Кине Наане оларға жеке келіп, осы құдайға табыну немесе "пужа" жасауды сұрағанда пайда болған. Ади халқы Солунгты қыркүйек айында бес күн бойы тойлайды. Бірінші күн, яғни Солунг Гиди Догин – оқиғаға дайындалатын күн. Дореф Лонг, екінші күн – мал сойылатын күн. Биннят Бинам, немесе үшінші күн – дұға оқылатын күн. Экофтың Такторы – төртінші күн, бұл күні қару-жарақ және оқ-дәрі жасалады. Мири, немесе бесінші күн – қоштасу күні. Ади халқы түрлі-түсті Понунг биі және Таапу деп аталатын соғыс биімен әйгілі.
The people of Pasighat celebrate a variety of festivals. Solung, Aran, and Etor are important festivals. Legend has it that the festival regarded as Solung, which is the principal festival of the Adi, came into existence when the Goddess of wealth, Kiine Naane, had asked them in person to carry out this worship or 'puja'. Solung is celebrated by the Adis for five days in the month of September. The first day or the Solung Gidi Dogin is the day when they prepare for this event. Doreph Long, the second day is the day of animal slaughters. Binnyat Binam or the third day is the day of prayers. Taktor of Ekoph is the fourth day and on this day arms and ammunition are manufactured. Miri or the fifth day is the day of farewell. The Adi people are known for their colourful Ponung dance and war dance called Taapu.
Көлік байланысы
Пасихат 515-ші ұлттық тас жолы арқылы байланыстырылған және Гувахати, Лакхимпур және Итанагар қалаларынан үнемі қызмет көрсетеді. Брахмапутра өзені арқылы Дибругархтан Пасихаттан 32 шақырым қашықтықта орналасқан Орьямхатқа пароммен өтіп, содан кейін автобус немесе таксимен жүруге болады. Ең жақын теміржол стансасы – Мурконгселек, ол Рангия-Мурконгселек кең тарамды теміржолының соңғы стансасы болып табылады. Теміржол желісін Пасихатқа дейін ұзарту жоспарлануда. Бұл кең тарамды теміржол Солтүстік Ассам аймағын Аруначал штатының Шығыс Сианг ауданының орталығы – Пасихат қаласымен байланыстырады, бұл стансаға дейінгі теміржол қашықтығы 26,5 шақырымды құрайды. Жолдың 24,5 шақырымы Аруначал штатының аумағында орналасқан. Рангия-Мурконгселек кең тарамды теміржолын жаңғырту (Пасихатқа дейін ұзартумен) жобасы 2010 жылы премьер-министр Манмохан Сингх жариялаған Солтүстік-Шығыстағы екі маңызды теміржол жобасының бірі болды. Бұл кең тарамды желі Роинг, Парсурамкунд, Рупай және штаттың басқа да аймақтарына дейін созылуы күтілуде. Солтүстік-Шығыс Шекаралық Теміржолы басқармасы штат үкіметінің өтініші бойынша Пасихат-Тезу-Паршурам Кунд бағытындағы алғашқы инженерлік-көлік сараптамасын жүргізді. Аруначал Прадеш мемлекеттік көлік қызметі (APSTS) – бұл ауданның тағы бір көлік құралы, ол басқа аудандармен және жақын маңдағы ауылдармен байланыстырылған. APSTS автобустары Пасихаттан штаттың астанасы Итанагарға, сондай-ақ Пасихаттан Гувахати арқылы Шиллонгқа (Мегалая) күн сайын қатынайды. Гувахатиге, Ассамға жеке операторлар автобуспен жүреді. Жеке меншіктегі "Вингер" және "Тата Сумо" көліктері де аудан ішінде және басқа аудандарға қатынайды. Сонымен қатар, 2018 жылдың сәуір айынан бастап Пасихаттан Гувахатиге және Гувахатиден Пасихатқа белгілі күндері тұрақты рейстер іске қосылды. Альянс Эйр әуе компаниясы Гувахати мен Колькутта қалаларын Пасихат әуежайымен байланыстырады.
Pasighat is connected by the NH 515 and have frequent services from Guwahati, Lakhimpur and Itanagar. Waterways crossing the Brahmaputra River from Dibrugarh by ferry to Oryamghat that is situated at a distance of 32 km from Pasighat and can take a bus or taxi. Nearest rail head is at Murkongselek which is terminal station of the Rangia Murkongselek broad gauge track. The rail head is proposed to be extended up to Pasighat. The BG railway line will link North Assam area with Pasighat town, the district headquarter of East Siang of Arunachal, located at a rail route distance of 26.5 km. About 24.5 km of the route falls in Arunachal territory. The Rangia Murkongselek BG conversion (with extension up to Pasighat) project was one of the two major rail projects in Northeast announced by Prime Minister Manmohan Singh during 2010. This broad gauge line is supposed to be proceeding on to Roing, Parsuramkund, Rupai, and other places in the state. A preliminary engineering traffic survey for the Pasighat Tezu Parshuram Kund was conducted by Northeast Frontier Railways at the request of the state government. Arunachal Pradesh State Transport Services (APSTS) is another means of transportation in the district which is linked with other districts and nearby villages. APSTS buses are also run from Pasighat to Itanagar, the capital of the state, from Pasighat to Shillong, Meghalaya via Guwahati on the daily basis. Bus services are available to Guwahati, Assam which are run by private operators. Private owned Winger and Tata Sumo services also run across the district and run in the other districts. Also, regular flights from Pasighat to Guwahati and Guwahati to Pasighat on selected weekdays have also started since April 2018. Guwahati and Kolkata are connected with Pasighat Airport by Alliance Air.
Туризм
Пасихат – Сианг өзені мен аспалы көпірлердің мекені. Таудың тік беткейлерін сарқырамалар әшекейлейді, айналасының ауасын салқындатады. Қаладағы қызығушылық тудыратын орындар:
Pasighat is the land of the Siang river and indigenous hanging bridges. A waterfall graces the mountain cliffs and chills the vicinity. Attractions in the town include:
Үндістанның Аруначал-Прадеш штатындағы Дайнг Эринг қорығы – штаттың ең танымал жабайы табиғат саябақтарының бірі. 15000 шаршы километрді құрайтын аумағында аллювиалды шалғынды далалар басым бөлігін құрайды, ал орманды алқаптар шамамен 15% жабады. Қалған бөлігі су. Қорықтың жері негізінен Мебо және Монгу Банголарының қайырымдылығымен берілген. 1790 жылдары жергілікті тұрғындар мен жер иелері Рутум Жотан Пертиннің есімін сақтап, осы жерге Джопонг деп ат қойған. Пангин Пасихаттан жақын жерде орналасқан және автомобиль жолы арқылы байланысты. Ол Сийом өзенінің Сианг өзенімен қосылатын және Сийомның көк суының жасыл Сиангпен кездесетін жерде тұр. Дәрілік қасиеттері бар сирек кездесетін өсімдіктер мен шөптер өседі. Ботаниктер мен зоологтар өсімдіктер мен жануарлар дүниесінің бай ресурстарын зерттеуге мол мүмкіндік алады. Бодак көрікті аймағы: Бодак Мебо Женггинг көрікті аймағы – туристер үшін танымал демалыс орны. Пасихат қаласынан шамамен 15 шақырым қашықтықта орналасқан бұл көрікті аймақ – ауылдар мен егістік жерлері бар кең орманды аймақ. Көрікті аймақ Сианг көпірінен басталатын тас жол бойында орналасқан және оң жақта Мебо ауылына, сол жақта Женггинг ауылына бұрылады. Женнингке апаратын жол Сианг өзенінің әсем көрінісімен көбірек танымал. Бұл аймақта Миду Леренг тас монолиті де орналасқан. Ауыл тұрғындары туристердің көп келуінен туындаған қоқыс пен қоршаған ортаның бұзылуына алаңдаушылық білдіріп, көптеген демалыс орындарына экологияны сақтауға көмектесетін қоғамдық ұйымдар салық салуда. Кекар Монинг: Роттунгқа жақын таудың тік беткейі. 1911 жылы адилердің британдықтарға қарсы күшті қарсылық көрсеткен маңызды тарихи орын. Бұл соғыс, өткен жылы Ягрунг ауылының тұрғыны Матмур Джамохтың саяси шенеунік Ноэль Уильямсонды өлтіруіне байланысты британдықтар жасаған жазалау экспедициясының бір бөлігі болды. Комсинг: Сианг өзенінің сол жағалауындағы ауыл – Уильямсонның өлтірілген жері. Сианг өзенінің жанында Ноэль Уильямсонның есімі жазылған ескерткіш орналасқан. Комлихат бұрын өзен порты болған. Гат – отарлық Пасихат қаласының аумағын көрсетеді, ол су тасқынынан кейін Сианг өзеніне батып, өзен өз бағытын өзгертті. Бұл жерде жергілікті саудагерлер сататын көше тағамы дамыған. Гаттан өзен мен Пасихат жазығын қоршап тұрған төбелердің тамаша көрінісі ашылады. Қыс айларында алыстағы төбелер қармен жабылады. Пасихат буддалық ғибадатханасы: Автожолдан әуежайдың қарама-қарсы жағында орналасқан бұл кішкентай ғибадатхана Пасихаттағы жалғыз буддалық құдайға табыну орны. Шығыс Сианг ауданының мұражайы: Пасихат әуежайының қарама-қарсы жағында орналасқан, Шығыс Сианг ауданының аудандық мұражайы. Ади Бане Кебанг штабы: Пасихатта Ади Бане Кебанг штабы орналасқан, ол ади халқының мәдени, тілдік және дәстүрлі мәселелерін басқаратын де-факто мәдени парламент ретінде әрекет етеді. Пасихат әуежайы – әскери әуеайлақ, ол жаңартылып, азаматтық әуежай ретінде де пайдаланылуда. Гомси: Рани ауылының жанындағы егіс алқабы тарихи маңызы бар тағы бір орын. 1996 жылдың маусым айында археологтар тобы осы жерде сынақ қазба жұмыстарын жүргізді. Олар ерте ортағасырлық мәдениеттің (вероятно, Ахомға дейінгі) іздерін тапты.
The Daying Ering Wildlife Sanctuary in Arunachal Pradesh, India is one of the most popular wildlife parks of the state. Spread over an area of , alluvial grasslands form the major area and wooded areas constitute about 15%. The rest of the area is water. The present land of the sanctuary was mostly donated by the Mebo and Monngu Banngos. It is popularly called Jopong, which was a named given by locals and land owners in memory of Rutum Jotan Pertin during 1790s. Pangin is about from Pasighat, and is connected by road. It stands at a point where River Siyom meets River Siang and the blue waters of Siyom meet the green Siang. There are rare plants and herbs which are of medicinal importance. Botanists and Zoologists can have ample scope for study of the rich plant and wildlife resources. Bodak Scenic Area: The Bodak Mebo Jengging Scenic Area is a popular picnic spot for tourists. The scenic area is a large forested area with villages, agricultural lands within, at about 15 kilometres away from the Pasighat main town. The scenic area is along the highway starting from the Siang Bridge and diverges to Mebo village on the right hand side and to Jengging village on the left hand side. The road to Jenning is much more frequented because of the vistas of the Siang river from the road. The area is also home to the Mïdu Lereng stone monolith. Villagers of the area have shown concern about the garbage generated and destruction to the environment from frequent tourist visits and many regular picnic spots are now taxed by NGOs who help maintain the environment. Kekar Monying: A mountain cliff near Rottung which is an important historical place because it was here that the Adi put up a strong resistance against the British in 1911. The war was a part of a punitive expedition undertaken by the British for murdering Noel Williamson, a political officer in the previous year by Matmur Jamoh, a native of Yagrung village. Komsing: A village on the left bank of the Siang is the place of Williamson's murder. A stone epitaph bearing the name of Noel Williamson lies near the Siang. Komlighat used to be a river port at an earlier time. The ghat marks the area of the colonial town of Pasighat which has been submerged into the Siang river following a flood and the river changing its course. The spot is also popular for its street food sold by vendors in the area. The ghat provides a wonderful view of the river and the hills surrounding the Pasighat plains. The distant hills are covered with snow in winters. Pasighat Buddhist Temple: Located in the opposite side of the air strip from the highway, this small temple serves as the only Buddhist worship place in Pasighat. East Siang District Museum: Also located in the opposite side of the Pasighat Airport, it is the district museum of the East Siang District. Adi Baane Kebang Headquarters: Pasighat also houses the headquarters of the Adi Baane Kebang, which acts as the de facto cultural parliament governing the cultural, linguistic, traditional aspects of the Adi people. Pasighat Airport is a military airstrip, which has been upgraded and is also being used as a civilian airport. Gomsi: A cultivation area near Rani Village is another place of historical importance. In June 1996, a team of archaeologists conducted a trial excavation and survey in the site. They found evidence of culture of early medieval period (probably Pre Ahom).