Кіріспе
Американдық драматург және сценарист (туған 1962)
Дуглас Райт (20 желтоқсан 1962 жылы туған) – американдық драматург, либреттогер және сценарист. Америка театрында пьесалар мен мюзиклдер бойынша кең ауқымды жұмыстарымен танылған ол Пулитцер сыйлығы мен Тони сыйлығын қоса алғанда көптеген марапаттарға ие болды. Райт француз садисі және жазушысы Маркиз де Садтың соңғы күндерінен тұратын қараңғы сатирикалық «Quills» (1995) пьесасы үшін «Үздік драматург» номинациясында Оби сыйлығын жеңіп, алғашқы танылуын алды. Кейін ол оны 2000 жылы сол аттас фильмге бейімдеп, «Алтын глобус» сыйлығына «Үздік сценарий» номинациясына ие болды. Ол Бродвейдегі «Мен өзімнің әйеліммін» (2004) пьесасы үшін драма саласындағы Пулитцер сыйлығы мен «Үздік пьеса» үшін Тони сыйлығын жеңіп алды. Райт «Сұр бақтар» (2006) мюзиклі үшін «Үздік кітап» номинациясында Тони сыйлығына ие болды. Ол музыкалық театр үшін жазуын жалғастырып, «Кішкентай теңіз қызы» (2007), «Қатты денеге қол» (2012) және «Соғыс бояуы» (2017) Бродвей мюзиклдері үшін кітаптарды бейімдеді. Ол пьесаларға оралып, «Posterity» (2015) және «Good Night, Oscar» (2023) – пианист және юморист Оскар Левант туралы, Тони сыйлығын жеңіп алған пьесаны жазды. Ол «The Burial» (2023) заңдық драмасының сценарийін жазды.
Алғашқы жылдар және білім
Райт Техас штатының Даллас қаласында дүниеге келген. Ол Даллас қаласының маңындағы Хайленд Парк орта мектебін бітірді, онда театр бөлімінде өте жақсы оқыды және 1981 жылы Теспей клубының президенті болды. 1985 жылы Йель университетінде бакалавр дәрежесін алды. Ол Нью-Йорк университетінде Көркем өнер магистрі дәрежесін алды.
1995-2003: Куиллз және мен өз әйеліммін
Райттың "Квиллз" пьесасының премьерасы 1995 жылы Нью-Йорк театрының Бродвейден тыс шеберханасында өтті, содан кейін Вашингтонның "Вулли Маммотт" театрында көрсетілді. Пьеса маркиз де Садтың өміріндегі соңғы күндерін баяндайды. "Quills" 1995 жылы Ұлттық өнер клубынан үздік жаңа американдық пьеса үшін Джозеф Кесселринг сыйлығын алды, ал Райт 1996 жылы драматургиядағы үздік жетістіктері үшін "Village Voice" Obie сыйлығымен марапатталды. 2000 жылы Райт Филип Кауфман режиссерлік еткен "Квиллз" фильмінің сценарийін жазды, онда Джеффри Раш, Кейт Уинслет, Хоакин Феникс және Майкл Кейн түсті. Фильм оң пікірлерге ие болды, "Variety" киносыншысы Тодд Маккарти: "Кауфманның Даг Райттың табысты пьесасының ақылды және көңілді экрандық нұсқасы, әйгілі жазушының міндетті шығармашылығына баса назар аударады" деп жазды, сондай-ақ: "Райттың сценарийі Маркизге қатысты сахналарда ең жақсы" деді. Райт өзінің еңбегі үшін "Алтын глобус" сыйлығына "Үздік сценарий" номинациясын және Америка жазушылар гильдиясының Пол Селвин сыйлығын алды. Райттың "Мен өзімнің әйеліммін" пьесасы 2003 жылы "Playwrights Horizons" театрымен Бродвейден тыс қойылымда қойылды. Кейін пьеса Бродвейге көшірілді, онда ол "Үздік пьеса" номинациясында "Тони" сыйлығын және драма саласындағы "Пулитцер" сыйлығын жеңіп алды. Джефферсон Мейстің басты рөлде ойнаған бұл бір актерлік пьесаның тақырыбы неміс трансвеститі Шарлотта фон Махлсдорфқа арналған. "Мен өзімнің әйеліммін" пьесасымен Райт авангард режиссері Роза фон Праунхаймның 1992 жылғы "Мен өзімнің әйеліммін" фильмімен байланыс жасады.
2006-2017 жж.: Музыкалық театрға назар аударыңыз
Райт 2006 жылы Бродвейге оралды, Кристин Эберсоль мен Мэри Луиза Уилсон қатысқан «Сұр бақтар» мюзиклінің кітабын жазды. Мюзикл 1975 жылы Мейслз ағайындылары түсірген, Эдит Юинг Бувье Биль («Үлкен Эди») және оның қызы Эдит Бувье Биль («Кіші Эди») туралы деректі фильмге негізделген. Бұл фильм Жакелин Кеннеди Онассистің әйесі мен туысы туралы айтады. Ол «Музыкалық спектакльдегі үздік кітап» номинациясы бойынша «Тони» сыйлығына ие болды. Содан кейін ол 2007 жылы Бродвейде көрсетілген «Кішкентай теңіз қызы» диснейлік фильмін бейімдеді. 2009 жылы Ла-Холла Playhouse оған Август Стриндбергтің «Кредиторлар» пьесасын бейімдеу және қоюды тапсырды. Ла-Холланың тағы бір тапсырмасы бойынша ол Аманда Грин мен Трей Анастасионың музыкалық қойылымымен «Hands on a Hardbody» мюзиклінің кітабын жазды. Мюзикль 2012 жылы Ла-Холла Playhouse-де көрсетілгеннен кейін 2013 жылдың наурыз және сәуір айларында Бродвейде қысқа ғана уақытқа шықты. Театр индустриясында жазушылардың құқықтарын ынталы түрде қолдайтын ол Америка драматургтер гильдиясының мүшесі және бұрынғы сайланған президенті болды, 2021 жылы Аманда Грин (гильдия тарихында бұл лауазымды алғаш рет атқарған әйел) оның орнына келді. Райт сонымен қатар New York Theatre Workshop кеңесінде де қызмет етеді. Ол Yaddo және New York Theatre Workshop кеңестерінің құрамында. Ол Йель университетінің Уильям Л. Брэдли стипендиясын, Юджин О’Нилл театр орталығының Чарльз Макартур стипендиясын, драматургия саласындағы HBO стипендиясын және Принстон университетінің Альфред Ходдер стипендиясын алды. 2010 жылы ол АҚШ суретшілерінің мүшесі атанды. Ол Хелена Рубинштейн мен Элизабет Арден туралы «Соғыс бояуы» мюзиклінің кітабын жазды. Музыкасын Скотт Франкель, әндер сөзін Майкл Кори жазған. «Соғыс бояуы» 2016 жылдың 28 маусымынан 14 тамызына дейін Чикагодағы Гудман театрында көрсетілді, онда Хелена Рубинштейн рөлін Патти ЛуПон, ал Элизабет Арден рөлін Кристин Эберсоль сомдады. Мюзикль 2017 жылы Бродвейде қойылды. Мюзикль Эберсоль, ЛуПон, декорация және костюм дизайны үшін төрт «Тони» сыйлығына ие болды.
2021 қазіргі: Жақсы түн, Оскар
Телевизия үшін Райт продюсер Норман Лирдің төрт пилоты мен Hallmark Entertainment және HBO телеспектакльдері бойынша жұмыс істеді. Фильмде Райттың жұмыстары Fine Line Features, Fox Searchlight және DreamWorks SKG кинокомпаниялары үшін жазылған сценарийлерді қамтиды. Ол Мэгги Беттс режиссерлік еткен, Джейми Фокс пен Томми Ли Джонс түскен "The Burial" (2023) сот драмасының сценарийін жазды. Сондай-ақ 2023 жылы Даг "Good Night, Oscar" пьесасын жазды – бұл драма пианист және актер Оскар Леванттың Джек Пармен бірге "Tonight Show" бағдарламасында болған оқиғасына арналған. Шон Хейз бас рөлде ойнаған пьесаның премьерасы Чикагодағы Гудман театрында өтті, содан кейін Бродвейге көшірілді. Бұл қойылым үш номинацияда "Тони" сыйлығына ие болды: "Пьесадағы үздік актер" (Хейз), "Пьесаның үздік сахналық безендіруі" және "Пьесаның үздік костюм дизайны".
Жеке өмір
Райт күйеуі, әнші-сазгер Дэвид Клементпен бірге Нью-Йорк қаласында тұрады.
Театр
Жыл Атауы Рөл Орындалу орны Сілтеме(лер)1995 Quills Драматург Нью-Йорк театры, Бродвейден тыс 2003 Мен өз әйеліммін Драматург Playwrights Horizons, Бродвейден тыс Lyceum Theatre, Бродвей 2006 Grey Gardens Кітап авторы Walter Kerr Theatre, Бродвей 2007 Кішкентай теңіз қызы Кітап авторы Lunt Fontanne Theatre, Бродвей 2012 Hands on a Hardbody Кітап авторы Brooks Atkinson Theatre, Бродвей 2015 Posterity Драматург Atlantic Theatre Company, Бродвейден тыс 2016 War Paint Кітап авторы Goodman Theatre, Чикаго 2017 Nederlander Theatre, Бродвей 2021 Good Night, Oscar Драматург Goodman Theatre, Чикаго 2023 Belasco Theatre, Бродвей
Фильм
Жыл Атауы Рөл Режиссер Ескертулер Сілтеме (Дереккөздер) 2000 Quills Сценарист Филип Кауфман Толық метражды фильмдегі дебют 2023 The Burial Сценарист Мэгги Беттс
Теледидар
Жыл Атауы Рөл Ескермелер Сілтеме (Reference(s)) 2004 Чарли Роуз Өзі Эпизод: 30 шілде, 2004 2006 Тони Беннетт: Америкалық классикасы Автор Деректі фильм 2015 Ол ондағы ең жақсысы Өзі Деректі фильм
Марапаттар мен құрметтер
Жыл Сыйлық Санат Номинацияланған туынды Нәтиже Ref. (Reference(s))1996 Оби сыйлығы Ең үздік пьеса авторы Квиллс 2001 Алтын глобус сыйлығы Ең үздік сценарий 2001 Америка жазушылар гильдиясы сыйлығы Пол Селвин сыйлығы 2001 Лос-Анджелес киносыншылары қауымдастығы Ең үздік сценарий 2001 Финикс киносыншылары қауымдастығы сыйлығы Ең жақсы сценарий 2001 Сателлит сыйлығы Ең жақсы бейімделген сценарий 2001 Онлайн киносыншылары қауымдастығы Ең жақсы бейімделген сценарий 2004 Люсиль Лортель сыйлығы Ең үздік жеке қойылым Мен өзімнің әйеліммін 2006 Вашингтон DC киносыншылары қауымдастығы Ең жақсы бейімделген сценарий Гейшаның естеліктері 2006 Люсиль Лортель сыйлығы Ең үздік мюзикл Грей бақшалары