Чарльз Лэнг Фриер: Өнер меценаты және өнер жинаушысының өмірі мен мұрасы
Charles Lang Freer
Чарльз Лэнг Фриер (1854-1919) – америкалық өнер жинаушы, меценат. Азия, Америка, Таяу Шығыс өнерінен тұратын коллекциясын Смитсонов институтына сыйлады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық өнеркәсіпші және кәсіпкер (1854 – 1919)
American industrialist and businessman (1854 1919)
Чарльз Ланг Фрир (25 ақпан 1854 – 25 қыркүйек 1919) – американдық өнеркәсіпші, өнер жинаушы және демеуші. Ол Шығыс Азия, американдық және Таяу Шығыс өнерінің ірі коллекциясымен белгілі. 1906 жылы Фрир өзінің кең коллекциясын Смитсондар институтына сыйға берді, осылайша жеке коллекциясын АҚШ-қа мұра етіп қалдырған алғашқы американдық атанды. Оның коллекциясын, соның ішінде Джеймс МакНилл Уистлердің «Тауыс бөлмесін» орналастыру үшін Фрир Вашингтондағы Фрир өнер галереясының құрылысын қаржылады.
Charles Lang Freer (February 25, 1854 – September 25, 1919) was an American industrialist, art collector, and patron. He is known for his large collection of East Asian, American, and Middle Eastern art. In 1906, Freer donated his extensive collection to the Smithsonian Institution, making him the first American to bequeath his private collection to the United States. To house the objects, including The Peacock Room by James McNeill Whistler, Freer funded the construction of the Freer Gallery of Art in Washington, D. C.
Ерте өмір
Чарльз Ланг Фрир 1856 жылы АҚШ-тың Нью-Йорк штатының Кингстон қаласында дүниеге келді. Ол Джейкоб Руза Фриердің (1819-1875) және Фиби Джейн Таунсенд Фриердің (1826-1868) ұлы болды. Ол Нью-Пальц патентінің иесі және АҚШ-тағы алғашқы Фриер – Хьюго Фриердің тікелей ұрпағы. Алты баланың үшіншісі болған ол отбасында ақшасы аз болды. Фрирдің анасы оның он төрт жасында қайтыс болды. Жетінші сыныпты бітірген соң Фрир мектепті тастап, цемент зауытында жұмыс істеді. 1870-ші жылдардың басында Фрирді Нью-Йорк, Кингстон және Сиракуза темір жолының сол кездегі бас инспекторы Франк Дж. Хеккер жалпы дүкенде клерк болып жұмыс істеген кезде байқады. 1870 жылдары Детройттан келген инвесторлар тобы Индиана штатының Логанспорт қаласында темір жол салуды шешті; олар жобаны басқару үшін Хеккерді жалдады. Хеккер жас Фриерді де өзімен бірге алып келді. Жеті жылдан кейін, 1899 жылы Фрир 13 компанияны біріктіріп, 1899 жылы American Car and Foundry компаниясын құрды. XIX ғасырдың соңында Фрирдің денсаулығы күрт нашарлады. 1890-шы жылдардағы экономикалық дағдарыс және компаниядағы Фриердің лауазымының тудырған стресі өнеркәсіпшіге физикалық және психологиялық жарақаттар келтірді. Фрирге неврастения диагнозы қойылды, бұл АҚШ-тағы жоғары топ арасында кең таралған нервтік ауру. Неврастенияны емдеу үшін ұзақ демалыс қажет болды, сондай-ақ еркектерді табиғатта белсенді болуға ынталандырды. Фрирдің емделуіне Канаданың жабайы даласына және Кэтскилл тауларына саяхаттар кірді. 1899 жылы Фрир өнеркәсіптен зейнеткерлікке шығып, өнер жинау және саяхаттауға уақытын және күш-жігерін арнады.
Charles Lang Freer was born in Kingston, New York, United States, in 1856. He was the son of Jacob Roosa Freer (1819 1875) and Phoebe Jane Townsend Freer (1826 1868). He is a direct descendant of Hugo Freer, a New Paltz patentee and the first Freer to the United States. The third child of six, his family had little money. Freer's mother died when he was fourteen years of age. After the seventh grade, Freer left school and took a job in a cement factory. In the early 1870s, Freer was noticed by Frank J. Hecker, then general superintendent of the New York, Kingston, & Syracuse Railroad, while working as a clerk in a general store. In the 1870s, a group of investors from Detroit decided to build a rail line in Logansport, Indiana; they hired Hecker to manage the project. Hecker brought the younger Freer along. Seven years later, in 1899, Freer organized a 13 company merger, creating American Car and Foundry in 1899. In the late 19th century, Freer's health declined markedly. The economic depression of the 1890s paired with the stress of Freer's position within the company caused both physical and psychological trauma to the industrialist. Freer was diagnosed with neurasthenia, a nervous condition widespread among the upper class in the United States. Treatment for neurasthenia included long periods of rest, and men were encouraged to pursue activities in the wilderness. Freer's treatment included outings in the Canadian wilderness and the Catskills. In 1899, Freer retired from industry, focusing his time and efforts on collecting art and travel.
Өлім
Фрир 1919 жылы Нью-Йорк қаласында, Fifth Avenue және 55th Street көшелерінің қиылысындағы Gotham қонақ үйінде, қан тамырларының жарылуы салдарынан қайтыс болды. Ол өзінің өнер коллекциясының көп бөлігін, 5000-нан астам затты, федералды үкіметке мұра етіп қалдырды; қазір ол Смитсонов институтының Фриер өнер галереясында сақталуда. Фрирдің әйелі мен баласы болған жоқ. Чарльз Ланг Фрирдің мұрасы – оның байлығы мен өнер жинағы ғана емес, сонымен қатар суретшілер мен халыққа көрсеткен жомарттығы. Мектепті тастап, цемент зауытында жұмыс істеген бала, нәтижесінде АҚШ-қа алғашқы көркем өнер коллекциясын сыйға берді.
Freer died in 1919 while staying at the Gotham Hotel at Fifth Avenue and 55th Street, New York City of what was described as a stroke of apoplexy. He left the bulk of his art collection, more than 5000 objects, to the federal government; it is now housed in the Freer Gallery of Art, Smithsonian Institution. Freer had no wife or children. The legacy of Charles Lang Freer is not just his wealth or art collection, but it is also his generosity as a patron to artists and the public. The boy who left school to work in a cement factory ultimately presented the United States its very first collection of Fine Art.
Көркем туындылар жинағы
Фриер XIX ғасырдың соңындағы американдық сурет және Азия өнерінің жинағымен танымал, ол 1899 жылы зейнеткерлікке шыққаннан кейін көбінесе дамыды. Дегенмен, өнеркәсіпші өнер туындыларын және гравюраларды жинауды он алты жыл бұрын, 1883 жылы бастады, ол кезде Фриер Нью-Йорк саудагері Фредерик Кеппелден ескі шеберлердің гравюраларын сатып алған болатын. Оның қызығушылығы жеке және кәсіби байланыстар арқылы келесі жылдары одан әрі өсті. Осы қарым-қатынастар коллекционердің жинақтау принциптері мен философиясын қалыптастырды. Алайда, коллекционерге ең көп әсер еткен екі достығы ерекше көзге түседі және оларға толыққанды түсіндіру қажет. Біріншісі – суретші Джеймс МакНилл Уистлермен, ол Фриердің Азиялық жинағының бастамасы болды деп есептеледі, ал екіншісі – Азия өнерінің зерттеушісі Эрнест Фенолосамен, ол Фриердің жинақтауға қатысты көзқарасын қалыптастыруға көмектесті. Сондай-ақ, Фриер Смитсониан институтына ұсынылғанға дейін көп бұрын мұражай жобасы туралы ойластырғанына дәлелдер бар. 1900 жылдың жазында Фриер Венеция, Мюнхен, Нюрнберг, Дрезден, Берлин, Гамбург және Кёльн қалаларынан өтті. Осы қалаларда ол ірі этнографиялық мұражайларды аралап, этаждардың жоспарларын жасап, күнделікке жазбалар түсірді.
Freer is known for his collection of late nineteenth century American painting and Asian art, developed largely after his retirement in 1899. Yet, the industrialist had begun collecting art and prints sixteen years prior, in 1883, when Freer purchased a selection of Old Masters prints from New York dealer, Frederick Keppel. His interests continued to grow in subsequent years through personal and professional connections. These relationships fundamentally shaped the collecting principles and philosophy of the collector. Two friendships, however, stand out for the effect they had on the collector and deserve further explanation. The first is with painter, James McNeill Whistler, who is largely considered to be the catalyst for Freer's Asian collection, while the second is with Asian art scholar, Ernest Fenollosa, who helped shape Freer's view of collecting. There is also indication that Freer had been thinking of a museum project long before it was proposed to the Smithsonian. In the summer of 1900, Freer traveled through Venice, Munich, Nuremberg, Dresden, Berlin, Hamburg and Cologne. While in these cities he visited the major ethnological museums, where he drew floor plans and wrote note in a journal.
Фриер өнер галереясы
1905 жылдың 15 желтоқсанында Фриер АҚШ президенті Теодор Рузвельтке өзінің алғашқы мұралық ұсынысын баяндаған хат жолдады. Фриердің досы, АҚШ сенаторы және Мичиган автомобиль компаниясының серіктесі Джеймс Макмиллан Вашингтон қаласын әдемі астанаға айналдыру идеясын жақтады. Оның ықпалы Фриердің ұсынысын Вашингтонға бағыттауға көмектесті. Келіссөздер келесі бес ай бойы жалғасты, бірақ Смитсондар институтының директоры Сэмюэл П. Лэнгли оларды қысқа мерзімге тоқтатты. 1906 жылдың мамыр айында Смитсондар институтының регенттері Фриердің сыйлығын АҚШ үкіметінің атынан қабылдады. Фриер өмірінің бір бөлігін Капри аралында өткізді, онда ол әйгілі Вилла Кастеллоға Томас Спенсер Джеромпен бірге ие болды – ол Детройттен шыққан әлеуметтік өмірге белсенді қатысушы, клуб мүшесі және заңгер еді. Капридің қайта жандану кезеңінде Италиядағы Фриердің өмірі туралы толық мәліметтер Карло Найттың «Тиберионың заңгері: Томас Спенсер Джеромның трагикалық өмірі мен өлімі» атты кітабында сипатталған.
On December 15, 1905, Freer sent U. S. President Theodore Roosevelt a letter in which Freer outlined his initial bequest offer. James McMillan, Freer's friend, U. S. Senator, and partner in the Michigan Car Company, championed the idea of a shaping Washington, DC into a beautiful capital city. His influence helped guide Freer's offer towards Washington. Negotiations continued for the next five months, stalled briefly by Samuel P. Langley, the director of the Smithsonian Institution. In May 1906, the Regents of the Smithsonian Institution accepted Freer's gift on behalf of the United States Government. Freer spent part of his life in Capri where he owned the famous Villa Castello, together with Thomas Spencer Jerome, a socialite, clubman and lawyer from Detroit. A detailed report of Freer life in Italy, at the time of the Capri renaissance, is testified in the book of Carlo Knight, The Tiberio's Lawyer The Tragic Life and death of Thomas Spencer Jerome.