Кіріспе

Неміс саяхатшысы Ульрих Джаспер Сейцен (30 қаңтар 1767 – қыркүйек 1811) Мұса әл-Хаким деп те белгілі, неміс Фризиясының Джевер қаласынан шыққан Арабия және Палестинаны зерттеуші. Оның атының басқаша жазылуы – Ульрих Иоспар Сентцен, кейде ғылыми жарияланымдарда кездеседі.

Ерте өмір

Әкесі оны Геттинген университетіне жіберді, онда ол медицинаны бітірді. Дегенмен, оның ең басты қызығушылығы табиғаттану және технология салаларында болды; ол осы тақырыптар бойынша мақалалар жазды, олар оған белгілі бір даңқ әкелді. 1802 жылы ол Жеверде мемлекеттік лауазымға тағайындалды, бірақ географиялық саяхаттарға құштарлық танытты.

Иордания мен Палестинаға саяхат

1802 жылы жазда ол Дунаймен жолдасы Джейкобсонмен бірге төмен сапарлады. Константинопольде алты ай болғаннан кейін, ол Кіші Азия арқылы Смирнаға жол тартты, онда Джейкобсоннан ажырасты. Содан кейін ол Кіші Азияның ортасымен Алеппоға саяхаттады. 1803 жылдың қарашасынан 1805 жылдың сәуіріне дейін ол сол жерде болып, араб тілін оқыды. Осы сәттен бастап ол саяхаттарының толық күнделігін (1808 жылдың сәуірінен 1809 жылдың наурызына дейін) жүргізді, онда Иордания, Палестина, Синай шөлі, Каир және Файюмды зерттеулерін сипаттады. Арабияда ол Мединадан Лахакқа дейін саяхаттап, Йемендегі Мохаға оралды. Ол 1810 жылдың қарашасында Еуропаға соңғы хаттарын сол жерден жазды. Келесі жылдың қыркүйегінде ол Маскатқа жету үмітімен Мохадан аттанды, бірақ екі күннен кейін өлі күйде табылған, Сана имамының бұйрығымен оның жетекшілері улаған деген болжам бар. Сейценнің жарияланған күнделігінде көрсетілмеген саяхаттарының бөліктері үшін (Reisen, ред. Крузе, 4 том, Берлин, 1854), басылған жалғыз құжаттар – Zach's Monatliche Correspondenz және Hammer's Fundgruben-дегі хаттар мен құжаттар сериясы. Оның өлімі салдарынан көптеген құжаттар мен жинақтар жоғалып кетті немесе Еуропаға жетпеді. Сақталған жинақтар Шығыс мұражайын және Готта герцог кітапханасының Шығыс қолжазбаларының негізгі бөлігін құрайды.

Еске алу

1826 жылы Роберт Браун Африка мен Азиядан шыққан, Зигофилласея тұқымдасына жататын және оның құрметіне аталған Сейтезения гүлді өсімдіктер туысын жариялады.