Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ульрих Зелл (шамамен 1507 жылы қайтыс болған) – Германияның Кёльн қаласындағы алғашқы баспагерлердің бірі болған.
Ulrich Zell (died c.1507) was an early printer in Cologne, Germany.
Өмірбаян
Зелл Ханау-ам-Майнда туған, күні белгісіз. Ол 1462 жылға дейін Иоганн Фуст пен Петер Шёффердің баспаханасында баспа өнерін үйренді және 1462 жылғы оқиғадан кейін көп ұзамай Кельнге кетті, оның университеті баспа өнімдеріне сұраныс болғанын күтті. Зелл 1463 жылдан бастап Кельнде баспа жұмысын жүргізген, бірақ оның ең алғашқы мерзімі көрсетілген кітабы 1466 жылғы шығармасы. Оның баспагер және баспа иесі ретіндегі қызметі 1502 жылға дейін созылды; барлығы шамамен 120 басылымы белгілі. Олардың ішінде тек тоғызында ғана оның аты көрсетілген, бірақ одан да көп кітапты басып шығарғаны әбден мүмкін. Оның шрифтері мен кескіндері Фуст пен Шёффердің «Дуранд» және «Клементс» шрифттеріне ерекше ұқсас; тіпті «Клементс» шрифтінің бірнеше матрицалары қолданылған болуы мүмкін. Зеллдің баспаханасында басылған көптеген кітаптар университет үшін кварто форматындағы оқулықтар болды. Оның баспаханасынан шыққан көрнекті туындылардың бірі – датасы көрсетілмеген екі томдық латын тіліндегі Киелі кітаптың басылымы. Бастапқыда ол өзін клерикус (кіші дәрежелі дін қызметкері) деп атады, бірақ 1471 жылға қарай үйленді және Кельннің азаматы мен үй иесі атанды. 1473 жылы ол өзінің бизнесінің басты бөлігін көшірген «Лискирхен» атты маңызды поместье сатып алды. Оның кітаптарының колофонында бизнес орны «apud Lyskirchen» деп көрсетілген. Кейінірек түрлі үйлер, жерлер және кіріс әкелетін мүліктерді сатып алуы Зеллдің өркендеген адамға айналғанын көрсетеді. Оның маңыздылығын «С. Мария ан Лизкирхен» шіркеуінің Кирхенмейстері (шіркеу меңгерушісі) лауазымын ұзақ жылдар бойы атқарғаны да дәлелдейді. Баспа өнерінің тарихында Зеллдің 1499 жылғы Кельн жылнамасында сақталып қалған 1450 жылы баспа ісінің басталғаны, оның авторы – елді мекеннің иесі Иоганн Гутенберг және алғаш басылған кітап – латын тіліндегі «Вулгата» екені туралы мәлімдемесінің маңызы зор.
Zell was born at Hanau am Main, date unknown. He learned the art of printing before 1462 in the printing establishment of Johann Fust and Peter Schöffer, and seems, shortly after the catastrophe of 1462, to have gone to Cologne, whose university gave promise of a market for printed works. Zell was printing at Cologne apparently as early as 1463, although his first dated book is 1466. His work as printer and publisher can be traced up to the year 1502; altogether about 120 of his publications are known. Of these, however, only nine bear his name, but in all probability he printed and published many more. In outline and cut his six kinds of type are strikingly similar to the "Durandus" and "Clements" types of Fust and Schoffer; it would even seem that a number of the matrices of the "Clements" type had been used. Most of the books printed by Zell were text books in quarto form for the university. Among the fine productions of his printing shop is an undated edition of the Latin Bible in two volumes. At first he called himself clericus (of the lower orders), but as early as 1471 he married and became a citizen and householder of Cologne. In 1473 he bought the important manorial estate of "Lyskirchen", to which he transferred the main part of his business. In the colophons of his books the place of business is called "apud Lyskirchen". The purchase, sometime later, of various houses, lands, and properties yielding revenues, show that Zell had become a prosperous man. It is also proof of his importance that for a long time he filled the office of Kirchenmeister (church master) of "S. Maria an Lyskirchen". Of much importance in the history of the discovery of printing is Zell's statement, preserved in the Chronicle of Cologne of 1499, that the year 1450 was the date of the beginning of printing, that the country squire Johann Gutenberg was the inventor of it, and that the first book printed was the Latin Bible, the Vulgate.