Кіріспе

Вильгельм Генрих Вааген (23 маусым 1841 – 24 наурыз 1900) – неміс геологы және палеонтологы. Ол Мюнхенде дүниеге келді және Венада қайтыс болды. 1870-1875 жылдары Үндістан геологиялық қызметінде жұмыс істеді. 1890 жылдан бастап Вена университетінде палеонтология профессоры қызметін атқарды.

Өмір және жұмыс

Вааген Мюнхенде Пруссия кеңесшісі мен оның әйелі, әнші болған Наннетте (туған аты Шехнер) отбасында дүниеге келді. Ол жергілікті білім ошағында оқыды және Карл Теодор Эрнст фон Сибольд пен Альберт Оппельдің Мюнхен университетіндегі лекцияларын тыңдады. Содан кейін Цюрих университетінде табиғаттану ғылымдарын оқыды. Оның алғашқы еңбегі 1864 жылы жарияланған Франция, Швабия және Швейцарияның юралық кезеңіне қатысты болды. Альберт Оппельдің жетекшілігімен Мюнхен университетінде философия докторы ғылымын қорғады, онда ол юра жүйесінің тау жыныстары мен қазбаларын зерттеді және университетпен марапатталған геология бойынша еңбегін жариялады (Versuch einer Allgemeinen Classification der Schichten des oberen Jura). 1866 жылы Мюнхен университетінде палеонтологиядан оқытушы болып жұмыс істеді, сонымен қатар Бавария ханшайымы Тереза мен ханзада Арнульфқа сабақ берді. 1886 жылы Берлиндегі кен мектебіндегі қызметтен бас тартты. 1870 жылы Үндістанның геологиялық қызметіне қосылды және 1874 жылы палеонтолог болып тағайындалды, бірақ ауа райының қолайсыздығы салдарынан 1875 жылы зейнетке шығуға мәжбүр болды. Вааген кен басқармасының кеңесшісі (Обербергарт) болып тағайындалды, ал 1893 жылы Ғылым академиясының корреспондент мүшесі атанды. 1898 жылы Лондон геологиялық қоғамы оған Лайелль медалін табыс етті. 1869 жылы аммониттерді жан-жақты зерттегеннен кейін Вааген кейбір қазбалар тізбегі үшін ортогенетикалық эволюция немесе мутация теориясын қолдады. Жастық шағында Мюнхеннің католик өміріне белсенді қатысты, ал қайтыс болғанға екі жыл бұрын ол Жаратылыс кітабының бірінші тарауы туралы трактат жазды, онда геолог және христиандық көзқарас көрсетілді. Оның ұлы Лукас Вааген де геолог болған.

Мұра

Неоспатодус ваагени деген қазба тіс майлы жәндігі оның құрметіне аталған, бірақ қазір ол Новиспатодус туысына жатқызылады. Пунтиус ваагени балығы Ваагеннің есімімен аталады, себебі оның жинаған нұсқасы негізінде сипатталған.