Кіріспе

Нордерней – Германияның Солтүстік теңіз жағалауындағы жеті мекенделген Шығыс Фризия аралдарының бірі. Аралдың жалпы ауданы шамамен , сондықтан ол Германияның тоғызыншы ең ірі аралы болып табылады. Нордернейде шамамен 5850 адам тұрады. 1946 жылы Нордерней муниципалитет статусын алды және Аурих округіне (Крайс) қарайды. Аралдың солтүстік жағында ұзын құмды жағажай жатыр. Шығысқа қарайғы көрші аралы – Балтрум, ол Вихтер-Эеден шамамен 800 метр (жарты миль) қашықтықта орналасқан. Батысында – Джуист аралы, ол Нордернейер Зеегаттың арғы бетінде шамамен қашықтықта жатыр. Нордернейдің бүкіл шығыс жартысы Төменгі Саксонияның Вадден теңізі ұлттық паркіне кіреді. Жануарлар дүниесін қорғау мақсатында паркке кіруге шектеулер қойылған, ол әртүрлі қолжетімділік аймақтарына бөлінген. Ұлттық парк мәртебесі аралдағы барлық көлік түрлеріне әсер етеді, әсіресе автомобиль қозғалысына қатаң ережелер қойылған. Материкке AG Reederei Norden Frisia компаниясының паромдары арқылы Норден қаласының жанындағы Норддейх портынан жетуге болады. Нордернейде сондай-ақ ұшу-қону жолағы бар әуежай да бар.

Тарих

Шығыс Фризияның жеті аралының арасында Нордерней ең жасы. Арал қазіргі түрінде 16 ғасырдың ортасынан бері ғана бар, ол үлкен Буйзе аралының шығыс қалдығы. Үлкен Буйзе аралы 1362 жылғы Грот Мандренке су тасқыны кезінде екіге бөлінді, ал шығыс жартысы бастапқыда Остренде деп аталды. Буйзе аралынан қалған бөлік жылдар бойы кішірейіп, 1651 жылғы Санкт-Петерс су тасқыны кезінде Солтүстік теңізіне сіңіп кетті. Ал Остренде керісінше, көлемі ұлғайып, 1550 жылғы санақта «Norder neys Oog» (Солтүстік Жаңа арал) деп тіркелді, онда шіркеу және 18 үй болған. Сол кездегі тұрғындар негізгі жұмысы балық аулау болған. 18 ғасырдың екінші жартысында теңіз саудасының маңызы артты. Балық аулаумен қатар, туризм де арал экономикасы үшін маңызды болды. 1797 жылы Нордерней Солтүстік теңізіндегі алғашқы неміс курорты атанды. Алғашқы тұрақты елді мекендер 13 және 14 ғасырларда пайда болған деп саналады. Аралдың батыс бөлігінде, биік құмдармен қоршалған қала қалыптасты. Арал туралы алғашқы жазбаша мәлімет 1398 жылға жатады. 1650 жылы аралдың ұзындығы шамамен алғанда, қалада 18 үй және 101 тұрғын болған. 1717 жылы Рождество қарсаңында қатты дауыл аралды су басып кетті. 1830 жылдары моллюскаларды жинау арал тұрғындарының ең маңызды әрекетіне айналды. Ханновердің тәж мұрагері Георг, Герцог фон Камберланд, 1836 жылы Нордернейге алғаш рет келді және 1851 жылдан бастап әр жазда аралда сарай өткізді. Осы кезеңде курорт байлар мен танымал адамдардың арасында үлкен сұранысқа ие болды. 1858 жылы 950 метрлік серуендеу жолы салынды. Аралдағы жел диірмені 1862 жылы тұрғызылды. 1899 жылы аралда 4018 адам тұрды, ал 26000 демалушы келді. 1901 жылы ангел балықтарын аулауға арналған орын құрылды. 1925 жылы 5564 тұрғын және 38140 қонақ тіркелді. Сонымен қатар, Deutsche Luft Hansa сол жылы аралға жоспарлы рейстерді бастады.

Мәдени сілтемелер

Арал 1903 жылы ирланд жазушысы Эрскин Чайлдерстің "Жемшіктер жұмбағы" романында суреттелген. Бұл арал 1934 жылы дат жазушысы Исак Динесеннің "Жеті готикалық әңгімелер" жинағында да кездеседі.

Герб пен ту

1928 жылдың 10 шілдесінен бастап Нордерни қаласының гербіндегі бейне – жергілікті маңызды нысан, «Кап» деп аталатын мұнара. Төменде құм төбесі мен су көрсетілген. Мұндай биік құрылыстар теңізшілерге аралды анықтауға және бұрын бағытталған. Боркум мен Вангероогеде де осындай ғимараттар бар. Нордерни мұнарасы 1848 жылы ағаштан салынған, ал 1870 жылы тас ғимаратқа ауыстырылды. Түнде құрылыстың үстіңгі бөлігінде от жағылатын. Бүгінде бұл функцияны маяктар орындап жүр. Арал суретшісі Поппе Фолькертс гербтің дизайнын жасаған. Нордерни – өзінің туы бар ең кішкентай неміс қауымдастықтарының бірі. Шағын қала туының көлденең көк және ақ жолақтары бар, сол жағында қара және ақ түстің тіктөртбұрыш тәрізді бөлігі орналасқан. Көк түс теңізді, ақ түс құмның түсін, ал қара түс Нордерни теңіз белгісін символдайды.