Кіріспе

Невада штатындағы Мадди өзені
АҚШ, Невада штатындағы өзен

Мадди өзені, бұрын Моапа өзені деп аталған, АҚШ-тың Оңтүстік Невада штатындағы Кларк округінде орналасқан қысқа өзен. Ол Лас-Вегастан шамамен 97 км (60 миль) солтүстікке қарай Мохаве шөлінде жатыр.

География

Мадди өзенінің ұзындығы шамамен 32 миль (51 км). Ол Моапа аңғарындағы бірнеше жылу су бұлақтарынан басталып, Мид көліне қарай ағып, Невада штатының Овертон қаласы жанында көлдің солтүстік бөлігіне құяды. Гувер бөгеті салынғанға дейін Мадди өзені Виргин өзеніне құйып келген. Глендейл қаласының жанында Мадди өзені Медоу аңғарынан су жинап, Неваданың оңтүстік-шығысындағы басты су ағызу жүйесін қалыптастырады.

Моапа ұлттық жануарлар қорығы

Моапа аңғары аймағында сирек кездесетін және құрып кету қаупі төнген түрлер көптеп таралған, оның ішінде балықтар, омыртқасыздар, құстар және өсімдіктер бар. Аймақта үш түрлі құрып кету қаупі төнген балық мекендейді: Моапа дакесі (Moapa coriacea), Виргин өзенінің шабағы (Gila seminuda) және Ақ өзеннің көктемдік балығы (Crenichthys baileyi moapae). Бұл түрлерді Мадди өзенін толықтыратын Мадди бұлақтарында кездестіруге болады. АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі Шөлдік ұлттық жабайы табиғат қоры кешенінің құрамында Уорм-Спрингс табиғи аймағында Моапа ұлттық жабайы табиғат қорығын құрды. Мадди-Спрингс аймағындағы нәзік ортаны қорғау және сақтау мақсатында Оңтүстік Невада су басқармасы (SNWA) және түрлі экологиялық ұйымдар осы түрлерді сақтауға бағытталған жұмыстарды ұйымдастырды.

Тарих

Бұл аймақ ғасырлар бойы Мохаве өзенінің оңтүстігінде орналасқан Пайют тайпаларының отаны болды. "Моапа" – Оңтүстік Пайют тілінде "балшықты" деген мағына беретін сөз; "Моапа өзені" бұрын ресми атау болғанымен, жергілікті тұрғындар оны аудармалап қолданған, ал 1960 жылы ол ресми мәртебе алды. Ежелгі испан жолы бастапқыда Виргин өзені бойымен Колорадо өзеніне дейін, содан кейін батысқа қарай жүрді. 1844 жылы Джон С. Фремонт экспедициясы Колорадо өзенін айналып өтетін қысқа жолды тапты, ол Калифорниядағы Рестинг-Спрингс пен Лас-Вегас-Спрингс арқылы өтіп, қазіргі Глендейл маңындағы Ладди өзенін кесіп өтетін Виргин өзені аңғарымен жалғасты. 1847 жылы мормон пионерлері осы жолмен Солтүстік-Лейк-Ситиден Лос-Анджелеске дейін керуен жолын салды, одан кейін Сиерра-Невада тауларының қысқы қарларынан қашуға тырысқан "Қырық тоғызыншылар" және 1852 жылы Сан-Бернардиноға қоныстануға бет алған мормон отарлаушыларының керуендері ілесіп өтті. 1855 жылға қарай ол Юта мен Оңтүстік Калифорния арасындағы қысқы маусымдағы жүк тасымалына айналды, ол 20-шы ғасырға дейін Оңтүстік Невадада қолданылып келді. Мормон қоныс салушылары 1864 жылы Ладди өзені аймағында бірнеше елді мекендер құрды, соның ішінде Сент-Томас қаласы, ол 1938 жылға дейін Мид көлінің суы астында қалды, бірақ жақында ғана көрінді. Кейбір қалалардың қираған жерлерін су деңгейі төмендеген кезде әлі де көруге болады. Кейбір Пайют тайпалары өз отанын қорғау және қайтарып алу үшін күресті. Қатал климат, болжамсыз құрғақшылық кезеңдері және Невада штатымен салық дауы сияқты түрлі себептерге байланысты мормондар 1871 жылы бұл аймақты тастап кетті. Көптеген LDS (Иса Мəсіхтің Соңғы Күндердегі Сенімділері) жамағаты 1880 жылдары аймаққа оралды және қазіргі уақытта онда LDS халқы көптеп қоныстанған.