Кіріспе

Зебулон (сонымен қатар Зебулон, Забулон немесе Иосиф Флавийдің «Еврей тарихы» еңбегінде Забулес) – Яков пен Леяның алтыншы ұлы және Киелі кітаптағы тұлға. Жаратılıс және Сандар кітаптарында айтылғандай, ол Яковтың он ұлының соңғысы және Зебулон тайпасының негізін қалаушы. Кейбір Киелі кітап зерттеушілері бұл тайпаның басқа израильдік тайпалармен байланысын түсіндіретін есімдік метафора деп санайды. Лея аналық болып табылатындықтан, Киелі кітап зерттеушілері бұл тайпаны мәтін авторлары бастапқы израильдік конфедерацияның бір бөлігі ретінде қарастырған деп есептейді. Зебулонның қабірі Ливанның Сидон қаласында орналасқан. Бұрын, Ияр айының соңында, Израильдің ең шалғай аймақтарынан келген яһудилер осы қабірге қажылық жасаған.

Этимология

Атауы б.з.д. 2-мыңжылдықта пайда болған угарит мәтіндерінде Баал құдайының эпитет (атауы) ретінде, сондай-ақ финикиялық және (көбінесе) библиялық еврей тілінде жеке есімдерде кездесетін zbl үш әріпті түбірінен шыққан. Тора мәтіні Зебулон есімінің екі түрлі этимологиясын келтіреді, оларды мәтіндік ғалымдар әртүрлі көздерге жатқызады – бірі Яхвистке, екіншісі Элохистке; біріншісі, ол зебед сөзінен, яғни «сыйлықтан» туындайды, Лияның алты ұлды тууы Құдайдың сыйы деп есептелуінен; екіншісі, ол yizbeleni, яғни «құрметтен» шыққан, Лияның алты ұл туғаннан кейін Яқыптың оған құрмет көрсетуіне деген үмітінен. Дегенмен, Есімдер кітабының 33-тарауында үшінші мүмкін этимологияға сілтеме жасалады: бұл Забулон руының сауда-саттық қызметімен байланысты болуы мүмкін, зибе сөзі «құрбандық» дегенді білдіреді. Забулон руы мен басқа ұлт өкілдері арасындағы Табор тауында жасалған сауда келісімі zibhe tzedek деп аталды, яғни «әділетке құрбандық» немесе «Тзедекке құрбандық».

Киелі кітаптағы оқиға

Торада Забулонның үш ұлы болғандығы айтылады: Серед, Елон және Яхиел. Әрқайсысы өз руының атасы болған. Олар Билер кітабының 5-тарауындағы Дебора мен Барақ әнінде айтылғандай, Нафталиммен бірге шайқаста өмірін қауіпке тікті: "Забулон – өліміне жан білдірген халық, Нафталим да биік далада".