Кіріспе

Британдық теңіз жаяу әскерінің офицері

Майор Роберт Росс (шамамен 1740 – 9 маусым 1794) теңіз жаяу әскерінің бірінші флоты гарнизонының басшысы және Норфолк аралындағы сотталғандардың қонысының вице-губернаторы болған.

Өмір және мансап

Роберт Росс Шотландияда дүниеге келді және 1756 жылдың маусымында теңіз жаяу әскеріне қосылды, ол Жеті жылдық соғыс кезінде Луисбургті қоршауға қатысып, Квебекті басып алуға қатысты (1756–63). Капитандыққа көтеріліп, 1775 жылдың маусымында Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде Банкер-Хилл шайқасында әрекет етті. Ол 1779 жылдың тамыз айында кемеде болды, осы кезде кеме француздықтар тарапынан басылып алынып, ол тұтқынға алынды. 1786 жылы ол жаңадан құрылған Жаңа Оңтүстік Уэльс теңіз корпусына ерікті болып кіріп, майор шенімен командир болып тағайындалды. Сегіз жасар ұлымен бірге ол Жаңа Оңтүстік Уэльске сапарға шықты, саяхат барысында "Скарборо" кемесіне ауысты. Жаңа Оңтүстік Уэльстегі қызметінің басынан бастап Росс губернатор Артур Филипппен және басқа офицерлермен қақтығысқа түсті. Дэвид Коллинз оған деген "айтылмас жек көруін" білдірді, ал Ральф Кларк сол кезде оны "көрінгеннің бәрінен де жағымсыз командир" деп сипаттады. Ол теңіз жаяу әскеріне сотталғандардың жұмысын қадағалауға немесе теңіз офицерлеріне қылмыстық соттың құрамына отыруға рұқсат беруден бас тартты, бұл кейбір офицерлерінің наразылығын тудырды. Ол Филипптің бекіністер салмайтынына сын көзбен қарады және губернаторды ұятқа қалдыру мен кедергі келтіру мүмкіндігін жібермеді. Оның іс-әрекеттері Филиппке жаңадан құрылған колонияны басқаруды қиындатты. Ашық қақтыстың алдын алу үшін, Филипп 1790 жылдың наурыз айында Рості Норфолк аралына жіберді. Аралда "Сириус" кемесінің қазаға ұшырауынан және экипаж аралда қалуынан кейін Росс төрт айға әскери жағдай режимін жариялады. Оның тұтқындардың өздеріне жеміс-өріс өсіру үшін көбірек жерді тазалауға жасаған әрекеттері олардың қосымша ауыр жұмыстарға наразылығын күшейтті. Ол мұнда өз офицерлерімен Джексон портындағыдай күшпен дауласты және 1791 жылдың желтоқсан айында Сиднейге қайтып келді.

Сиднейдегі өмір

Сиднейде Росс жаңадан келген Жаңа Оңтүстік Уэльс корпусының офицерімен бірден дауласып, жекпе-жекке түсті, бірақ ешкім жарақат алмады. 18 желтоқсанда ол және көптеген теңіз жаяу әскерлері HMS Gorgon кемесімен кетіп қалды. Росс колониядағы өмірге ешқашан бейімделе алмады және оның болашағына сенімсіздік танытты, "Бұл әлемде біз көрген елдердің ішінде одан жаман жер жоқ. Шындығында, мұнда табиғат өзгеріп кеткен" деді. Сондай-ақ ол "Қалу ниетімен келген әрбір адам қазір одан қашуға асығысқан" деп мәлімдеді. Англияға оралғаннан кейін Росс әскери қызметін жалғастырды. Оның майор шені расталмады, ол капитан-лейтенант шеніне төмендетіліп, активтік басқарудан алынды. 1792 жылдан 1794 жылға дейін ол Сент-Олбанс қаласындағы теңіз жаяу әскерін жұмысқа алу офицері болып қызмет етті. 1794 жылдың 9 маусымында қайтыс болды. Гиллен оның принциптерін адал сақтағаны үшін мақтауға лайық екенін айтады, бірақ ол "тар көзқарасты, кемсіздікке бейім, өзіне маңыз беріп, көңіл көтеру қабілетінен мүлдем айырылған" болған сияқты.

Әдебиеттік сілтемелер

Росс Тимберлейк Вертенбеккердің "Біздің ел жақсы" пьесасында маңызды кейіпкер ретінде көрінеді. Ол, белгілі бір мағынада, пьесаның басты жауласы болып шығады, Ральф Кларктың пьесаға жасаған ұсынысына наразылық білдіріп, сотталғандармен қатысты қатыгездікке жақын мінез-құлық танытады. Росс Джимми Макговерннің "Шеттегілер" телесериалында да теріс бейнеленген. Оны Джозеф Миллсон сомдайды.