Аарванген – Швейцарияның Берн кантонындағы муниципалитет. Тарихы 1255 жылға дейін жетеді, қаланың географиясы, құрылысы, орманды аймақтары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Aarwangen – Швейцариядағы Берн кантонындағы Oberaargau әкімшілік округіндегі ауыл және муниципалитет.
Aarwangen is a village and a municipality in the Oberaargau administrative district in the canton of Bern in Switzerland.
Тарих
Арванген алғаш рет 1255 жылы Арванген ауылы ретінде тарихи құжаттарда көрсетілген. Грюненбергтер әулеті ұзаққа соқпады және 14-шы ғасырдың басында Берн қаласы бұл аймаққа билік орнатқан кезде тарихтан мүлдем жоғалып кетті. 1432 жылы көршілес Аргауды бағындырғаннан кейін, Берн қаласы Арванген қамалын сатып алды.
Aarwangen is first mentioned in 1255 as villa Arwangen. The Grünenberg family did not last long and had already disappeared from the archives by the early 14th century, when the city of Bern established sovereignty over the region. In 1432, after the conquest of the neighbouring Aargau, Aarwangen Castle was purchased by the city of Bern,
Салынған жерлердің 1,4%-ын өнеркәсіптік ғимараттар, 8,8%-ын тұрғын үйлер мен құрылыстар, ал 3,1%-ын көлік инфрақұрылымы құрайды. Энергия және сумен жабдықтау инфрақұрылымы, сондай-ақ басқа да арнайы дамытылған аймақтар жердің 1,1%-ын құрайды. Орманды жерлердің 34,4%-ы тығыз орманмен жабылған, ал 1,7%-ы жеміс бақтарымен немесе шағын ағаш тоғайларымен көмкерілген. Егіс жерлерінің 31,0%-ы егін өсіруге, 12,1%-ы жайылымдарға, ал 2,5%-ы жеміс бақтарына және жүзімдіктерге пайдаланылады. Муниципалитеттегі барлық су ағып тұратын су.
Of the built up area, industrial buildings made up 1.4% of the total area while housing and buildings made up 8.8% and transportation infrastructure made up 3.1%. Power and water infrastructure as well as other special developed areas made up 1.1% of the area Out of the forested land, 34.4% of the total land area is heavily forested and 1.7% is covered with orchards or small clusters of trees. Of the agricultural land, 31.0% is used for growing crops and 12.1% is pastures, while 2.5% is used for orchards or vine crops. All the water in the municipality is flowing water.
Демография
2010 жылы Аарвангеннің халқының 12,3% шетелдік азаматтарды құрады. Соңғы 10 жылда (2000–2010 жылдары) халық саны 4,7%-ға өзгерді. Бұл өзгерістің 3,9%-ын көші-қон, ал 2,1%-ын туу және өлім-жітім құрады. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәлімет бойынша) неміс тілінде сөйлейді (3 539 адам немесе 88,5%), екінші ең көп таралған тіл – албан тілі (132 адам немесе 3,3%), үшінші орында серб-хорват тілі (121 адам немесе 3,0%) тұр. Француз тілінде 16 адам, итальян тілінде 38 адам, ал романш тілінде 4 адам сөйлейді. Әкімшілік бірліктің тұрғындарының 1092-сі немесе шамамен 27,3%-ы 2000 жылы Аарвангенде туып, сол жерде тұрған. 1438-і немесе 35,9%-ы сол кантонда, 737-сі немесе 18,4%-ы Швейцарияның басқа аймақтарында, ал 606-сы немесе 15,1%-ы Швейцариядан тыс жерде дүниеге келген. 2000 жылы әкімшілік бірлікте 1580 жеке тұрғын үй болды, орташа есеппен әр үйде 2,4 адам тұрды. 2009 жылы 1000 тұрғынға шаққанда 1,4 жаңа тұрғын үй салынды.
Aarwangen has a population of as of 2010, 12.3% of the population are resident foreign nationals. Over the last 10 years (2000–2010) the population has changed at a rate of 4.7%. Migration accounted for 3.9%, while births and deaths accounted for 2.1%. Most of the population (as of 2000) speaks German (3,539 or 88.5%) as their first language, Albanian is the second most common (132 or 3.3%) and Serbo Croatian is the third (121 or 3.0%). There are 16 people who speak French, 38 people who speak Italian and 4 people who speak Romansh. Of the population in the municipality, 1,092 or about 27.3% were born in Aarwangen and lived there in 2000. There were 1,438 or 35.9% who were born in the same canton, while 737 or 18.4% were born somewhere else in Switzerland, and 606 or 15.1% were born outside of Switzerland. as of 2000, there were 1,580 private households in the municipality, and an average of 2.4 persons per household. as of 2009, the construction rate of new housing units was 1.4 new units per 1000 residents.
Ұлттық маңызы бар мұра нысандары
Шпихер (қойма) және Тирли үйі ұлттық маңызы бар швейцариялық мұра ретінде тіркелген. Мейнисвил ауылы және Аарванген қамалының төңірегіндегі аймақ Швейцария мұралық орындарының тізіміне енген.
The Speicher (Warehouse) and Tierli house are listed as Swiss heritage site of national significance. The hamlet of Meiniswil and the area around Aarwangen Castle are both part of the Inventory of Swiss Heritage Sites.
Саясат
2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия SVP болды, оларға дауыс берушілердің 39,77% қолдау көрсетті. Келесі үш ең көп дауыс жинаған партиялар: SPS (19,77%), FDP (17,66%) және Жасылдар партиясы (7,03%). Федералды сайлауда барлығы 1274 дауыс берілді, сайлауға қатысу көрсеткіші 43,5% болды.
In the 2007 federal election the most popular party was the SVP which received 39.77% of the vote. The next three most popular parties were the SPS (19.77%), the FDP (17.66%) and the Green Party (7.03%). In the federal election, a total of 1,274 votes were cast, and the voter turnout was 43.5%.
Экономика
2010 жылы Аарвангеннің жұмыссыздық деңгейі 2,8% құрады. 2008 жылы бірінші экономикалық секторда 77 адам жұмыс істеді және осы секторда шамамен 24 кәсіпорын жұмыс істеді. Екінші секторда 467 адам жұмыс істеді, ал осы секторда 47 кәсіпорын болды. Үшінші секторда 790 адам жұмыс істеді, 127 кәсіпорын осы секторда жұмыс істеді. 2000 жылы муниципалитетке 619 жұмысшы келді, ал 1504 жұмысшы кетті. Муниципалитет жұмыс күшінің экспорттаушысы болып табылады, әрбір кіретін жұмысшыға шамамен 2,4 жұмысшы муниципалитеттен шығып кетеді. Жұмыс істейтін халықтың 12,3%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 59,6%-ы жеке көлікпен барады. 2009-10 оқу жылында Аарвангенде барлығы 536 студент сабаққа қатысты. Муниципалитетте 4 балабақша сыныбы бар, оларда барлығы 100 студент оқыды. Балабақша студенттерінің 16,0%-ы Швейцарияның тұрақты немесе уақытша тұрғындары (азаматтары емес), ал 15,0%-ының ана тілі сыныптағы тілден өзгеше. Муниципалитетте 15 бастауыш сынып және 267 студент бар. Бастауыш сынып студенттерінің 15,0%-ы Швейцарияның тұрақты немесе уақытша тұрғыны (азамат емес), ал 21,3%-ының ана тілі сыныптағы тілден өзгеше. Сол жылы 9 негізгі сыныпта барлығы 169 студент оқыды. Олардың 17,2%-ы Швейцарияның тұрақты немесе уақытша тұрғыны (азамат емес), ал 20,1%-ының ана тілі сыныптағы тілден өзгеше. 2000 жылы Аарвангенге басқа муниципалитеттен 21 студент келді, ал 160 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерге барды.
as of 2010, Aarwangen had an unemployment rate of 2.8%. as of 2008, there were 77 people employed in the primary economic sector and about 24 businesses involved in this sector. 467 people were employed in the secondary sector and there were 47 businesses in this sector. 790 people were employed in the tertiary sector, with 127 businesses in this sector. In 2000, there were 619 workers who commuted into the municipality and 1,504 workers who commuted away. The municipality is a net exporter of workers, with about 2.4 workers leaving the municipality for every one entering. Of the working population, 12.3% used public transportation to get to work, and 59.6% used a private car. During the 2009 10 school year, there were a total of 536 students attending classes in Aarwangen. There were 4 kindergarten classes with a total of 100 students in the municipality. Of the kindergarten students, 16.0% were permanent or temporary residents of Switzerland (not citizens) and 15.0% have a different mother language than the classroom language. The municipality had 15 primary classes and 267 students. Of the primary students, 15.0% were permanent or temporary residents of Switzerland (not citizens) and 21.3% have a different mother language than the classroom language. During the same year, there were 9 lower secondary classes with a total of 169 students. There were 17.2% who were permanent or temporary residents of Switzerland (not citizens) and 20.1% have a different mother language than the classroom language. as of 2000, there were 21 students in Aarwangen who came from another municipality, while 160 residents attended schools outside the municipality.