Адам спермасын сату, сақтау және беру орталығы

Кіріспе

Адам спермасын сатып алатын, сақтайтын және сататын мекеме.

Сперма банкі, сперма қоймасы немесе криобанк – адам спермасын сатып алатын, сақтайтын және сататын мекеме немесе кәсіпорын. Сперма доноры атанған ер адамдар оны өндіріп, сатады. Сперма жыныстық қатынастан тыс жүктілікке қол жеткізу мақсатында немесе басқа адамдар үшін сатып алынады. Сперма донорынан алынған сперма – донорлық сперма деп аталады. Сперма банкі жеке тұлғаларға немесе фертильді орталықтар мен клиникаларға донорлық спермамен қамтамасыз ететін дербес ұйым болуы мүмкін, немесе клиниканың немесе басқа медициналық мекеменің пациенттері мен клиенттері үшін ғана жұмыс істейтін мекеме болуы мүмкін. Донорлық сперманы қолдану арқылы жүктілікке қол жеткізуге болады, нәтижесі жыныстық қатынасқа ұқсас болады. Донордың спермасын пайдалану, сперманы қабылдаған адамның жұбайының спермасын пайдаланбау процесі үшінші тараптан көбеюдің бір түрі болып табылады. 21-ші ғасырда сперма банкінен алынған донорлық спермамен жасалатын жасанды ұрықтандыру көбінесе еркек серігі жоқ адамдарға, яғни жалғыз әйелдерге және бір жынысты әйелдерге қолданылады. Сперма доноры, әдетте, жасқа және медициналық тарихқа қатысты белгілі бір талаптарға сай болуы керек. АҚШ-та сперма банктері Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасымен (FDA) Адам жасушалары мен тіндері немесе жасушалар мен тіндер банкінің өнімдері (HCT/P) ретінде реттеледі. Көптеген штаттарда FDA-ның ережелеріне қосымша регламенттер бар. Еуропалық Одақта сперма банкіне ЕО Тіндік директивасына сәйкес лицензия алу қажет. Ұлыбританияда сперма банктерін Адамның ұрықтандыру және эмбриология жөніндегі органы реттейді.

Жалпы

Алғашқы сперма банктері 1964 жылы Айова штатында (АҚШ) және Токиода (Жапония) құрылды. Олар бала көтере алмайтын адамдарға медициналық көмек көрсету мақсатында ашылды. Нәтижесінде, 40 жыл ішінде 1 миллионнан астам бала дүниеге келді. Көптеген елдерде сперма доноры жетіспеушілігі күшті, сондықтан донорлық сперманы беруге дайын және мүмкіндігі бар адамдардан алу, оны мүмкіндігінше қауіпсіз және қолжетімді етуге қысым көрсетілуде.

Жұмысқа қабылдау

Сперма донорын табу және оны донорлыққа ынталандыру процесі рекрутинг деп аталады. Сперма банкі донорларды көбінесе колледждерде, жергілікті газеттерде және интернетте жарнама арқылы іздейді. Донор – дені сау, әдетте 18-ден 45 жасқа дейінгі еркек болуы керек және үнемі қатаң тексерулерден өтуге дайын тұруы тиіс. Сондай-ақ, донор өзінің спермасын туысқандық байланысы жоқ, бірінші рет танысатын адамдарды жүкті ету мақсатында беруге келісуі керек. Кейбір сперма банктері донордың екі рет тексерілуінен және зертханалық сараптамадан өтуін талап етеді. Донор донорлық арқылы дүниеге келген барлық балаға қатысты заңдық құқықтарынан бас тартуға міндетті. Донор спермасын сперма банкіне тапсыру арқылы оның кім екенін анықтауға мүмкіндік береді, сондай-ақ сперманың жаңа үлгілерін дереу өңдеуге болады. Кейбір сперма банктері ең төменгі бой талаптарын қойғаны үшін бойы биік адамдарды артық бағалауда айыпталады.

Донорларды скринингтен өткізу

Сперма банкі донорларды және олардың спермасын тексеріп, қауіпсіз донорлық сперманы қамтамасыз етуге бағытталған. Сперма доноры, әдетте, жас және медициналық тарихқа қатысты белгілі бір талаптарға сай болуы керек. Сперма донорларына қойылатын талаптар қатаң сақталады, себебі 24 040 потенциалды донорды зерттеуде, олардың тек 5620-сы немесе 23,38%-ы ғана сперма доноры болуға жарамды болды. Сперма банктері әдетте потенциалды донорларды түрлі аурулар мен бұзылыстарға, соның ішінде генетикалық ауруларға, хромосомалық аномалияларға және сперма арқылы берілетін жұқпалы инфекцияларға қарай тексереді. Тексеру процедурасы, әдетте, карантин кезеңін қамтиды, онда үлгілер тоңдырылып, кем дегенде алты ай сақталады, содан кейін донор ЖҚТБ-ға қайта тексеруден өтеді. Бұл донорлық кезеңінде жаңа инфекциялардың жұқпағанына кепілдік береді. Тест нәтижесі теріс болған жағдайда, сперма үлгілері карантиннен босатылып, емдеуде қолданылуы мүмкін. Сперманы қабылдамаудың жиі кездесетін себептері – сперма сапасының жеткіліксіздігі және ЖҚТБ. Сперма банкі өзі ұсынатын сперманың сапасы мен денсаулығын қамтамасыз ету үшін бірқатар шаралар қабылдайды және клиенттерге жеке донорлар туралы тиісті ақпаратты ұсынып, жүргізген тексерулері туралы хабарлайды. Сперма банкі ерітілгеннен кейін алынған үлгідегі қозғалмалы сперматозоидтардың сапасы мен санын кепілдік етеді. Олар донор ретінде өте құнарлы және тоңдыру мен еріту процесінен аман қалатын еркектерді таңдауға тырысады. Үлгілер көбінесе бір миллилитрге белгілі бір санда қозғалмалы сперматозоидтар бар деп сатылады, ал сперма банкі әртүрлі қолдану үшін, мысалы, ICI немесе IUI үшін әртүрлі үлгілерді сата алады. Сперманың құнарлылығын және қозғалмалы сперматозоидтардың тоңдыру процесінен аман қалуын қамтамасыз ету үшін олар тексеріледі. Егер ер адам сперма банкі бағдарламасына сперма доноры ретінде қабылданса, оның спермасы үнемі бақыланады, донор инфекциялық ауруларға тексеріледі және оның қанының үлгілері белгілі бір интервалдармен алынады. Сперма банкі донорға донордың сперма сапасы мен мөлшерін жақсартуға, сондай-ақ сперманың қайта жаңарту уақытын қысқартуға (яғни, өміршең эякуляциялар арасындағы уақытты) арналған мака, мырыш, Е витамині және аргинин сияқты шөптік немесе минералды заттардан тұратын диеталық қосымшалар ұсынуы мүмкін. Барлық сперма сабанға немесе құтыға салынып, донор оны сақтап қала алатын уақытқа дейін тоңдырылады. Донорлар жұқпалы ауруларға, мысалы, адам иммуножеткіштік вирусына (АИТВ-1 және АИТВ-2), адам Т-лимфотроптық вирусына (АТЛВ-1 және АТЛВ-2), сифилис, хламидиоз, гонорея, гепатит B вирусына, гепатит C вирусына, цитомегаловирусына (ЦМВ), Трипанозома крузи және безгекке, сондай-ақ муковисцидоз, орақ пішіндес анемия, отбасылық Жерорта теңізі қызуы, Гоше ауруы, талассемия, Тай-Сакс ауруы, Канаван ауруы, отбасылық дисавтономия, туа біткен бүйрек безі гиперплазиясы, карнитин тасымалдаушысының жетіспеушілігі және 46XY кариотипі сияқты тұқым қуалайтын ауруларға тексеріледі. Кариотиптік зерттеу ЕО-да да, АҚШ-та да міндетті емес, бірақ кейбір сперма банктері клиенттерге қосымша қызмет көрсету үшін донорларды тексеруді таңдайды. Сперма доноры өзінің және отбасының, көбінесе бірнеше буынның медициналық құжаттарын ұсынуы қажет. Сперма үлгісі, әдетте, сперма банкінде микробиологиялық тұрғыдан тексеріледі, содан кейін оны тоңдыруға және кейін пайдалануға дайындау керек. Сперма донорының қан тобы да тіркелуі мүмкін, алушымен үйлесімділігін қамтамасыз ету үшін. Кейбір сперма банктері жыныстық қатынаста белсенді гомосексуал еркектерге сперма доноры болуға тыйым сала алады, себебі халық арасында АИТВ және гепатит B жұғу қаупі жоғары. Қазіргі заманғы сперма банктері потенциалды донорларды генетикалық жағдайлар мен отбасылық медициналық тарих негізінде де іріктеп алады. Төлемдер Ұлыбританиядағы жағдайдан өзгеше, онда донорлар тек донорлықпен байланысты шығындарын өтеуге құқылы, ал АҚШ-тағы кейбір сперма банктерінде донор әр донорлық үшін белгіленген ақыны және сақталған әр құты үшін қосымша сома алады. Мысалы, Калифорниядағы белгілі бір сперма банкі TSBC донорлары әр донорлық үшін шамамен 50 доллар алады (эякуляция), бұл донорлық кезінде де, бірнеше күннен кейін сынақтан өткенде де қолайлы қозғалыс/тіршілік деңгейі бар. Донорлық жұмыртқаны екі күн бойына сатып алуды талап ететіндіктен және географиялық факторлар донордың саяхаттауын қажет ететіндіктен, бұл табыс табудың тиімді жолы емес және адам жұмыртқасын сатудан гөрі кем пайдалы. Кейбір жеке донорлар сыйақы іздеуі мүмкін, ал басқалары қайырымдылықпен донор болады. ЕО Ткань Директивасына сәйкес, ЕО-дағы донорлар тек өтемақы ала алады, ол шығындар мен ыңғайсыздықтарды өтеумен шектеледі.

A sperm bank will aim to provide donor sperm which is safe by checking and screening donors and of their semen. A sperm donor must generally meet specific requirements regarding age and medical history. Requirements for sperm donors are strictly enforced, as in a study of 24,040 potential sperm donors, only 5620, or 23.38% were eligible to donate their sperm. Sperm banks typically screen potential donors for a range of diseases and disorders, including genetic diseases, chromosomal abnormalities and sexually transmitted infections that may be transmitted through sperm. The screening procedure generally also includes a quarantine period, in which the samples are frozen and stored for at least six months after which the donor will be re tested for the STIs. This is to ensure no new infections have been acquired or have developed during the period of donation. Providing the result is negative, the sperm samples can be released from quarantine and used in treatments. Common reasons for sperm rejection include suboptimal semen quality and STDs. A sperm bank takes a number of steps to ensure the health and quality of the sperm which it supplies and it will inform customers of the checks which it undertakes, providing relevant information about individual donors. A sperm bank will usually guarantee the quality and number of motile sperm available in a sample after thawing. They will try to select men as donors who are particularly fertile and whose sperm will survive the freezing and thawing process. Samples are often sold as containing a particular number of motile sperm per milliliter, and different types of samples may be sold by a sperm bank for differing types of use, e. g. ICI or IUI. The sperm will be checked to ensure its fecundity and also to ensure that motile sperm will survive the freezing process. If a man is accepted onto the sperm bank's program as a sperm donor, his sperm will be constantly monitored, the donor will be regularly checked for infectious diseases, and samples of his blood will be taken at regular intervals. A sperm bank may provide a donor with dietary supplements containing herbal or mineral substances such as maca, zinc, vitamin E and arginine which are designed to improve the quality and quantity of the donor's semen, as well as reducing the refractory time (i. e. the time between viable ejaculations). All sperm is frozen in straws or vials and stored for as long as the sperm donor may and can maintain it. Donors are subject to tests for infectious diseases such as human immunoviruses HIV (HIV 1 and HIV 2), human T cell lymphotropic viruses (HTLV 1 and HTLV 2), syphilis, chlamydia, gonorrhea, hepatitis B virus, hepatitis C virus, cytomegalovirus (CMV), Trypanosoma cruzi and malaria as well as hereditary diseases such as cystic fibrosis, Sickle cell anemia, Familial Mediterranean fever, Gaucher's disease, thalassaemia, Tay–Sachs disease, Canavan's disease, familial dysautonomia, congenital adrenal hyperplasia, carnitine transporter deficiency and Karyotyping 46XY. Karyotyping is not a requirement in either EU or the US but some sperm banks choose to test donors as an extra service to the customer. A sperm donor may also be required to produce their medical records and those of their family, often for several generations. A sperm sample is usually tested micro biologically at the sperm bank before it is prepared for freezing and subsequent use. A sperm donor's blood group may also be registered to ensure compatibility with the recipient. Some sperm banks may disallow sexually active gay men from donating sperm due to the population's increased risk of HIV and hepatitis B. Modern sperm banks have also been known to screen out potential donors based on genetic conditions and family medical history. The payments vary from the situation in the United Kingdom where donors are only entitled to their expenses in connection with the donation, to the situation with some US sperm banks where a donor receives a set fee for each donation plus an additional amount for each vial stored. At one prominent California sperm bank for example, TSBC, donors receive roughly $50 for each donation (ejaculation) which has acceptable motility/survival rates both at donation and at a test thaw a couple of days later. Because of the requirement for the two day celibacy period before donation, and geographical factors which usually require the donor to travel, it is not a viable way to earn a significant income—and is far less lucrative than selling human eggs. Some private donors may seek remuneration although others donate for altruistic reasons. According to the EU Tissue Directive donors in EU may only receive compensation, which is strictly limited to making good the expenses and inconveniences related to the donation.

Жинақ

Тұқым доноры әдетте, донордан жүктілік алу мақсатында, сперма банкімен 6 айдан 24 айға дейінгі мерзімге келісім шарт жасасуға міндетті. Егер сперма банкі тікелей сату немесе өз юрисдикциясынан тыс клиникаларға сату арқылы әлемдік нарыққа қол жеткізе алса, ер адам екі жылдан астам уақыт бойы донор болып қалуы мүмкін, себебі қандастық тәуекелі төмендейді (жергілікті заңнамалар әртүрлі болуы мүмкін екенін ескере отырып). Әлемдік нарыққа қол жеткізетін кейбір сперма банктері белгілі бір аймақта, штатта немесе елде қанша жүктілікке жол берілетініне қатысты өз ережелерін енгізеді. Мұндай сперма банктері донорларға төрт немесе бес жыл, тіпті одан да ұзақ мерзімге донор болуға рұқсат беруі мүмкін. Келісім шартта донорлық жасалатын орын мен уақыт, жыныстық инфекция жұққан жағдайда сперма банкіне хабарлау міндеті, сондай-ақ донорлық жасау алдында 2-3 күн бойы жыныстық қатынасқа түспеу немесе мастурбация жасамау талаптары да қарастырылуы мүмкін. Шартта донорлық сперманың қолдандырылатын емдеу түрлері, мысалы, жасанды ұрықтандыру және ЭКО, сондай-ақ донор спермасының суррогаттық ана болу үшін пайдаланылу мүмкіндігі де сипатталуы мүмкін. Сондай-ақ, сперманың ғылыми зерттеулер немесе оқу мақсатында қолданылуы да белгіленуі мүмкін. Кейбір жағдайларда, сперма доноры донор спермасынан туындайтын балалардың немесе отбасылардың максималды санын анықтауы мүмкін. "Отбасы" дегені – бір донордан бала туғыза алатын жұп. Келісім шартта донор үлгілерін экспорттау үшін де келісім алу талабы қойылуы мүмкін. Мысалы, Ұлыбританияда донордың бала тууға рұқсат етілген отбасылар саны онға дейін шектелген, бірақ Ұлыбританиядағы сперма банкі немесе ұрықтық орталық сперманы басқа ұрықтық орталықтарға экспорттау арқылы шетелде жүктіліктердің көбеюіне мүмкіндік бере алады. Мұндай жағдайларда донордың келісімі міндетті. Донор спермасына деген сұраныстың өсуіне байланысты, сперма банктері донордың мүмкіндігін барынша пайдалануға тырысады, бірақ сонымен бірге қандастық тәуекелін де азайтуға ұмтылады. Ұлттық донорлар тізілімі немесе ұлттық реттеуші органы бар заңнамаларда, донордан жеке келісім нысанын толтыру талап етілуі мүмкін, ол реттеуші органға тіркеледі. Ұлыбританияда бұл орган HFEA болып табылады. Тұқым доноры әдетте, сперма банкісінде немесе клиникадағы жеке бөлмеде немесе кабинада мастурбация арқылы сперманы өндіреді және жинайды, бұл орын "еркектер өндіріс бөлмесі" (Ұлыбритания), "донор кабинасы" (Дат.) немесе "мастурбаторий" (АҚШ) деп аталады. Бұл орындардың көпшілігінде эякулят өндірісін жеңілдету үшін донорды қоздыруға көмектесетін порнографиялық бейнелер/DVD, журналдар және/немесе фотосуреттер бар, сонымен қатар бұл "сперма үлгісі" деп те аталады. Алайда, АҚШ-та порнографияны қолданудың артуы көптеген еркектердің оған сезімталдығын азайтыпты. Жыныстық мүшелерді майлау және ынталандыру үшін кез келген майлау құралдарын, сілекейді, майды немесе басқа да заттарды қолдануға тыйым салынады, өйткені олар сперма үлгісін ластауы және сперманың сапасы мен денсаулығына кері әсер етуі мүмкін. Кейбір жағдайларда, донорлардан жыныстық қатынас кезінде жиналған сперманы алу үшін презервативтерді қолдануға да болады, бұл сперматозоидтар санын арттыруға мүмкіндік береді.

A sperm donor will usually be required to enter into a contract with a sperm bank to supply their semen, typically for a period of six to twenty four months depending on the number of pregnancies which the sperm bank intends to produce from the donor. If a sperm bank has access to world markets e. g. by direct sales, or sales to clinics outside their own jurisdiction, a man may donate for a longer period than two years, as the risk of consanguinity is reduced (although local laws vary widely). Some sperm banks with access to world markets impose their own rules on the number of pregnancies which can be achieved in a given regional area or a state or country, and these sperm banks may permit donors to donate for four or five years, or even longer. The contract may also specify the place and hours for donation, a requirement to notify the sperm bank in the case of acquiring a sexual infection, and the requirement not to have intercourse or to masturbate for a period of usually 2–3 days before making a donation. The contract may also describe the types of treatment for which the donated sperm may be used, such as artificial insemination and IVF, and whether the donor's sperm may be used in surrogacy arrangements. It may also stipulate whether the sperm may be used for research or training purposes. In certain cases, a sperm donor may specify the maximum number of offspring or families which may be produced from the donor's sperm. 'Family' may be defined as a couple who may each bear children from the same donor. The contract may also require consent if the donor's samples are to be exported. In the United Kingdom, for example, the maximum number of families for which a donor is permitted to bear children is ten, but a sperm bank or fertility center in the UK may export sperm to other fertility centers so that this may be used to produce more pregnancies abroad. Where this happens, consent must be provided by the donor. Faced with a growing demand for donor sperm, sperm banks may try to maximize the use of a donor whilst still reducing the risk of consanguinity. In legislations with a national register of sperm donors or a national regulatory body, a sperm donor may be required to fill in a separate form of consent which will be registered with the regulatory authority. In the United Kingdom this body is the HFEA. A sperm donor generally produces and collects sperm at a sperm bank or clinic by masturbation in a private room or cabin, known as a 'men's production room' (UK), 'donor cabin' (DK) or a masturbatorium (US). Many of these facilities contain pornography such as videos/DVD, magazines, and/or photographs which may assist the donor in becoming aroused in order to facilitate production of the ejaculate, also known as the "semen sample" but the increasing usage of porn in the U. S. has dulled many men to its effects. Often, using any type of personal lubricant, saliva, oil or anything else to lubricate and stimulate the genitals is prohibited as it can contaminate the semen sample and have negative impacts on the quality and health of sperm. In some circumstances, it may also be possible for semen from donors to be collected during sexual intercourse with the use of a collection condom which results in higher sperm counts.

Сперманы өңдеу

Жыныс жасушаларын жинағаннан кейін оларды сақтау үшін өңдеу қажет. Калифорниядағы Сперма Банкі мәліметінше, сперма банктері мен клиникалар сперма үлгілерін өңдеу үшін «жуылған» немесе «жуылмаған» әдісті қолдана алады. «Жуылған» әдіс қажетсіз бөлшектерді алып тастауды және тірі сперматозоидтарды сақтау үшін буферлік ерітінділерді қосуды қамтиды. Дегенмен, бұл тәсіл сперматозоид жасушаларына қосымша стресс түсіріп, мұздатудан кейін олардың тірі қалу мүмкіндігін төмендетуі мүмкін. «Жуылмаған» әдіс сперма үлгісін мұздатудағы икемділікті арттырып, сперматозоидтардың тірі қалу деңгейін жоғарылатады. Бір үлгіден 1–20 құты немесе шұбатыр шығуы мүмкін, бұл эякуляттың мөлшеріне және үлгінің «жуылған» немесе «жуылмаған» болуына байланысты. «Жуылмаған» үлгілер жатыр ішіндегі ұрықтандыру (ICI) емдері үшін, ал «жуылған» үлгілер жатыр ішіндегі ұрықтандыру (IUI) және экстракорпоралды ұрықтандыру (IVF) немесе көмекші репродукциялық технологиялар (ART) процедуралары үшін қолданылады. Егер сперма үлгісі мұздату үшін тоңазытқышқа орналасса, криопротекторлық сперма кеңейткіші қолданылады. Сперма кеңейткіштері сперматозоидты «мұздату және осмостық соққыдан, тотығу стрессінен және жасуша зақымдануынан» қорғауда маңызды рөл атқарады, бұл мұздатылған сақтану кезінде мұз кристалдарының пайда болуына байланысты туындайды. Сперма жинау сперматозоид жасушаларының қасиеттерін, мысалы, мембрана, қозғалғыштық және «ДНҚ тұтастығын» тұрақтандыру арқылы сақталады, осылайша тұрақты тірі орта құрылады. Сперма криоконсервациясы үшін екі кең таралған орта бар: біреуі тауық жұмыртқасының сарысы мен глицеринді, ал екіншісі тек глицеринді қамтиды. Бір зерттеу жұмыртқа сарысымен және соя лецитинімен толықтырылған орталарды салыстырды, нәтижесінде сперматозоидтардың қозғалғыштығы, морфологиясы, хроматиннің деконденсациясы немесе екеуі арасындағы байланыс арасында ешқандай маңызды айырмашылық жоқ екені анықталды, бұл соя лецитині жұмыртқа сарысына қолданылатын балама болатынын көрсетеді. Мұздатылған сперматозоидтарды сақтаудың жоғарғы шегі болуы керек деп ұсынылған, алайда Ұлыбританияда 21 жыл бойы мұздатылған сперматозоидтардан бала дүниеге келді және андрология мамандары сперматозоидтарды белгісіз мерзімге мұздатуға болады деп санайды. Ұлыбритания үкіметі сақтау мерзімін 55 жылмен шектейді. Қажетті карантин кезеңінен кейін, әдетте алты айдан кейін, үлгі ерітіледі. Сперма үлгісін еріту үшін құтыны немесе шұбатырды шамамен 30 минутқа бөлме температурасында қалдырып, содан кейін оны ұрықтандыруды жүзеге асыратын адамның қолымен ұстап, дене температурасына жеткізеді. Сперма үлгісі ерітілгеннен кейін оны қайтадан мұздатуға болмайды және оны қабылдаушыны жасанды түрде ұрықтандыру үшін немесе басқа көмекші репродукциялық технологиялар (ART) емдері үшін дереу пайдалану керек.

After collection, sperm must be processed for storage. According to the Sperm Bank of California, sperm banks and clinics can use the 'unwashed' or 'wash' method to process sperm samples. The 'wash' method includes removing unwanted particles and adding buffer solutions to preserve viable sperm. However, this approach can contribute to further stress on the sperm cells and decrease the survival of sperm after freezing. The 'unwashed' approach allows for more flexibility to freeze the semen sample and increases the number of sperm survival. One sample can produce 1–20 vials or straws, depending on the quantity of the ejaculate and whether the sample is 'washed' or 'unwashed'. 'Unwashed' samples are used for intracervical insemination (ICI) treatments, and 'washed' samples are used in intrauterine insemination (IUI) and for in vitro fertilization (IVF) or assisted reproduction technologies (ART) procedures. A cryoprotectant semen extender is conducted if the semen sample is placed in the freezer for storage. Semen extenders play a key factor in protecting sperm sample from 'freeze and osmotic shock, oxidative stress, and cell injury' due to the formation of ice crystal during frozen storage. The collection of semen is preserved by stabilizing the properties of the sperm cells such as the membrane, motility, and 'DNA integrity' in order to create a sustainable viable environment. There are two common forms of medium for sperm cyropreservation, one containing of egg yolk from hens and glycerol, and the other containing just glycerol. One study compared media supplemented with egg yolk and media supplemented with soy lecithin, finding that there was no significance between sperm motility, morphology, chromatin decondensation, or binding between the two, indicating that soy lecithin may be a viable alternative to egg yolk. It has been proposed that there should be an upper limit on how long frozen sperm can be stored; however, a baby has been conceived in the United Kingdom using sperm frozen for 21 years and andrology experts believe sperm can be frozen indefinitely. The UK government places an upper limit for storage of 55 years. Following the necessary quarantine period, which is usually six months, a sample will be thawed. To thaw a sperm sample, the vial or straw is left at room temperature for approximately 30 minutes, and then brought to body temperature by holding it in the hands of the person performing the insemination. Once a sperm sample is thawed, it cannot be frozen again, and should be used to artificially inseminate a recipient or used for another assisted reproduction technologies (ART) treatment immediately.

Демография

Солтүстік Каролина университетінің зерттеушілері 1995 жылдан 2017 жылға дейін АҚШ-та донорлық сперма қолданылуын зерттеді. Кесіндік зерттеулерге сәйкес, 1995 жылы шамамен 170 701 адам донорлық сперма қолданған, ал 2011-2013 жылдар аралығында бұл көрсеткіш 37 385 адамға дейін төмендеген. Соңғы деректерге қарағанда, 2015-2017 жылдар аралығында 440 986 адам донорлық сперма қолданған. 2011-2017 жылдар аралығында зерттелген 200 197 адамның 76%-ы жоғары білім алған (4 жылдық колледж немесе одан жоғары), ал 24%-ы орта мектеп немесе 2 жылдық колледжді бітірген. Тұрмыстық табысқа қатысты, сперма банкін пайдаланушылардың 71%-ының табысы тұрмыстық кедейлік деңгейінен 400%-дан жоғары болды, ал тек 11%-ы 200-399% аралығында табыс тапқан. Үй шаруашылығының табысы туралы нақты мәліметтер келтірілмегенімен, жоғары білім деңгейіне ие болу (колледжді бітіру және одан жоғары) және тұрмыстық кедейлік деңгейінен әлдеқайда жоғары табысқа ие болу сперма банкін пайдаланушылардың басым тенденциясы болып көрінеді. Егер адам белгілі бір донордың қасиеттерін таңдаса, оның критерийлеріне сай келетін донорлардың саны бірқатарға дейін азаюы мүмкін. Калифорния Cryobank қызметкері Скотт Браун: «Бізге қалағандай көптеген өкілдері аз ұлттардан келіп жатқан жоқ» деп мойындады. Көптеген этникалық қауымдарға үндеу жасағаннан кейін де, жауаптар көбінесе болмайды. Тағы бір даулы мәселе – донор қайтыс болғаннан кейін оның спермасын пайдалану, бұл практика Калифорния Cryobank-пен бастау алды. АҚШ-та әкесі қайтыс болғаннан кейін дүниеге келген баланың асыраушылыққа құқығы туралы әртүрлі жағдайлар туып отырады. Калифорния заңнамасына сәйкес, «Вернофф Аструеге қарсы» атты бір сот ісінде анасының баласы (әкесі қайтыс болғаннан кейін туған) асыраушылық төлемдеріне құқығы жоқ деп шешілді. Алайда, Аризона соттары әкесі қайтыс болғаннан кейін туған балалардың асыраушылыққа құқығы бар екенін мәлімдеді. Америка Құрама Штаттарының және тіпті Ұлыбританияның әртүрлі штаттарында осындай жағдайлардың көптеген мысалдары кездеседі. Канада, Франция, Германия және Швеция донор қайтыс болғаннан кейін оның спермасын пайдалануға рұқсат бермейді. Сонымен қатар, ер адамдар соғыс аймағына саяхаттау немесе ұрық бездеріне зиян келтіруі мүмкін химиотерапиядан өтуді күтіп отырған жағдайларда, болашақта пайдалану үшін өз спермасын сперма банкінде сақтауға құқылы. Донорлық сперма суррогаттық ана болу үшін және донорлық мақсатта эмбриондар жасау үшін де қолданылуы мүмкін. Сперма банкі әйелге тікелей донорлық сперманы ұсынуы мүмкін, бұл оған өздігінен жасанды ұрықтандыру жүргізуге мүмкіндік береді, оны инесіз шприц немесе жатыр мойнының қақпағы арқылы жасауға болады. Жатыр мойнының қақпағы донорлық сперманы жатыр мойнына жақын жерде 6-8 сағатқа ұстап тұруға мүмкіндік береді, осылайша ұрықтану процесі жүзеге асырылады. Балама ретінде, сперма банкі арнайы медициналық қызметкер арқылы донорлық сперманы ұсынуы мүмкін, ол әйелдің жүкті болуы үшін тиісті ұрықтандыру немесе ЭКО әдісін қолданады.

One study conducted by investigators at the University of North Carolina Chapel Hill looked into donated sperm utilization within the United States from 1995 to 2017. Cross sectional studies recorded that an estimated 170,701 individuals during 1995 used donated sperm, while the 2011 to 2013 cohort had a decreased amount of donated sperm use of 37,385. Most recently, in the 2015 to 2017 cohort, 440,986 individuals were reported to use donated sperm. When looking at 200,197 individuals across 2011–2017, 76% had a 4 year college degree or further while 24% had high school or 2 year college degree. In terms of household percent of poverty, 71% of the sperm bank users were at or above 400% of the household poverty level while only 11% were between 200 and 399% of the household poverty levels. Although the household income levels were not explicit, there seems to be an obvious trend that higher education level attainment (such as finishing college or higher) and being at much higher income level above the household poverty levels were the common tendencies in the sperm bank users. Whenever an individual chooses to specify their preferred donor background, the number of available options (sperm donors that meet the particular individual's criteria) can dwindle down to the low single digits. Scott Brown from California Cryobank admitted: "We don't get as many minority applicants as we [would] like." Even after numerous attempts to reach out to numerous ethnic communities, the response can be nearly nonexistent. Another controversy centers around the use of sperm posthumously, or after the death of the sperm donor, as pioneered by California Cryobank. Within the United States, there were differences when it came to a child conceived after the father's death and the eligibility for survivor's benefits. Under California law, there was one court case (Vernoff vs. Astrue) in which the mother's child (conceived after the father's death) was not eligible for the survivor's benefits. However, Arizona courts had a different approach when it came to children who were born after father's death that the children are eligible for the survivors benefits. There were numerous other stories of similar situations across different states in the United States and even the United Kingdom. Canada, France, Germany, and Sweden do not permit the retrieval use of sperm posthumously. Men may also store their own sperm at a sperm bank for future use particularly where they anticipate traveling to a war zone or having to undergo chemotherapy which might damage the testes. Sperm from a sperm donor may also be used in surrogacy arrangements and for creating embryos for embryo donation. Donor sperm may be supplied by the sperm bank directly to the recipient to enable a woman to perform her own artificial insemination which can be carried out using a needleless syringe or a cervical cap conception device. The cervical cap conception device allows the donor semen to be held in place close to the cervix for between six and eight hours to allow fertilization to take place. Alternatively, donor sperm can be supplied by a sperm bank through a registered medical practitioner who will perform an appropriate method of insemination or IVF treatment using the donor sperm in order for the woman to become pregnant.

Донор туралы ақпарат

АҚШ-та сперма банктері донорлар туралы тізімдерді немесе каталогтарды жүйелейді, онда донордың нәсілдік тегі, тері түсі, бойы, салмағы, көз түсі және қан тобы сияқты негізгі ақпараттар ұсынылады. Кейбір каталогтарды интернеттен қарауға болады, ал қалғандары емделу үшін сперма банкіне жүгінген пациенттерге ғана қолжетімді. Кейбір сперма банктері әрбір донор туралы қосымша ақпаратты қосымша төлеммен ұсынады, ал басқалары донорлардан туған балалар 18 жасқа толғанда негізгі ақпаратты ұсынады. Кейбір клиникалар "ексклюзивті донорларды" ұсынады, олардың спермасы тек бір әйелге жүктілік үшін қолданылады. Бұл қаншалықты дәл екені немесе болуы мүмкін екені белгісіз, сондай-ақ сперма банктерінен немесе донорлардың өздері ұсынған ақпараттың рас екені де белгісіз. Дегенмен, көптеген сперма банктері сұраған мәліметтерді тексеру үшін барлық мүмкін тексерулерді жүргізеді, мысалы, донордың жеке басын тексеру және оның дәрігерімен байланысып, медициналық мәліметтерді растау. Ұлыбританияда көптеген донорлар донорлық кезінде анонимді болады және алушылар донор туралы жеке басын анықтамайтын ақпаратты ғана көреді (бойы, салмағы, ұлты және т.б.). Донорлар клиникаға жеке басын анықтайтын ақпарат ұсынуы керек, ал клиникалар әдетте донордың дәрігерінен оларға берілген медициналық мәліметтерді растауын сұрайды. Донорлардан өздері туралы HFEA-да сақталатын және 18 жасқа толғанда донорлықтан туған ересек балаларға қолжетімді болатын, сондай-ақ донордың аты-жөні мен соңғы белгілі мекенжайы сияқты жеке басын анықтайтын ақпаратпен бірге, өзінің шағын суретін беруі сұралады. Белгілі донорлыққа рұқсат етіледі және отбасы мүшелерінің немесе достардың алушы жұпқа донорлық жасауы сирек емес. Алушылар донорларда қалайтын қасиеттерге биік бой, жоғары білім және тұрақты түрде жоғары сперматозоид саны кіреді. Бір шолу нәтижесінде донорлардың 68%-ы клиникалық қызметкерлерге физикалық ерекшеліктері мен білімі туралы ақпарат берген, бірақ тек 16%-ы ғана тұқым қуалайтын қабілеттері мен темпераменті немесе мінезі туралы қосымша ақпарат берген. Бұл шығын кірісі шектеулі адамдар үшін кедергі болуы мүмкін және олардың сперма доноры қызметтеріне жұмсауға қосымша қаражаты болмауы мүмкін. Сперма банкі де клиенттерге таңдау жасауға көмектесетін мүмкіндіктерге ие болады және жеке донорлар мен олардың серіктестері үшін донорлардың жарамдылығы туралы кеңес бере алады. Алушының серігі болған жағдайда, олар серігінің физикалық ерекшеліктеріне ұқсас донордың спермасын пайдалануды қалауы мүмкін. Кейбір жағдайларда, дұрыс қан тобы бар донорды таңдау ең маңызды болып табылады, әсіресе теріс қан тобы бар алушыларды қорғау үшін. Егер алмастыру анасы қолданылатын болса, мысалы, клиент баласын көтергісі келмесе, олардың қан тобы және т.б. туралы мәселелер де ескерілуі керек. Лесбиян жұбының екі серігі де бір донордан бала табуды жоспарлағанда осыған ұқсас мәселелер қарастырылады. Сперма банкі ұсынған ақпаратқа донордың нәсілі, бойы, салмағы, қан тобы, денсаулығы және көз түсі кіреді. Кейде донордың жасы, отбасы тарихы және білім деңгейі туралы да ақпарат беріледі. Кейбір сперма банктері донордың "жеке профилін" ұсынады және кейде донор туралы қосымша ақпаратты DVD немесе жазбаша түрде сатып алуға болады. Каталогтарда әдетте белгілі бір донордың үлгілері жүктілікке әкелген-әкелмегені көрсетіледі, бірақ бұл сперматозоидтардың құнарлылығына нұсқаулық емес, өйткені донор бағдарламада жүктілік тіркелгенге дейін жеткілікті уақыт болмауы мүмкін. Донорды таңдағанда оның білім деңгейі де ескеріледі. Қолданылатын әдістердің бірі - "көтерілу" әдісі, онда донордың жаңадан алынған спермасына сперматозоидты ұзартатын зат қосылады және сынақ түтігі тұншығып қалады. Шамамен жарты сағаттан кейін еркек хромосомалық жұпты (XY) қамтитын жеңіл сперматозоидтар жоғарыға көтеріледі, ал әйел хромосомалық жұпты (XX) қамтитын ауыр сперматозоидтар төменде қалады, осылайша жынысына қарай іріктеу мен сақтау мүмкін болады. Балама әдіс - Percoll әдісі, ол "көтерілу" әдісіне ұқсас, бірақ сонымен қатар IUI ұрықтандыру немесе ЭКО үшін алынған үлгілерді жууға ұқсас жолмен сперманы центрифугалауды қамтиды. Жынысты таңдау бірнеше елде, соның ішінде Ұлыбританияда рұқсат етілмейді.

In the United States, sperm banks maintain lists or catalogs of donors which provide basic information about the donor such as racial origin, skin color, height, weight, color of eyes, and blood group. Some of these catalogs are available for browsing on the Internet, while others are made available to patients only when they apply to a sperm bank for treatment. Some sperm banks make additional information about each donor available for an additional fee, and others make additional basic information known to children produced from donors when those children reach the age of 18. Some clinics offer "exclusive donors" whose sperm is used to produce pregnancies for only one recipient woman. How accurate this is, or can be, is not known, and neither is it known whether the information produced by sperm banks, or by the donors themselves, is true. Many sperm banks will, however, carry out whatever checks they can to verify the information they request, such as checking the identity of the donor and contacting his own doctor to verify medical details. In the United Kingdom, most donors are anonymous at the point of donation and recipients can see only non identifying information about their donor (height, weight, ethnicity etc.). Donors need to provide identifying information to the clinic and clinics will usually ask the donor's doctor to confirm any medical details they have been given. Donors are asked to provide a pen portrait of themselves which is held by the HFEA and can be obtained by the adult conceived from the donation at the age of 18, along with identifying information such as the donor's name and last known address. Known donation is permitted and it is not uncommon for family or friends to donate to a recipient couple. Qualities that potential recipients typically prefer in donors include the donors being tall, college educated, and with a consistently high sperm count. A review came to the result that 68% of donors had given information to the clinical staff regarding physical characteristics and education but only 16% had provided additional information such as hereditary aptitudes and temperament or character. This cost could potentially be a barrier for many on limited income and may not have discretionary income to spend on sperm donor services. A sperm bank will also usually have facilities to help customers to make their choice and they will be able to advise on the suitability of donors for individual donors and their partners. Where the recipient has a partner, they may prefer to use sperm from a donor whose physical features are similar to those of their partner if they have one. In some cases, the choice of a donor with the correct blood group will be paramount, with particular considerations for the protection of recipients with negative blood groups. If a surrogate is to be used, such as where the customer is not intending to carry the child, considerations about their blood group etc. will also need to be taken into account. Similar considerations will apply where both partners in a lesbian couple intend to have a child using the same donor. Information made available by a sperm bank will usually include the race, height, weight, blood group, health and eye color of the donor. Sometimes information about the donor's age, family history and educational achievements will also be given. Some sperm banks make a 'personal profile' of a donor available and occasionally more information may be purchased about a donor, either in the form of a DVD or in written form. Catalogs usually state whether samples supplied by a particular donor have already given rise to pregnancies, but this is not necessarily a guide to the fecundity of the sperm since a donor may not have been in the program long enough for any pregnancies to have been recorded. The donor's educational qualification is also taken into account when choosing a donor. One of the processes used is the 'swim up' method, whereby a sperm extender is added to the donor's freshly ejaculated sperm and the test tube is left to settle. After about half an hour, the lighter sperm, containing the male chromosome pair (XY), will have swum to the top, leaving the heavier sperm, containing the female chromosome pair (XX), at the bottom, thus allowing selection and storage according to sex. The alternative process is the Percoll Method which is similar to the 'swim up' method but involves additionally the centrifuging of the sperm in a similar way to the washing of samples produced for IUI inseminations, or for IVF purposes. Sex selection is not permitted in a number of countries, including the UK.

Басқа қолданыстар

Өңделген сперма флакондарының нарығы бар, және түрлі себептермен сперма банкі өзінде сақталған флакондық қорларын "қайта сату" арқылы өткізеді. Донорларды тексеру және донорлық сперма флакондарын мұздату мен сақтау шығындары едәуір, сондықтан көптеген сперма банктері бір донордан алынған барлық үлгілерді жоюға тырысады. Сперманы қайта сату, сперма банкіне өңделген сперма үлгілерін сату мен жоюды барынша көбейтуге мүмкіндік береді. Қайта сатуға себеп болуы мүмкін жағдайлар: егер сперма банкінің негізгі қызметі сперманы бала тудыру үшін емес, өңдеу және сақтау үшін пайдалану болса, немесе сперма банкі ұлттық шектемелерге қарағанда көп сперма жинап, сақтауға қабілетті болса. Соңғы жағдайда, сперма банкі белгілі бір донордан алынған сперманы басқа елде пайдалану үшін сатуы мүмкін, егер осы донордан тудырылған балалар саны ұлттық лимитке жеткен соң. Сперма банктері басқа сперма банктеріне немесе бала тудыру клиникаларына жүктілікке қол жеткізу үшін донорлық спермамен қамтамасыз ете алады. Сондай-ақ, сперма банктері зерттеу және оқу мақсатында спермамен қамтамасыз етуі мүмкін.

Реттеу

Америка Құрама Штаттарында сперма банктері Тамақ және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) тарапынан Адам жасушалары мен тіндері немесе жасушалар мен тіндер банкінің өнімдері (HCT/Ps) ретінде реттеледі, 2005 жылдың 25 мамырында жаңа ережелер күшіне енді. Көптеген штаттар, Нью-Йорк және Калифорния сияқты, FDA-ның ережелеріне қосымша өз ережелеріне ие. Еуропалық Одақта сперма банктері 2006 жылдың 7 сәуірінде күшіне енген ЕО Тіндік директивасына сәйкес лицензия алуы керек. Ұлыбританияда сперма банктерін Адамның ұрықтандыру және эмбриология жөніндегі органы реттейді. Сперма банктеріне жұмыс істеуге рұқсат етілген елдерде сперма доноры, әдетте, ол берген спермадан туған балалардың заңды әкесі болмайды, бірақ ол осындай балалардың «биологиялық әкесі» болып саналады. Эмбрион донорлығын қамтитын, «толыққанды аналық» түріндегі аналыққа тапсырыс беру жағдайында, «тапсырыс беруші ана» немесе «тапсырыс беруші ата-аналар» баламен биологиялық байланысы болмайды және асырап алу рәсімінен өтуі мүмкін. Басқа да үшінші тараптан көбею формалары сияқты, сперма банкінен алынған донор спермасын пайдалану моральдық, құқықтық және этикалық мәселелерді тудырады, оның ішінде донордың анонимді болу құқығы және баланың өз тегін білу құқығы да бар. Бұдан әрі, жергілікті ережелер донорлар қорының мөлшерін азайтады және кейбір жағдайларда жалғыз әйелдер мен лесбиян жұптары сияқты әлеуетті сатып алушылардың толық кластарын алып тастайды, донорлықты тек үйленген гетеросексуалды жұптармен шектейді. Кейбір клиенттер шетелден немесе интернеттен сатып алып, үлгілерді үйлеріне жеткізіп алуды таңдайды.

Зорлық-зомбылық

Интернеттен сатып алынған сперма үлгілерімен күштеп ұрықтандыру оқиғалары туралы хабарлар келіп түсті. Сперма банктеріне қатысты тағы бір зәбір – бала тудыру клиникасының қызметкерлерінің өздері. Сперма банктері мен бала тудыру клиникаларының қызметкерлері донор спермасының орнына өз спермаларын қолданатындығы туралы бірнеше хабарламалар түсті. Сондай-ақ, кейбір ер адамдар өз сперма үлгілерінің олардың келісімінсіз әйелді ұрықтандыру үшін клиникада қолданылғанын мәлімдеді. Бұл медициналық қателікке әкеліп соқты, ал кейбір штаттарда бала тудырудағы алаяқтыққа қарсы заңдар қабылдау үшін лоббилік жұмыстар жүргізілуде. Осындай оқиғалар нәтижесінде осылайша дүниеге келген адамдар наразылық білдіріп, туыстық қатынастарға және өз бауырлары мен биологиялық ата-аналарының кім екенін білу құқығына қатысты алаңдаушылықтарын білдірді.