Әйелдерге қарсы зорлық-зомбылық: Фемыцид құбылысы

Әйелдерге қарсы зорлық-зомбылық, фемицид – жыныстық белгісі бойынша қыздар мен әйелдерді өлтіру. Себептері: теңсіздік, гендерлік стереотиптер. Қорғау жолдары.

28 мин оқу

100%

Дереккөз: Femicide — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Әйелдерді немесе қыздарды жынысына байланысты өлтіру

Фемицид немесе феминицид – әйелдерді, қыздарды немесе жалпы әйел затын олардың жынысы болғандықтан жүйелі түрде өлтіру құқық бұзушылығы. 1976 жылы феминист автор Диана Э.Х. Расселл бұл терминді еркектердің әйелдерге деген жеккөрушілікпен жасаған өлтіру деп түсіндірген, бірақ кейіннен оны «еркектердің әйелдерді әйел болғандықтары үшін өлтіруі» деп қайта анықтады. Фемицидті ерлер де, әйелдер де жасауы мүмкін, бірақ көбінесе оны ерлер жасайды. Бұл, ең алдымен, ерлер мен әйелдер арасындағы тең емес билік теңдігіне, сондай-ақ зиянды гендерлік рөлдерге, стереотиптерге немесе әлеуметтік нормаларға байланысты. Әйелдерге қатысты қылмыстардың шамамен 40%-да жұбайы немесе серігі кінәлі. Сонымен қатар, жеткіліксіз дәлелдерге байланысты фемицид деректері толық емес болуы мүмкін. Фемицид көбінесе отбасылық зорлық-зомбылықты және мәжбүрлі аборттарды қамтиды. Фемицид – гендерлік зорлық-зомбылықтың бір түрі, ол жалпы гендерге қатысты зорлық-зомбылықты білдіреді. Бұған дейін фемицид көзге көрінетін құбылыс ретінде қарастырылмаған, бірақ оның туралы хабардарлық біртіндеп артып келеді.

Терминнің дамуы

Фемицид терминін алғаш рет 1801 жылы Англияда Джон Корри есімді жазушы «әйелді өлтіру» деген мағынаны білдіру үшін енгізді. 1848 жылы бұл термин Уортонның заң лексиконында жарияланды. Термин латын тіліндегі femina, яғни «әйел» және латын тіліндегі caedere, «өлтіру» сөздерінен шыққан. Қазіргі қолданысы 1970-ші жылдардағы феминистік қозғалыстармен қатар пайда болды, олардың мақсаты әйелдердің сыныптық санасын арттыру және гендерлік қысымға қарсы тұру болды. Бұл термин әйелдерге қарсы зорлық-зомбылыққа назар аудару үшін қолданылады. Американдық автор Кэрол Орлок фемицид тақырыбындағы жарияланбаған антологиясында осы терминнің қолданысын бастағаны кеңінен танылған. Фемицид «жақын» сипатта да болуы мүмкін. Жақын фемицидті анықтау үшін «оқ ару құралдарына қол жеткізу және олармен қорқыту, зорлау, өлтірумен қорқыту және мойынды қысу» сияқты зорлық-зомбылықтың ауырлығын қарастыру арқылы, осы жағдайды фемицид актісі деп санауға болатынын анықтауға болады.

Феминисттердің қазіргі анықтамасы

Феминист автор Диана Расселл фемицидтің анықтамасын "еркектердің әйелдерді әйел болғандықтан өлтіруі" деп шектейді. Расселл ерлердің фемицидті сексистік ниетпен жасайтынын атап көрсетеді. Расселл өз анықтамасының мизогиния (әйелдерді жек көру), әйелдерге жоғарылық таныту, жыныстық құмарлық немесе әйелдерге меншік ету сезімімен туындаған барлық сексистік өлтіру нысандарына қатысты екенін санайды. Ол сондай-ақ әйелдерді жасырын өлтіруді де қамтиды, мысалы, қыз балаларды жаппай өлтіру немесе Үндістан мен Қытай сияқты елдердегі ер балаға басымдық беру салдарынан жыныстық таңдау бойынша аборттар, әлеуметтік институттардың жеткіліксіздігіне байланысты болатын өлімдер, мысалы, абортты қылмыстық жазаға тарту немесе әйелдердің жыныс мүшелерін кесіп тастау сияқты жағдайлар да осыған жатады. Олар мотивті әрқашан анықтау мүмкін емес екенін, сондықтан деректерді жинау үшін оны фемицидтің құрамынан шығарып тастау қажет деп санайды. Феминисттер Десмонд Эллис пен Уолтер Декеседери басқаша көзқарас ұстанады, олар фемицидті "еркектердің әйелдерді қасақана өлтіруі" деп анықтайды. Олар Диана Расселлдің анықтамасындағы жасырын фемицидтің қамтылуынан айырмашылығы, фемицидтің қасақана жасалуын міндетті деп есептейді. Бұл анықтамалар фемицидті гендерлік белгісіздікпен сипатталатын өлтіру мен адам өлтіруден ерекшелендіреді. Керісінше, фемицид әйелдердің өлтірілу себептері мен ниеттерінің, әдеттегі өлтіру сипаттамаларынан өзгеше екенін көрсетеді. Әлемдік деңгейде фемицид көбінесе адам өлтіруден бөлек зерттелмейді, және осы авторлардың көпшілігінің мақсаты фемицидті жеке категория ретінде тану.

Себептер

Диана Расселл анықтағандай, фемицидке жақын серіктес фемициді, лесбицид, нәсілдік фемицид, сериялық фемицид, жаппай фемицид, «намыс үшін өлтіру», жалдамалы сыйлық және тағы да басқалары кіреді. Кез келген жыныстық терроризмнің нәтижесінде адам өлімі болса, ол фемицид саналады. Жасырын фемицид анасының өміріне қауіп төнген жағдайларда абортты қылмыстық ету, сондай-ақ ЖИТС/АИДС-тің қасақана таратуы сияқты жағдайларда да көрінеді. Әлемнің әртүрлі аймақтарында фемицид әртүрлі деңгейде кездеседі, мысалы, Таяу Шығыс және Оңтүстік Азияда «намыс үшін өлтіру» көрсеткіштері жоғары: әйелдерді өз отбасы мүшелері, неке адалдығын бұзу, жыныстық қатынас, тіпті зорлау сияқты нақты немесе күдікті әрекеттерге байланысты өлтіреді. Ер адамдар жасаған барлық кісі өлтірулердің 58%-ы жақын серіктес өлтіруге жатады. Мысалы, 2020 жылы Израильде 2006-2015 жылдар аралығында жасалған егде жастағы әйелдердің кісі өлтірулері туралы БАҚ және интернет көздерінен алынған мәліметтерді талдау көрсетті, барлық геронтицид жағдайлары жақын серіктес фемицидтері екенін және олар отбасылық ортада жасалғанын көрсетті. Отбасылық қатынастарда инцест, жыныстық қысым, зорлау, зорлық-зомбылық және басқа да зорлық түрлері уақыт өте келе күшейіп, фемицидке әкелуі мүмкін. Жаклин Кэмпбелл пікірінше, ер адамдардың жақын серіктесін өлтіруіне себеп болатын ең көп кездесетін мотив – қызғаныш, ол әйелдерді бақылау және иелену, иелік құқығын көрсету және патриархатты нығайту арқылы ер адамдардың жасаған әрекеттерінің салдары болып табылады. Әйелдерді өлтіруге жеке адамдар емес, жүйелі құрылымдар кінәлі деп саналады. Бұл – жаппай масштабтағы мәдени құрылым, және Халықаралық әйелдер зерттеулері форумы оны адам құқықтарын бұзу ретінде қарастыруды және «адамзатқа қарсы қылмыс» деп санауды ұсынады. Авторлар «қылмыстар абстрактілі емес, жеке тұлғалар тарапынан жасалады» деп мойындайды, бірақ полицияның араласуына себеп болатын зорлық-зомбылықтың көп бөлігін ер адамдар әйелдерге қарсы жасайды. Интимдік серіктес фемицидінің ықтималдығын арттыратын қауіп факторлары: ер адам бала кезінде физикалық зорлық-зомбылыққа ұшыраған болса, ер адам әйел адасқан немесе тастап кеткен жағдайда өзін-өзі өлтіру немесе өлтірумен қорқытса, екеуінің біреуі алкоголь немесе есірткіге тәуелді болса, немесе ер адам әйелдің бостандығын бақылауға тырысса. Интимдік серіктес фемицидтің екі бестен бірі есірткі заттарын қолданумен байланысты. Сондықтан қару-жараққа қол жеткізу маңызды рөл атқарады. Орташа есеп бойынша, әр ай сайын 70 американдық әйел жақын серіктесі тарапынан «оқтан өлтіріледі». Диана Расселл және оның әріптесі Джилл Радфордтың айтуынша, «Расизм әйелдерге қарсы зорлық-зомбылықпен өзара әрекеттеседі және фемицидтің өзін де, жергілікті қоғамдастық, полиция, БАҚ және заң жүйесінің оны қалай қарастыратынын да қалыптастырады», сондай-ақ өлтірілген немесе зорлық-зомбылыққа ұшыраған әйелдің жағдайы нашарлауына, әйелдерден күтілетін әлсіздікке сәйкес келмеуіне де әкелуі мүмкін. Маншель сондай-ақ қара нәсілді әйелдерге жасалған шабуылдардың тарихын зерттейді және 19-20 ғасырлардағы «құлдыққа түскен әйелдердің» жағдайлары ақ нәсілді құрбандардың жағдайларынан «толығымен өзгеше» болғанын көрсетеді, сондай-ақ ол жыныстық зорлық-зомбылыққа қатысты расизмге қарсы ұстанымдарды жазбаша түрінде бекітуді ұсынады.

Defined by Diana Russell, femicide includes intimate partner femicide, lesbicide, racial femicide, serial femicide, mass femicide, honor killing, dowry, and more. Any act of sexual terrorism that results in death is considered femicide. Covert femicide also takes form in the criminalization of abortion in cases where the mother's life is at risk, intentional spread of HIV/AIDS,

Different areas of the world experience femicide varyingly, i. e., the Middle East and South Asia have higher rates of honor killing: the murder of women by their family, due to an actual or assumed sexual or behavioral transgression, such as adultery, sexual intercourse, or even having been raped. 5 8% of all murders committed by male perpetrators are cases of intimate partner homicide. For example, a 2020 examination from media and internet sources of every single murder of an elderly woman in Israel committed between 2006 and 2015 revealed that all the cases of female geronticide were intimate partner femicides, and perpetrated in the domestic arena. Acts of incest, sexual harassment, rape, battering, and other forms of violence are also found to escalate over time within a familial relationship, possibly resulting in femicide. Argued by Jacquelyn Campbell, a common motive that causes men to kill their intimate partners is jealousy, a result of male efforts to control and possess women to display ownership and reinforce patriarchy. claims a structural system is to blame for the murder of women rather than violent individuals. It is cross cultural structure on a mass scale, and is suggested to be considered as a human rights violation by the Women's Studies International Forum and considered a "crime against humanity." While authors acknowledge "crimes are committed by individuals and not by abstract entities", However abuse resulting in police action are largely committed by men against women. Risk factors that increase the likelihood of intimate partner femicide include: when a male suffered physical abuse as a child, when a male has previously threatened to commit suicide or kill the woman if she cheats on him or leaves him, when there is elevated alcohol or drug abuse by either partner, or when a male attempts to control a woman's freedom. Two fifths of intimate partner femicide is related to the use of intoxicants. Access to guns therefore plays an important role in this. On average, 70 American women are "shot and killed" by their intimate partner every month. According to Diana Russell and fellow writer Jill Radford, "Racism interacts with violence against women, and shapes both femicide itself, and the ways it is addressed by the local community, the police, the media, and the legal system." and it can also lead to more victimization of the woman who is murdered/abused due to not aligning with the vulnerability which is typically expected of female victims. Manshel also traces the history of assaults of Black women, and she makes the distinction that "the circumstances" of white victims were "wholly different" from those of "enslaved women" in the 19 20th century, and she proposes that anti racist frameworks about sexual violence should be put into writing.

Жыныстық мотивациямен (гомофобия)

Диана Расселл мен Джилл Радфордтың пікірінше, лесбицид, сондай-ақ гомофобиялық фемицид деп те аталады, 2014 жылы жүргізілген көптеген ЛГБТ-ға қарсы зорлық-зомбылық деректерінің терең талдауы көрсеткендей, лесбицид сияқты қылмыстарды, кем дегенде, жартылай түсіндіруге болады, олар "гендерді құру" процесін бақылайтын және "еркектікті құру, нәсілдік қылмыс жасауға қатысты" деген гипермаскулинность теориялары арқылы. Бұл кейбір жағдайларда өлімге алып келді. Мысалдар: Зимбабве, Эквадор және Таиланд. Эуди Симелейн – Оңтүстік Африка әйелдер құрама командасының футболшысы және ЛГБТҚ+ құқықтарын қорғаушы. Оның қанымен өлтірілуі Оңтүстік Африкада бір уақытта түзету зорлауы мен лесбицидтің кеңінен таралған жағдайы болды.

Сериялық кісі өлтірудің тенденциясы

Сериялық фемицид – "әйелдерді жыныстық садизммен өлтіру" деп анықталады, сондай-ақ "жыныстық терроризм" деп те аталады. Дегенмен, сериялық кісі өлтірушілердің 90%-дан астамы ер адамдар. Ерлер сериялық кісі өлтірушілер өлтірудің қатыгез әдістерін жиі қолданады, мысалы, тұншықтыру және ұрып-соғу. Ал әйелдер у немесе одан да аз зорлық-зомбылық қолданатын тәсілдерді пайдаланады. Сонымен қатар, сериялық кісі өлтірушілердің көп бөлігі әйелдерді нысанаға алса, әйелдер сериялық кісі өлтірушілер тек еркектерге ғана назар аудармайды. Мысалы, Джеффри Дамер және Уэйн Уильямс сияқты кейбір ерлер сериялық кісі өлтірушілер нысана ретінде еркектерді таңдайды. Бұқаралық ақпарат құралдарында сериялық кісі өлтірушілердің бейнеленуі қоғамдағы фемицид пен гендерлік теңсіздікке қатысты көзқарастарды көрсетеді. Көбінесе, сериялық кісі өлтірушілердің проституткаларды, аз қамтылған әйелдерді және түрлі этностық топтарға жататын әйелдерді өлтіруі, әдетте, жас, сұлу, бай әйелдерді өлтіруге қарағанда бұқаралық ақпарат құралдарында аз жарияланады. Әдетте, бұл әйелдер үйленген, неке қиюға дайын немесе жас, бай, сұлу ер адамдармен қарым-қатынаста болады. Диана Рассел және Джейн Капути сияқты феминистер сериялық кісі өлтірудің өрбуі мен порнографияның пайда болуы арасында байланыс бар деп санайды. Атап айтқанда, әйелдерге қарсы зорлық-зомбылық пен өлтіруді эротикалық тұрғыдан бейнелейтін фильмдердің пайда болуы сериялық кісі өлтірушілердің құштарлығымен байланысты. Көптеген сериялық кісі өлтірушілер құрбандарын зорлық-зомбылықпен өлтірген кезде бейнежазбаға түсірген. Бұл құбылыс әлемнің кез келген елінде, оның даму деңгейіне қарамастан кездеседі. Жиі кездесетін жаңылыс пікір – бұл тек аборттармен байланысты, бірақ "қыз балаларды өлтіру" де бар. Сол сияқты, әйелдердегі геронтицид – қарт әйелдерді өлтіру, және бұл олардың жасының қарт болуына, әйел болуына немесе екі фактордың да болуына байланысты болуы мүмкін. Әйел геронтицидін сипаттаудағы бір қиындық – жасты анықтау, яғни кімді қарт адам деп санауға болады. Бұл мәдениетке байланысты өзгереді, ал мәдениет – зерттеудегі маңызды фактор.

Дүниежүзі бойынша

Жыл сайын әлемде орташа есеппен 66 000 әйел зорлық-зомбылық нәтижесінде қаза табады, бұл барлық қасақана кісі өлтіру құрбандарының шамамен 17% құрайды. 2022 жылы әлемде өлтірілген әйелдер мен қыздардың саны шамамен 89 000-ға жетті. БҰҰ Халық қорының 2000 жылғы есебінде көрсетілгендей, жыл сайын шамамен 5000 әйел "намыс үшін" жасалған кісі өлтірулерде өлтіріледі. Әйелдерді өлтіру көрсеткіштері елдерге қарай өзгеше, бірақ ең жоғары 25 көрсеткішті елдің 50% Латын Америкасына тиесілі, ал бірінші орында Сальвадор тұр. Бұл 25 елдің ішінде жеті еуропалық, үш азиялық және бір африкалық ел – Оңтүстік Африка бар. Гендерлік негіздегі зорлық-зомбылыққа қатысты қоғамдық сенімдер мен көзқарастар елден елге өзгереді.

Әлемдегі әйелдерді өлтіру туралы деректер жеткіліксіз, және көптеген елдер кісі өлтіру статистикасында гендерлік айырмашылықтарды жарияламайды. Көптеген қауымдастықтардың ресурстарға немесе дұрыс деректерге қолжетімділігі жоқ. Сонымен қатар, мигранттар туралы мәліметтердің тапшылығы байқалады. Жоғары кіріс көлеміне ие елдерде әйелдерді өлтіру көрсеткіштері төмен кіріс көлеміне ие елдерге қарағанда көбірек төмендеген.

Африка

Әйелдерді өлтірудің көріністері елге немесе аймаққа қарай өзгеше болады. 2023 жылға қарай Бурундиде әйелдерді өлтіру мәселесі күшейіп бара жатыр. Әйелдердің жыныс мүшелерін қырқу (ӘЖМҚ) – Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының анықтамасы бойынша, "мәдени немесе емдеу мақсатында емес, басқа себептермен әйелдердің сыртқы жыныс мүшелерінің бір бөлігін немесе толығымен алып тастау және/немесе әйелдің жыныс органдарына зиян келтіру". Әйелдердің жыныс мүшелерін қырқу салдарынан әйелдер мен қыздар инфекцияға немесе өлімге ұшыраған жағдайда, сондай-ақ ӘЖМҚ салдарынан ЖИТС/ҚЖБ жұқтыру қаупі артатындықтан, әйелдерді өлтіруге алып келеді.

Қытай

Қыз балаларды өлтіру дәстүрлі Қытайда кең таралған, онда ашаршылық сияқты табиғи қиындықтар ұлдарға басымдық беретін мәдени нормаларды күшейтіп, мұқтаж отбасыларды нәресте қыздарын тастап кетуге немесе өлтіруге итермеледі. Бұдан бөлек, қыздар жауапкершілік тудыратын болды, себебі жыныс ата-бабаларға табыну жүйесінде маңызды рөл атқарды, онда ритуалдық құрбандықтарды тек ұлдар ғана жасауға құқылы болды. Сондықтан, "егер жұбайлар ұл тудыра алмаса, олардың өзгеше өмірге байланысы үзіледі". Ол қыз балаларды өлтіруді "гендерлік қылмыстың бір бөлігі" деп сипаттайды, оны "әлеуметтік фемицид" деп атайды және оны Қытай қоғамындағы гендерлік теңсіздіктің жалпы мәселесімен байланыстырады. Бұл қыз балаларды өлтіру, алты жасқа дейінгі қыздарды аштық пен зорлық-зомбылық арқылы өлтіру, мәжбүрлеп түсік жасау салдарынан әйелдерді өлтіру, "намыс үшін" өлтіру, қалың мал үшін кісі өлтіру және әйелдерді жала жауып өлтіруді қамтиды. Үндістандағы фемицидтердің көп бөлігі қыздарға қатысты. Елдің көптеген аймақтарындағы прогрессивті заң реформаларына қарамастан, күшті патриархалдық құндылықтар сақталып, әйелдердің бағыныштылығын одан әрі күшейтеді. Адам құқықтары жөніндегі кеңестің әйелдерге қатысты зорлық-зомбылық бойынша арнайы баяндамашысының пікірінше, Азияда әйелдерді гендерлік себептермен өлтірудің негізгі факторлары – әйелдердің ұяттылығына берілетін жоғары мән және олардың үлкен қоғамдағы бағыныштылығы. Дегенмен, Үндістанға қатысты фемицид саясатын талдаған зерттеулер "жынысты таңдауды қылмыстық жазаға тарту жеткіліксіз" деген қорытындыға келді.

Жапония

Жапонияда әйелдерге қатысты жасалған қылмыстық өлтірулер көрсеткіші әлемдегі ең жоғары деңгейлердің бірін құрайды, жалпы өлтірулер санына шаққанда. БҰҰ Есірткі және қылмыс жөніндегі басқармасының (БҰҰ ЕЖҚБ) 2014 жылы жариялаған есебіне сәйкес, Жапония мен Гонконг бұл көрсеткіш бойынша көш бастап тұр – барлық өлтіру құрбандарының 52,9% әйелдер, ал Оңтүстік Корея 52,5% көрсеткішпен екінші орында. 2021 жылы тіркелген барлық қылмыстық өлтіру деректерінде отбасы мүшелері жасаған құқық бұзушылықтар 54,9%, жұбайлар немесе серіктестер жасаған құқық бұзушылықтар 8,6%, таныс адамдар жасаған құқық бұзушылықтар 27,2%, бейтаныс адамдар жасаған құқық бұзушылықтар 6,9% құрады. Сондықтан, бала өлтіру (туыс өлтіру, бауыр өлтіру, қарындас өлтіру, ана өлтіру) көрсеткіштері алдын ала сот отырысынсыз прокурорлық дискрециялық жүйеге байланысты Жапонияның сот жүйесінде ресми статистикадан жоғары деп есептеледі.

Непал

Непалдық әйелдердің өлімінің басты себебі – өз-өзіне қол жұмсау. Оның себептері – отбасылық зорлық-зомбылық, мәжбүрлі неке, жесірлерді үйден қуу және мүлік құқығының жоқтығы. Әйелдерге қатысты зорлық-зомбылықтың күшеюі әйелдерді қорқытуда. 2019 жылы Оңтүстік Корея үкіметі 2019 жылғы отбасылық зорлық-зомбылық туралы зерттеуді жариялады, онда 13 жастан асқан әйелдердің тек 27,6 пайызы ғана қоғамда қауіпсіздік сезінетінін білдірді. Зерттеу сонымен қатар, жақын серіктестіктегі әйелдерді өлтіру қылмыстарының құрбандарының 98 пайызын әйелдер құрағанын көрсетті. 2019 жылы әйелдерге қатысты 32 000 жыныстық қылмыс тіркелді, бұл 2010 жылғы көрсеткіштен 12 000-ға артық. Сонымен қатар, 2019 жылы отбасылық зорлық-зомбылықтың көрсеткіші 50 000-ға жетті, ал 2011 жылы бұл көрсеткіш 6 800 болған еді. Бұл сандар толыққанды дәл болмауы мүмкін, бірақ Оңтүстік Корея қоғамына конфуциандық идеологияның ықпалынан әйелдерді өлтіру және жақын серіктестіктегі әйелдерді өлтіру фактілері көбірек болуы мүмкін. Конфуцийшілдік әйелдердің ерлерге бағынуы керек екенін және олардың мәртебесі ерлерден төмен екенін қабылдайды. Бұл құндылықтар әйелдердің үш ғана рөлі бар екенін де қадағалайды: қыз, әйел және ана, және әйелдер отбасының басшысына, яғни некеге тұрмас бұрын әкесіне, ал некеден кейін күйеуіне бағынуға тиіс. Оңтүстік Кореяның дәстүрлі патриархалды мәдениеті мен құндылықтары әйелдерге қатаң рөлдерді жүктейді, сондай-ақ әйелдің орны отбасында болуы керек деген сенімді күшейтеді, сондықтан әйелдер отбасына ұят келтіруден немесе отбасының әлеуметтік статусына әсер етуден қорқып, оларға қатысты зорлық-зомбылық туралы хабарлаудан сақтанады. 14 әйелдің отбасылық зорлық-зомбылықтан көмек алу тәжірибесін зерттеуде, құрбандардың көпшілігі отбасымен ашық сөйлеспегені немесе олардан қолдау алмағаны анықталды. Тек бір қатысушы ғана зорлық-зомбылықтан құтылды, себебі оның ата-анасы дене мүшелеріндегі іздерді байқап, полицияға хабарласты. Құрбандар отбасымен сөйлесуден қорқып, қыздары зорлық-зомбылық көргенін көрген ата-аналарының ашуы мен қайғысына ұшыраудан сескенді. Сонымен қатар, әйелдердің романтикалық қарым-қатынастарын ата-аналарымен талқылауы да табу саналады. Зерттеуде төрт құрбан зорлаушыдан қашу үшін полицияға жүгінуді таңдады. Олар қарым-қатынас денсаулығына қауіп төндірген кезде полицияға хабарласуға шешім қабылдады. Төрт құрбанның екеуі полициямен болған жағымсыз тәжірибелерін бөлісті. Полиция бұл жағдайға араласпады, өйткені олардың пікірінше, бұл қалыпты қарым-қатынас жанжалы. Бұл құрбандар Оңтүстік Кореядағы қазіргі заңдар оларды отбасылық зорлық-зомбылықтан тиісті түрде қорғамайтынын түсінді. Олар қатты ренжіді, уайымдады және қорқып кетті, өйткені ешкім оларды қорғай алмайды деп ойлады. Бұл заң құрбандарды қорғаса да, ол некедегі жұптарға ғана қолданылады және некеде емес, бірақ жақын серіктестікте зорлық-зомбылыққа ұшыраған жұптарды қамтымайды. Сыртқы саясат және қорғаныс саясатын зерттеу бағдарламасының жетекшісі Оливия Шибер Корея соттарының жыныстық қылмыстарға қатысты жазаларды жеңілдететінін айтады. 2013 жылы Кореяның Жоғарғы соты елдегі алғашқы күйеу зорлауына қатысты үкімді бекітті, бұл Оңтүстік Кореяның басқа дамыған елдермен салыстырғанда артта қалғандығын көрсетті. Тек 2020 жылы ғана келісім жасы 13-тен 16-ға дейін көтерілді, сонымен қатар, 13 және 16 жас аралығындағы құрбандарға қатысты жыныстық қылмыстар үшін қылмыскердің жасы 19-дан үлкен болуы керек деген талап қойылды. Сонымен қатар, судьялардың 30 пайызы мен полиция қызметкерлерінің 4 пайызынан азы ғана әйелдер екендігі Кореяның сот жүйесінің осындай қылмыстарды қалай қарастыратынын анық көрсетеді. Тіпті прокурорлар жыныстық қылмыс жасағаны үшін айыпталушыны соттаған жағдайда да, қылмыскерлерге көбінесе шартты жаза беріледі. Сонымен қатар, елдің қатаң заңдық анықтамаларына байланысты, Оңтүстік Кореяда зорлау және басқа да жыныстық қылмыстарды дәлелдеу әлі де қиын, ал кейбір айыпталушылар тіпті Оңтүстік Кореяның қатаң жамандау заңдарын пайдаланып, өздерінің құрбандарын жамандаған деп айыптап, оларды үрейлендіруге тырысады. Нәтижесінде, Кореяда жақын серіктестікте зорлық-зомбылыққа немесе әйелдерді өлтіруге ұшыраған әйелдер оқшауланған және құқығынан айырылған сезімде қалады, құқықтық жүйеден бейхабар және әлеуметтік жағынан шеттетіліп, әйелдерді өлтіру көрсеткішінің өсуіне алаңдайды.

Suicide is the leading cause of death for Nepalese women in the reproductive age group, with causes ranging from domestic abuse, forced marriage, casting out of widows, and lack of property rights. The rise in violence towards women has made women fearful. In 2019, The South Korean government released the 2019 Domestic Violence Survey Study that found that only 27.6 percent of women over the age of 13 feel society is safe for them. The study also found that women accounted for 98 percent of victims in intimate partner femicide (domestic violence) cases. In 2019 32,000 sex crimes against women were reported; that is 12,000 more cases than in 2010. All the while domestic violence cases have reached 50,000 in 2019 compared to 6,800 cases in 2011. While these numbers may not be completely accurate; it is estimated that there are more femicide, and intimate partner femicide cases not being reported due to Confucianist influences on South Korean society. Confucianism believes women should be subordinate to men and assumes women's status as inferior from men. These values also hold that women have only three roles: Daughter, wife, and mother and that women must obey the head of the family, that is to say her father before marriage and her husband after marriage. South Korea's traditional patriarchal culture and values assign strict roles to female members, as well as their strong belief that a woman's place should be with her family no matter what, cause women to be wary of reporting violence towards them due to fear of bringing shame to the family or affecting the family’ social status. In a study focusing on the experiences of 14 female victims of intimate partner femicide in getting help with domestic violence found that victims didn't talk to their family or sought them out for support. Only one participant escaped their abusive relationship because their parents saw the bruises and called the police. Victims were scared to talk to their families. They were scared that their parents would get angry and be saddened by seeing their daughters get abused. Additionally, it is also taboo for women to talk about their romantic relationships with their parents. In the study, four victims chose the police as a support to escape their abuser. They decided to call the police when the relationship became a risk for their health. Two out of the four victims shared their negative experiences with the police. The police refused to get involved because they thought that what they were experiencing were normal relationship conflicts. These victims saw that current laws in South Korea are inadequate for protecting them from domestic femicide victims. They were deeply frustrated about it and they felt anxious and scared since they felt no one could protect them. Even though this law protects victims it is limited since it only protects married couples and does not address couples who are not married and face intimate partner violence. Olivia Shieber, a senior program manager of foreign and defense policy studies, describes Korean courts as lenient with sex crime punishments. In 2013, the Korean Supreme court upheld the country's first spousal rape conviction which is something in which South Korea was lagging behind when compared to other first world countries. It wasn't until the year 2020 when the age of consent was raised from 13 to 16, with a stipulation that the perpetrator must be 19 or older to be prosecuted for sex crimes against victims between the age of 13 and 16. Additionally, the fact that just 30% of judges and less than 4% of police personnel are women clearly affects how crimes of this sort are handled by the Korean judicial system. Even in cases where prosecutors successfully prosecute a defendant for a sex offense, the offenders are usually given a suspended sentence. Additionally, due to the country's strict legal definitions, it is still challenging to prove rape and other sex crimes in South Korea and some defendants have even exploited South Korea's tough defamation laws to sue their alleged victims for defamation making victims scared to come forward. Ultimately, women that face intimate partner violence or femicide in Korea are left feeling isolated and disenfranchised, neglected by the legal system and socially outcast while having to increasingly worry about femicide rates rising.

Түркия

Түркияда гендерлік дискриминациялық ар-ұяты түсінігі кейде әйелдердің денсаулығының нашарлауына немесе қатыгездікке ұшырауына себеп болады. Елдің Бас қауіпсіздік басқармасының «Дәстүр мен ар-намыс үшін жасалған кісі өлтірулер туралы» есебіне сәйкес, 2003-2007 жылдар аралығында 1028 ар-намыс үшін жасалған кісі өлтіру оқиғасы тіркелді. Алайда, Дүниежүзілік деректер банкінің мәліметтері бойынша, Түркияда әйелдерге қарсы зорлық-зомбылық салдарынан 100 мың әйелге шаққанда 0,9 әйел өлтірілген. Бұл көрсеткіш Германия мен Австрия сияқты Стамбул конвенциясын ратификациялаған елдермен салыстырғанда шамалас, бірақ басқа ратификациялаған елдерге қарағанда әлдеқайда жоғары. 2019 жылдан бері Түркияда әйелдерді өлтіру көрсеткіші 44,9%-ға төмендеді. 2007 жылға дейінгі кезеңдегі ар-намыс үшін жасалған кісі өлтірулер туралы Бас қауіпсіздік басқармасының деректеріне сәйкес, мұндай қылмыстар елдің оңтүстік-шығыс аймағында жиі орын алады. Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Анатолияда туған кісі өлтірушілердің саны басқа аймақтарда туғандарға қарағанда едәуір жоғары. Кісі өлтірушілердің 24%-ы Оңтүстік-Шығыс Анатолияда, ал 21%-ы Шығыс Анатолияда дүниеге келген, олар ең көп көрсеткішті бөліседі. Ал Мармара аймағында туғандардың үлесі тек 8% құрайды. Бұл аймақта ар-намыс үшін жасалатын кісі өлтірулердің саны көп болғанымен, өлтірулерді негізінен сол аймақтан тыс туған адамдар жасағанын көрсетеді. Мұның себебі – ар-намыс үшін жасалатын кісі өлтірулерге Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Анатолияда әлі де қолдау көрсетіліп жатыр. Диярбакирде, Оңтүстік-Шығыс Анатолиядағы қалада жүргізілген сауалнамаға сәйкес, респонденттердің 40%-ы ар-намыс үшін кісі өлтіруді қолдаған. Кейбір сот істерінде бұл бүкіл отбасын түрмеге жіберуге әкеліп соқты. Мысалы, 2009 жылы күрд отбасы зорлық-зомбылықтан кейін жүкті болған қызын ар-намыс үшін өлтіргені үшін өмір бойына түрмеге жабылды. 2020 жылы Түркияда фемицид салдарынан 300 әйел қаза тапты, бұл өткен жылмен салыстырғанда 174 (36%) кем. Атап айту керек, дереккөз 2020 жылдан бастап расталған фемицидтер мен күдікті өлімдер арасындағы айырмашылықты көрсетуді бастады, сондықтан салыстыру үшін дұрыс көрсеткіштер: 2019 жылы 474 және 2020 жылы 471, шамамен 0,5% төмендеді. Сол дереккөз бойынша, күдікті өлімдердің саны соңғы жылдары артып келеді. 2021 жылы расталған және күдікті өлімдердің жалпы саны 497 адамды құрады, 2020 жылы 471, ал 2019 жылы 474 адам қаза тапты. 2021 жылдың наурыз айында Түркия үкіметі президенттік жарлық арқылы Стамбул конвенциясынан шығу туралы шешім қабылдады, бұл Еуропа Кеңесінің кез келген халықаралық адам құқықтары конвенциясынан бас тартқан алғашқы және жалғыз елі болды. Бұл халық арасында наразылық тудырды, өйткені сауалнамалар бойынша халықтың тек 26%-ы ғана конвенциядан шығуға дауыс берді. Президент бұрын әйелдер құқығын қорғау қозғалысы әйелдерді аналық және әйелдік рөлінен алшақтатады және гомосексуализмге төзімділік танытуға ықпал етеді деп мәлімдеген. Конвенцияның орындалмауын жылдар бойы сынға алып келген ұлттық әйелдер құқығын қорғау ұйымдары енді Түркияда фемицид көрсеткішінің өсуіне алаңдаушылық білдіріп отыр. 2024 жылы бір күні жеті әйел қазіргі немесе бұрынғы серіктерінің қолынан қаза тапты.

A gender based discriminatory notion of honor is sometimes the cause of serious cases of health deterioration or mutilation among women in Turkey. According to the Report on Custom and Honor Killings by the country's General Directorate of Security, 1,028 custom and honor killings were committed between the years of 2003 and 2007. It is important, however, that according to the World Data Bank, femicide rates in Turkey were 0.9 women killed due to violence against women per 100k women. Which ranks it about the same femicide rate as Istanbul convention ratifiers such as Germany & Austria, but still significantly higher than most of the other ratifiers. Since 2019, Turkeys femicide rate have seen a significant drop of 44.9%. According to the data of the General Directorate of Security covering killings in Turkey until 2007, honor killings happen predominantly in the Southeastern part of the country. The rates of murderers born in Eastern and Southeastern Anatolia are much higher than murderers born in other regions. With 24% of the murderers born in Southeastern Anatolia and 21% in Eastern Anatolia, they share the top spot. While in comparison, only 8% of the murderers are born in the Marmara region. Even though that region has the highest rate of honor killings, which means that the killings are primarily committed by people born outside that region. The reason behind this is the fact that honor killings are still receiving support in Eastern and Southeastern Anatolia. According to a survey in Diyarbakir, a city in Southeastern Anatolia, 40% of the respondents supported honor killing. In some court cases this has led the court to decide to send the entire family to prison. For example, in 2009, an entire Kurdish family was sent to prison for life, because they were involved in the honor killing of their daughter, who got pregnant after being raped. In 2020, 300 women died as a result of femicide in Turkey, which is 174 (36%) less than the year before It is important to note that the source started differentiating between confirmed femicides and suspicious deaths in 2020, so the more representative numbers to compare are: 474 in 2019 and 471 in 2020, a decrease of about 0,5% According to the same source, suspicious deaths have been rising for the past years. Totaling the numbers from confirmed and suspicious deaths in 2021 497 have been killed, in 2020 471 have been killed and in 2019 474 have been killed. In March 2021, via presidential decree, the Turkish government made the decision to leave the Istanbul convention, making it the first and only country in the Council of Europe to have withdrawn from any international human rights convention. This has sparked outrage in the population, as according to polls, only 26% of the population voted in favor of leaving. In the past the president has stated, that the women's rights movement is diverting women from their original roles as mothers and wives, while also normalizing tolerance to homosexuality. National women's rights organizations, who had been criticizing lack of implementation of the convention for years, now have concerns about rising femicide rates in Turkey. Seven women were killed by current or former partners in one day in 2024.

Австралия

2019 жылы Австралия криминология институтының жаңа статистикасы бойынша, Австралияда әйелдерге қарсы жасалған қылмыс салдарынан аптасына орташа есеппен бір әйел қаза табады.

Еуропа

Еуропадағы агенттіктер гендерлік теңсіздік және зорлық-зомбылыққа қатысты бастамаларды қаржыландырған, бірақ фемицидке арналған ешқандай бастаманы қаржылаған жоқ. Фемицид бойынша зерттеулер әлі бастапқы сатысында және үйлесімсіз. COST Action IS1206 жобасы қолдау көрсетілді.

Қолжетімді деректер шектеулі: Eurostat тек 20 елді қамтиды және деректерді жинау әдістерінде қарама-қайшылықтар бар. Батыс Еуропа бойынша қолжетімді деректерге сәйкес, әр 100 000 әйелге шаққанда фемицидтің орташа жылдық көрсеткіші 0,4 құрайды. Ең қиын жағдай Черногория, Литва және Латвияда байқалады. Көптеген елдерде фемицидтің қылмыскері көбінесе серік болады. Дегенмен, ерекшеліктер де бар: Литва мен Босния және Герцеговинада фемицидтің көп бөлігі отбасы мүшелері тарапынан жасалады. Сондай-ақ, соңғы жылдары ер адамдардың қанындағы құрбандар саны күрт төмендесе, Еуропадағы әйелдерге жасалған қанішерлік, оның серік немесе отбасы мүшесі жасаған болуы міндетті емес, тұрақты болып қалады және 2013 жылдан 2015 жылға дейін аздап өсті. 2013 жылдан 2017 жылға дейін 30 еуропалық ел COST (Ғылым және технология саласындағы ынтымақтастық) жобасына – «Еуропадағы фемицид» деп аталатын жобаға қосылды. Стамбул конвенциясы – фемицидті мойындау және оны жоюды ортақ мақсат еткен тәуелсіз мемлекеттердің бас қосуы болды. Алайда, конвенция «шарт емес және барлық мемлекеттер үшін заңды түрде міндетті емес», демек, ол ресми саясат емес.

Франция

Ақпарат көздеріне сәйкес, 2019 жылы Францияда серіктері немесе бұрынғы серіктері тарапынан 122-ден 149-ға дейін әйелдер қаза болды.

Германия

Германия Еуропада әйелдерді қасақана өлтіру оқиғаларының ең көп саны тіркелген елдердің бірі.

Италия

Италиядағы әйелдерге қатысты фемицид статистикасы 1995-2019 жылдар аралығында тәуелсіз әйелдер ҮЕҰ-сы (Үкіметтік емес ұйымы) тарапынан жарияланды.

Испания

Испаниядағы әйелдерді өлтірудің статистикасы және құрылымы жылдар бойынша (2010-2019) көрсетілген.

Швейцария

Швейцарияда әйелдер әр 15 күн сайын ер адамдармен өлтіріледі.

Ұлыбритания

Соңғы жылдары Ұлыбританияда фемицид деңгейін есепке алу және талдауға қызығушылық артып келеді, сондай-ақ бірнеше ұлттық ұйым қолдау көрсетуде. 2021 жылы The Observer және Femicide Census бастамасымен Ұлыбританияда фемицидті жақсырақ анықтау, оның туралы білімді арттыру және оны тоқтатудың тиімді әдістерін қолдау мақсатында науқан басталды. Бұл науқан Femicide Census ұйымы жариялаған деректерді таратуды да қамтыды. Карен Ингала Смит және Кларри О'Каллахан басқаратын ұйым мұны осылайша деректерді біріктірудің "2009 жылдан бері Ұлыбританиядағы фемицидтер туралы толыққанды, салыстыруға болатын деректерді, оның ішінде демографиялық және әлеуметтік факторларды, сондай-ақ ер адамдардың әйелдерді өлтіру үшін таңдаған әдістерді ұсыну арқылы қазіргі қолданыстағы деректерді едәуір жақсартатынын" деп түсіндіреді. Фемицид деректерін жинақтау арқылы біз бұл кісі өлтірулердің жеке оқиғалар емес екенін, олардың көпшілігі белгілі бір үлгілерге сәйкес келетінін көреміз. Бұл әріптестері мен бұрынғы жақындары өлтірген әйелдер, сондай-ақ карантин кезінде қаза тапқандар туралы мәліметтерді қамтиды. Орташа есеппен, Ұлыбританияда әйелдер әр үш күнде бір ер адамның, ал әр төрт күнде бір қазіргі немесе бұрынғы әріптесінің қолынан қаза табады. Шотландияда мұндай деректер жиналмайды. 2022 жылы жарияланған деректерге сәйкес, 2021 жылдың наурыз айына дейін Англия мен Уэльсте 177 әйел өлтірілген (салыстыру үшін, осы кезеңде 416 ер адам қаза тапқан). Күдікті белгілі болған жағдайларда, өлтірілген әйелдердің 92%-ын ер адамдар өлтірген.

Латын Америкасы

Латын Америкасындағы феминистер Мексиканың Сиуадад-Хуарес қаласында әйелдерді өлтіру туралы сөз қозғалған кезде фемицид терминін алғаш қолданды. Бұл термин Латын Америкасындағы феминистерді әйелдерге қатысты әлеуметтік әділетсіздікке қарсы топтарды ұйымдастыруға ынталандырды. Сиудад-Хуарес қаласындағы Colegio de la Frontera Norte колледжінің профессоры Джулия Эстела Монаррес Фрагосоның айтуынша, құрбандар түнде көп жүргендері үшін немесе дискотекалар мен түнгі клубтар сияқты "күмәнді" жерлерде болғандары үшін жиі кінәлайды. 2000 және 2010 жылдар аралығында Гватемалада 5 мыңнан астам әйел мен қыз өлтірілді. Гватемаланың тарихы жыныстық зорлық-зомбылықты қабылдаудың ұзақ тарихын, сондай-ақ әскери, үкімет және сот органдарының әйелдерге деген жек көрушілікті қалыпқа келтірудегі рөлін көрсетеді. Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам құқықтары жөніндегі комитетінің Гватемаладағы әйелдер құқығын бұзу туралы баяндамасында, мемлекеттің әйелдерді фемицидтен қорғайтын заңдарды орындамауы өте үлкен мәселе деп танылды. Баяндамада, әйелдерді өлтіруге қарсы заңдарды орындау патриархалды сенімдер мен қоғамдағы әйелдердің рөлі туралы болжамдарға байланысты мемлекеттік билік үшін төмен басымдыққа ие екені айтылады. Монаррес сияқты белсенділер мен ғалымдар фемицид пен неолибералды саясат, атап айтқанда Солтүстік Америка еркін сауда келісімі (NAFTA) арасында байланыс бар екенін дәлелдеді. Олардың пікірінше, бұл келісім сауда шекараларын ашуға және төмен құнмен киім өндіруге бағытталған шетелдік инвестицияларды арттыруға септігін тигізді. Бұл елдердегі зорлық-зомбылық пен қылмыстың жоғары деңгейі де осы мәселеге үлес қосады. Бұл мәселені қолдау үшін ақпаратты және статистикалық деректерді тіркеудің ұйымдастырылған жүйесі жоқ. Мачизм, азаматтық соғыстардың тарихы және басқа да мәдени факторлар да, әсіресе Латын Америкасында осы мәселеге ықпал етуі мүмкін. Азаптау, мүкілдеу, денеге зақым келтіру, жыныстық зорлау және денелерді тастау – фемицидтің жиі кездесетін белгілері. Сиудад-Хуарес қаласында өлтірілген әйелдердің көпшілігі макиладораларда жұмыс іздеп келген жас аналар екені байқалды. Тарихшылар Стивен Волк пен Мариан Шлоттербек бұл кісі өлтірулердің артында "мачолық қарсылық" болуы мүмкін деп болжайды: "Әрине, осы жас әйелдердің экономикалық ықпалындағы күрт өзгерістен әкелер мен болашақ күйеулердің еркек мақтанышы құлдырауы керек". 2015 жылы Мексиканың Жоғарғы соты полициядан фемицид көзқарасынан қарап, бұрынғы кісі өлтіру ісін қайта ашуды талап етті. Дегенмен, бұл мәселені шешу үшін бірқатар шаралар қабылданды. Фемицидті қылмыстық қылмыс деп тану және бірнеше елде қабылданған заңдар осы проблеманы тоқтатуға бағытталған. Сонымен қатар, Біріккен Ұлттар Ұйымы да комиссия арқылы шаралар қабылдауға шақырып, осы мәселені шешуге қатысты. #NiUnaMenos (Бірде-бір әйел кем емес) немесе #NiUnaMas (Бірде-бір әйел артық емес) сияқты әлеуметтік жағдаяттардың артуы байқалады. Соңында, нақты шешім ретінде әйелдерге қолайлы қалалық аймақтар құрылды. Бұл аймақтарда әйелдерге арналған көлік және әйелдерге арналған қызметтерді ұсынатын мемлекеттік орталықтар бар. Орталық Америка саясаткерлері "әйелдерге қолайлы қалалық аймақтар" құрумен тәжірибе жүргізді. Мексикада, Бразилияда, Сальвадорда және Гватемалада әйелдерге арналған қоғамдық көлік желілері құрылды, бұл жыныстық зорлық-зомбылықты тоқтату және әйелдерге қауіпсіздік қамтамасыз ету үшін жасалды. Бұл әрекеттер мақтауға да, сынға да ұшырады. Қылмыстық кодекстің 121-бабының 2-тармағы, тұрмыстық және отбасылық зорлық-зомбылық немесе әйелдерді кемсіту немесе қаралауға қатысты қылмыстарда әйелдердің жағдайына байланысты себептер бар екенін атап көрсетеді. Бұл қылмыс үшін 12 жылдан 30 жылға дейін түрме жазасы көзделген. Дегенмен, қылмыстық заңның күшейтілуіне қарамастан, 2019 жылы Folha de S. Paulo газеті жүргізген сауалнама бойынша, тұрмыстық зорлық-зомбылықтан немесе гендерлік себептермен, яғни фемицид сипаттамаларымен 1310 адам өлтірілді. Бұл көрсеткіш 2018 жылмен салыстырғанда 7,2%-ға артты.

Feminists in Latin America have been among the first to adopt the term femicide, referring to the female homicides in Ciudad Juárez, Mexico. This term inspired feminists in Latin America to organize anti femicide groups to challenge this social injustice towards women. According to Julia Estela Monárrez Fragoso of the Colegio de la Frontera Norte based in Ciudad Juárez, victims are often blamed for being out late at night, or for hanging around "questionable" areas, such as discotecas or nightclubs. Between 2000 and 2010, more than five thousand Guatemalan women and girls were murdered. Guatemala's historical record reveals a long history of acceptance of gendered violence, and the military, government, and judiciary's role in normalizing misogyny. In a Report on the Violations of Women's Rights in Guatemala by a United Nations Human Rights Committee, the state's failure to enforce laws protecting women from femicide is seen as highly problematic. The report argues that enforcing laws against the murder of women is a low priority of state governments, due to patriarchal beliefs, and assumptions about the role of women in society. Various activists and scholars, such as Monárrez, have argued that connections exist between the femicides and neoliberal policies, namely North American Free Trade Agreement (NAFTA). They believe that the treaty has served to open trade borders, and to increase foreign investment targeted at manufacturing low cost garments in maquiladoras. and high violence and crime rates in these countries also contribute to this issue. There is a lack of an organized system to record information and statistical data to support this issue. Machismo, a history of civil wars, and other cultural influences can also contribute to this issue, specifically in Latin America. Torture, mutilation, defacement, sexual assault, and the dumping of bodies is a common trend with femicide. It has been observed that many of the women killed in Ciudad Juárez are young mothers who migrate to this region seeking employment in maquiladoras. Other scholars, such as historians Steven Volk and Marian Schlotterbeck, hypothesize that there may be a "macho backlash" behind these killings: "Certainly male egos, of fathers and would be boyfriends, must suffer some deflation from this dramatic change in the economic influence of these young women." In 2015, Mexican Supreme Court required the police to reopen and investigate a murder case from a femicide "perspective". However, there have been some actions taken to address this issue. The criminalization of femicide and various laws passed in specific countries have aimed to stop this problem. In addition, the United Nations has taken a role in stopping this with a commission that calls for action to be taken. There is a growing social awareness around this issue with #NiUnaMenos (Not One Woman Less) or #NiUnaMas (Not One More Woman). Lastly, female friendly urban zones have been created as a concrete solution. These zones include female only transportation, and government centers offering services specifically for women. Central American policymakers have experimented with creating "female friendly urban zones". "Pink" public transportation networks have been established in Mexico, Brazil, El Salvador, and Guatemala to provide women only forms of public transportation to stem sexual harassment, and to provide safety for women. These efforts have received substantial praise and criticism. The Paragraph 2 A, of art. 121, complements the section, by stating that there are reasons of female condition when the crime involves domestic and family violence or contempt or discrimination against women. The penalty for this crime is 12 to 30 years in prison. On the other hand, despite the increased rigor of criminal law, in a survey carried out by the newspaper Folha de S. Paulo, in 2019, there were 1,310 murders resulting from domestic violence or motivated by gender, characteristics of femicide. It was an increase of 7.2% compared to 2018.

Колумбия

Колумбия Латын Америкасының тағы 16 елінің үлгісімен, әйелдерді өлтіруді жеке қылмыс ретінде анықтап, жазалайтын заң қабылдады. 2015 жылдың 6 шілдесінде Колумбия үкіметі әйелдерді өлтіруді 20 жылдан 50 жылға дейін түрмеге жабумен жазаланатын қылмыс деп заңмен бекітті. Бұл жаңа заң 2012 жылы зорланып өлтірілген колумбиялық Роза Эльвира Селидің есімімен аталады. Колумбия 2018 жылы трансгендер әйелдің қанына басқан оқиғаны алғаш рет фемицид ретінде қарады, нәтижесінде трансгендер әйел Аниела Рамос Кларосты өлтіргеннен бір жыл өткен соң Давинсон Стивен Эразо Санческе "ауыр фемицид" қылмысы үшін психиатриялық орталықта жиырма жылға сот отырғызды.

Сальвадор

Эль-Сальвадорда әйелдерге арналған көптеген қызметтерді біріктіретін бірнеше мемлекеттік орталықтар құруға тырысылып жатыр, бұл қатынау уақытын қысқартуға және кеңес беру, бала күтімі және репродуктивті денсаулық сияқты қызметтерді іздеген кезде әйелдердің қауіпсіздігін арттыруға бағытталған. Әйелдерді өлтіру қылмысы үшін сотталғандардың саны өте аз, ал бүкіл елде осы мәселені қарастыра алатын үш прокуратура ғана бар. Шындығында, 2010 жылы әйелдерге қарсы зорлық-зомбылыққа байланысты 46 мың жағдай тіркелгенімен, тек 127 адам ғана сотталды. Сонымен қатар, 2000 жылдан 2008 жылға дейін фемицидке қатысты істердің 98 пайызы жазасыз қалды. Кейбір феминистер Гватемаладағы мәдениетті кінәлі деп санайды. Олар көптеген еркек судьялар мен мемлекеттік қызметкерлердің ер адамдардың іс-әрекеттерін ақтауға бейім екенін, себебі олар отбасының жеке өміріне қатысты екенін айтады. Адвокат Ромео Сильверио Гонсалес 22-ші Декреттегі жаңа заңдардың конституцияға қайшы екенін мәлімдегенде осы көзқараспен келісті. Ол заңдардың некедегі жеке істерге араласатынын айтты. Бас прокурор Клаудия Паз оның пікіріне қарсы шығып, заңдардың әйелдердің құқықтарын қорғау арқылы қажеттілігін дәлелдеді. Жалпы алғанда, осы жаңа заңдардың қабылдануы Гватемалада фемицид туралы хабардарлықты арттыруға және қылмыстық жағдайларды тіркеуге көмектесті, бірақ фемицидтің қылмыстық жазасын алу және әділдік әлі де қол жеткізілмеген. Гватемаладағы әйелдерді өлтірудің әлеуметтік жағынан толерантты түрде қаралатын фемицид жүйелі жазасыздыққа, тарихи тұрғыдан қалыптасқан гендерлік теңсіздікке және зорлық-зомбылықтың әлеуметтік қарым-қатынас ретінде кең таралғандығына байланысты. 2018 жылы "қылмыстардың 93 пайызы хабарланбаған немесе тергелмеген". Активіст Наталия Рейес Мексикадағы фемицидтердің тек 8 пайызы ғана жазаланатынын хабарлады. 2019 жылы Мексика тарихындағы ең зорлық-зомбылық жыл болды, осы жылы 35 000-ға жуық адам өлтірілді. Сонымен қатар, 2012 жылы Мексика фемицид көрсеткіштері бойынша әлемде 16-шы орынды иеленді. 2021 жылдың тамызында Мексикада 108 фемицид тіркелді, бұл 2019 жылдан бергі ең жоғары көрсеткіш. 2016 жылы Мексикада 100 мың адамға шаққанда 4,6 әйел өлтіру оқиғасы тіркелді, ал әйелдердің өлтірілуіне күдік тудырған 2746 жағдай тіркелді, бірақ соңғы 5 жылда бұл көрсеткіш екі еседен астамға өсті. Күніне орташа есеппен 10 әйел өлтіріледі. Осы жылғы әйелдердің өлтірілуіне күдік тудырған өлім-жітім көрсеткіші ең жоғары үш штат: Колима (100 000 әйелге шаққанда 16,3 өлім), Герреро (100 000 әйелге шаққанда 13,1) және Закатекас (100 000 әйелге шаққанда 9,7).

In El Salvador, an endeavor has been made to create multiple government centers that house many gender specific services in one place, to cut down on commute time, and to increase the physical safety of women as they seek services such as counseling, child care, and reproductive health. Few offenders are ever actually convicted for the specific crime of femicide, and there are only three public prosecution offices in the entire country able to deal with the issue of femicide. In fact, only 127 convictions in 2010 occurred for female violence even though 46,000 cases overall were registered. Also, from 2000 to 2008, 98 percent of all femicide cases have remained in impunity. Some feminists argue that the culture in Guatemala is to blame. They cite that many male judges and other male government officials are sympathetic to the view that men's actions are justified, because they remain within the private sphere of the home. Attorney Romeo Silverio Gonzalez argued for this viewpoint when he stated that the new laws of Decree 22 were unconstitutional. He said that the laws were in contradiction to the private affairs of marriage. Attorney General Claudia Paz countered his viewpoint, ultimately defending the laws by justifying their existence because they protect women's rights. Overall, the legislation of these new laws has helped Guatemala improve the awareness of femicide and reporting of the crime, but enforcement and justice for femicide still have not been achieved. Femicide as the socially tolerated murder of women in Guatemala relies on the presence of systematic impunity, historically rooted gender inequalities, and the pervasive normalization of violence as a social relation. In 2018, "93 percent of crimes were either not reported or not investigated." One activist, Natalia Reyes, reported that only 8 percent of femicides in Mexico are punished. Almost 35,000 people were murdered in 2019, Mexico's most violent year on record. Additionally, in 2012, Mexico was ranked as the 16th country in the world with the highest rates of femicides. In August 2021, a total of 108 femicides occurred in Mexico, the highest since 2019. In 2016, Mexico had a rate of female homicides of 4.6 femicides per 100,000, and there were a total of 2,746 female deaths with the presumption of homicide, but that has more than doubled in the past 5 years. On average, about 10 women are killed everyday. In this year, the top three states with the highest rates of female deaths with the presumption of homicide were Colima (with 16.3 deaths per 100,000 women), Guerrero (13.1 per 100,000), and Zacatecas (9.7 per 100,000).

Солтүстік Америка

Мексика туралы ақпаратты жоғарыда Латын Америкасы бөлімінде қараңыз.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-та әйелдерді өлтіру күніне бес әйелдің өліміне себеп болады және жоғары табысты елдердегі әйелдердің жалпы өлімдерінің 70% құрайды. АҚШ-та әйелдерді өлтірудің басты көрсеткіштерінің бірі – физикалық зорлық-зомбылықтың болуы, ол Солтүстік Каролина штатындағы барлық әйелдерді өлтіру деректерінің 79% -ында анықталды. АҚШ-тағы қару-жарақ қолжетімділігі де әйелдерді өлтіруге елеулі әсер етіп, Карен Д. Стоуттың зерттеуі бойынша өлімдердің 67,9% -ымен байланысты. Сонымен қатар, АҚШ-та әйелдерді өлтірудің құрбандары туралы хабарлау қиындыққа тап болады, себебі әйелдер құрбандарының ерекше жағдай емес, олардың осалдығы мен бейқызметтілігі салдарынан осы жағдайға түскені деп есептеледі. Дегенмен, фемицид – бүкіл әлемде кең таралған зорлық актісі және Канада да осыдан ерекше емес. 2019 жылы Канада бойынша барлығы 678 адам өлтірілді, оның ішінде 144 әйел болды. Бұдан өзге, әйелдердің күйеуі немесе жақын серігінің қолынан өлтірілу көрсеткіші, күйеуі немесе жақын серігінің қолынан өлтірілген еркектерге қарағанда сегіз есе жоғары болды. Алайда, зерттеулер көрсеткендей, халықтың қалған бөлігімен салыстырғанда, кейбір этникалық топтар фемицид қаупіне көбірек ұшырайды. Стерилизация саясаты жергілікті қауымдардың санын және ықпалын азайту мақсатымен жүзеге асырылды, нәтижесінде жергілікті әйелдер мен қыздардың репродуктивтік құқықтары мен мүліктеріне тікелей нұқсан келтіретін 1200-ге жуық мәжбүрлі немесе күштеп стерилизациялау жағдайлары тіркелді. Канада тарихындағы кемсітушілік саясаттары мен заңдық дискриминациясы жергілікті әйелдер мен қыздарға қатысты зорлық-зомбылықтың назарсыз қалуына әкеп соқты, бұл жергілікті халықтарға қатысты мемлекеттік бақылаудағы отаршылдық билікті күшейтті. Қылмыскер өзін "инсел" деп сипаттайды, оның мақсаты – әлеуметтік жеңіліске ұшырағаннан кейін әйелдерден кек алу болды.

Біріккен Ұлттар Ұйымы

2013 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы саясатын жаңартып, "кейбір елдерде әйелдер мен қыздарды жыныстық белгісімен өлтіру қылмыс ретінде қарастырылып, "фемицид" немесе "феминицид" деп аталады және сол елдердің ұлттық заңнамасына енгізілген" деп таныды. Қазіргі уақытта доктор Дубравка Шимонович БҰҰ-ның арнайы хабаршысы болып табылады. Ол фемицидке қарсы саясатты жүзеге асыруды қолдап келеді. Ол БҰҰ-ға "Фемицидтің/жыныстық қатынаспен жасалған өлтірулердің негізін қалау жолдары" сияқты есептерді ұсынды. Д. Шимонович сондай-ақ бүкіл әлемде фемицидтің салдарына бақылау жүргізу үшін "фемицидті бақылау" бағдарламасын ұсынды. Симоновичтің академиялық бағдарламасының мақсаты – фемицидке қатысты деректерді талдау, тәуекел факторларын және мемлекеттік саясаттағы мәселелерді анықтау.

COVID-19 пандемиясының әсері

COVID-19 пандемиясы қыздар мен жас әйелдер арасындағы тұрмыстық зорлық-зомбылық пен өзін-өзі өлтіру көрсеткіштерін ғана емес, сонымен қатар әйелдерге қатысты қылмыстың (әйелдерді өлтіру) де өсуіне себеп болды. Жыл сайын шамамен 50 мың әйел өлтірілді. Бұл, әйелдер мен қыздардың оқшаулану деңгейін арттырған, үйде болу шараларының салдарынан болды. Зорлық-зомбылық жасайтын әйелдер немесе туыстармен бірге қалу олар үшін өмір мен өлім мәселесіне айналды. "Дүние жүзіндегі экономикалық тұрақсыздық пен жұмыссыздық деңгейінің өсуі" әйелдерге қатысты "зорлық-зомбылықтың күшеюіне" алып келді. Бұдан бөлек, карантин басталғаннан бері түрлі елдердегі тұрмыстық зорлық-зомбылық жедел желілеріне келіп түсетін қоңыраулардың саны артты. Көптеген елдер сондай-ақ "әйелдерге қарсы зорлық-зомбылыққа қарсы күреске бөлген қаражатты және күш-жігерді COVID-19 жедел жәрдеміне аударды". Ұлыбритания полициясының қызметкері Уэйн Кузенс Сара Эверардты ұстау үшін COVID-19 шектеулерін пайдаланды. Одан кейін ол оны өлтіріп, бірнеше күннен кейін ұсталды.

Алдын алу

Әйелдерді өлтірудің алдын алу үшін әйелдердің қауіпсіздігін жақсартуға және аталған қауіп факторларын жоюға бағытталған заңдарды қабылдау қажет. Мысалы, әйелдерді олардың жынысына ғана байланысты өлтіргендерге қатысты жазаларды қатаңдату. Өлім-жітімді қарау комиссиялары әйелдерді өлтіруге себеп болатын факторларды анықтауға көмектеседі. Бұл тәжірибе қауіп факторларын анықтауға және алдын алу шараларын қабылдауға мүмкіндік береді. Жалпы, фемицид туралы толығырақ зерттеулер болашақтағы шешімдерді әзірлеуге септігін тигізеді. Әйелдерді қорғаумен айналысатын ұйымдар, әсіресе үкімет тарапынан тиісті шаралар қабылданбаған жағдайда, халықтың назарына жеткізеді. Латын Америкасында әйелдерді өлтіруді әйелдерді жек көрушілікке негізделген, ер адамның әйелді қабылдауы ретінде қарастырып, фемицид немесе феминицид деп атауға бағытталған көптеген жаңа заңдар қабылданды. Алайда, феминицид осы анықтамадан асып, әйелдерге қарсы зорлық-зомбылықты тоқтатуда мемлекеттің ықпалы бар екенін көрсетеді. Бұл өзгерістер 1994 жылғы Әйелдерге қарсы зорлық-зомбылықтың алдын алу және жою жөніндегі Америкааралық конвенция сияқты, адам құқықтары саласындағы халықаралық нормаларға байланысты жасалды. Аталған конвенцияда гендерлік зорлық-зомбылықтың мемлекеттің жауапкершілігінде екені айтылған. Дегенмен, бұл халықаралық нормалар толыққанды реттелмеген. Олар мемлекеттің әйелдерге қарсы зорлық-зомбылықты күшейтетін жаңа заңдар мен саясатты қалай жүзеге асыру керектігін нақты көрсетпейді. Кейбір елдер фемицидке қатысты заңдарды немесе фемицид деп аталатын қылмыстарды қабылдады. Мексика мен Никарагуада әйелдер-белсенділер заңгерлік күреске қатысып, өз елдерінің әйелдерге қарсы зорлық-зомбылық үшін жауапкершілігін арттыруға ұмтылды. Никарагуадағы қатаң режим кезінде туындаған мүмкіндікті пайдалана отырып, фемицид елдің феминистік талаптарға ден қоюының нәтижесі болды. Мексикада феминицидке қарсы күрес, жергілікті феминистердің ұлттық деңгейдегі белсенділігі мен феминистік федералды заң шығарушылардың араласуының арқасында сәтті аяқталды. Мексикалық белгілі әйел-белсенді Марсела Лагард Мексикада әйелдерді өлтірудің көбейгенін байқап, мемлекеттің осы қылмыстарға жауапкершілікті қабылдауын талап етті. Ол "фемицид" (әйелдерді өлтіру) терминін енгізіп, ол Латын Америкасына жылдам тарады. 2017 жылға қарай 18 елде фемицид пен феминицид қылмыс ретінде танылды.

Attempting to prevent femicide could include implementing laws that would specifically work to improve the safety of women and address the risk factors mentioned. For example, harsher punishments for those that murder a woman solely based on their gender. Fatality reviews could aid in addressing what contributes to femicide. This practice helps identify risk factors and encourages prevention. In general, more research on femicide would contribute to the creation of potential solutions. Advocacy groups raise awareness, especially if there is an absence of governmental action. These groups include women's advocacy groups as well as nongovernmental or non profit organizations

In Latin America there have been many new laws to label the murders of women as femicide or feminicide using the definition of a woman by a man based on misogyny. At the same time, feminicide goes beyond this definition and implicates the state's complicity in maintaining violence against women. These changes have been made due to global human rights norms, like the 1994 Inter American Convention on the Prevention and the Eradication of Violence against Women, which expresses that gender violence is the state's responsibility. Nevertheless, these international norms are not regulated. They do not implement how a state should exercise new laws and policies to enforce violence against women. Some countries have passed laws belonging to femicide or crimes labeled as feminicides. In Mexico and Nicaragua, female activists became involved in legal activism so their state could increase responsibility for female violence. During a small political opportunity with a strict regime in Nicaragua, Femicide resulted from the countries' responsiveness to feminist demands. In Mexico, feminicides became successful because of good campaigning by local feminists connected to national arenas and through the intervention of feminist federal legislators. A known Mexican female activist, Marcela Lagarde, saw the rise of women being murdered in Mexico and demanded that the state take responsibility for the killings. She brought in the concept of femicide (the murder of females), which quickly spread to Latin America, and as of 2017, femicide and feminicide became crimes in 18 countries.

Фильмдер мен подкасттар

2019 жылы неміс деректі фильмі, Карен Наундорфтың «Frauen gegen Männer Gewalt» немесе француз нұсқасында «La révolte des femmes» (ағылшын тілінде: «Әйелдер еркек зорлық-зомбылығына қарсы») Аргентинадағы әйелдерге бағытталған зорлық-зомбылық пен кісі өлтірудің салдарына арналған. Фильм 2019 жылдың 25 қазанынан 2022 жылдың 8 қазанына дейін arte.tv сайтында тегін қолжетімді болды. 2024 жылғы «What on Earth is Peace» подкасты белгілі фемицид сарапшысы, профессор Шалва Вейлдің «Соғыс және бейбітшіліктегі фемицид» еңбегіне арналды. Подкаст, басқа тақырыптармен қатар, фемицидті өлшеуге кедергі жасайтын факторлар және 2023 жылдың 7 қазанында Хамас ұйымының Израильде 300-ге жуық әйелді зорлап өлтіруін айыптаудан БҰҰ Әйелдері сияқты әлемдік феминистік ұйымдардың неліктен бас тартқандығы туралы мәселелерді қарастырады.