Кіріспе

Клемсон класының эсминшісі USS John D. Edwards (DD 216) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен Клемсон класының эсминшісі.

Есімдес

Джон Д. Эдвардс 1885 жылдың 2 тамызында Вирджиния штатының Уайт округінде дүниеге келген. 1908 жылдың 31 желтоқсанында Теңіз күштеріне мичман болып тағайындалды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде лейтенант Эдвардс британдық суларда "Шоу" эсминецінде қызмет етті. Саунтгемптон, Англияға әскер тасымалдау кемесі HMS Aquitania-ны сүйемелдеп бара жатқанда, "Шоу" кемесі "Аквитаниямен" соқтығысты. Ол соқтығысу салдарынан қаза болған 12 теңізшінің бірі болды және қайтыс болғаннан кейін Теңіз кресімен марапатталды.

Құрылыс және іске қосу

Джон Д. Эдвардс кемесінің құрылысы 1919 жылдың 21 мамырында басталды, ал 18 қазанда «Уильям Крамп және Ұлдары» компаниясы оны суға түсірді. Кеменің қадағалаушысы, лейтенант Эдвардстың жесірі Мэй Маршалл Эдвардс болды, ал 1920 жылдың 6 сәуірінде кеме құрамына қабылданды.

Қызмет тарихы

"Джон Д. Эдвардс" кемесі 1920 жылғы 14 мамырда Филадельфиядан Түркия суларында күзеттік қызметке шықты. Таяу Шығыстағы жағдайдың ушығуына байланысты, эсминец босқындарды эвакуациялады және аймақ үшін байланыс қызметтерін ұсынды. 1921 жылғы 2 мамырда Азиялық эскадрильяға жіберілгенге дейін ол Түркия суларында қалды. 29 маусымда Филиппиннің Кавите портына келгеннен кейін, "Эдвардс" бірден Қиыр Шығыста патрульдеуді бастады. Ол төрт жыл бойы қыста Филиппинде, ал жазда Қытайда жұмыс істеді. 1923 жылы Жапониядағы жер сілкінісінен зардап шеккендерге көмек көрсетіп, Йокогамаға азық-түлік пен құтқарушыларды жеткізді. 1924 жылы Қытайдағы Азамат соғысы күшейген кезде, эсминец Қытайдағы шетел азаматтарының құқықтарын қорғау үшін дайын күйде болды. 1925 жылғы 18 мамырда Қиыр Шығыстан шығып, 13 шілдеде Нью-Йоркке жетті. Келесі үш жыл бойы ол Вирджиния штатының Норфолк портынан жұмыс істеді, Америка Құрама Штаттарының шығыс жағалауы мен Кариб теңізінде жаттығу круиздерін жүргізді. 1927 жылдың соңында Жерорта теңізіндегі круизден кейін "Эдвардс" Панама каналы арқылы өтіп, Тынық мұхитындағы қызметі үшін Калифорния штатының Сан-Педро портына келді. 1929 жылғы 1 тамызға дейін ол АҚШ-тың батыс жағалауында жұмыс істеді, содан кейін Қиыр Шығысқа бағыт алып, 26 тамызда Йокогамаға жетті. "Эдвардс" Азиялық флот құрамында ұзақ қызмет атқарды. Филиппин мен Қытай жағалауында, сондай-ақ Жапония маңында жұмыс істей отырып, ол 1930-жылдардың соңындағы Қытай-Жапон соғысы кезінде американдық мүдделерді қорғады, жаттығулар мен жауынгерлік дайындықтардан өтті, Янцзы өзенінің, Оңтүстік Қытай теңізінің және бейтараптық патрульдерімен бірге жұмыс істеді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1940-жылдардың басында Джон Д. Эдвардс түрлі жаттығуларда су асты кемелерімен операцияларды күшейтті. 1941 жылдың 7 желтоқсанында Жапониямен соғыс басталғаннан кейін, ол Борнеодағы Балик-Папаннан шығып, апаттан құтқалуға мұқтаж адамдарды іздеді. Келесі екі айда ол Филиппиннен Голландияның Шығыс Индиясына қарай жапон күштерінің оңтүстікке қарай жылжуын тоқтату мақсатында патрульдеу, сүйемелдеу және су астына қарсы күрес операцияларын жүргізді. 29-шы эсминецтер эскадрильясына бекітілген ол 1942 жылдың 4 ақпанында Мадура аралындағы Бунда Роудстан аттанды. Крейсерлік эсминецтерден құралған шабуыл тобының бір бөлігі ретінде ол Жава теңізіне бет алған жапондық конвойді тоқтату үшін Макасар бұғазына бағытталды. Сол күні таңертең жапондық бомбалаушылар Балидің солтүстігінде кемелерге шабуыл жасады. Қарсы әуе шабуылына қарамастан, ұшақтар бірнеше шабуылдар жасады, нәтижесінде "Марблхед" және "Хьюстон" кемелері ауыр зақымдар алды. Шабуылдан кейін Эдвардс зақымдалған крейсерлерді Ломбок бұғазы арқылы Яваның оңтүстік жағалауындағы Джилатжапқа сүйемелдеді. Ақпан айында жапондықтар оңтүстікке қарай шабуылдарын жалғастырды. Ақпан айының ортасында Эдвардс Суматрадағы Палембанг маңындағы Банка бұғазында жапондық конвойді тоқтатуға жасалған сәтсіз әрекетке қатысты. Осыдан кейін ол Балидің шығыс жағалауына Бадонг бұғазындағы жапондық эсминецтерді тасымалдаушы күштеріне шабуыл жасау үшін жүзіп кетті. 20 ақпанның таңертеңіне қарай Эдвардс үш эсминецпен бірге жапондық эсминецтермен торпедалық және артиллериялық шайқасқа түсті, нәтижесінде жапондық "Мичисио" эсминеці ауыр зақымдар алды. Американдық эсминецтер сол күні Явадағы Сурабаяға оралды. Контр-адмирал Карел Дорман басқаратын Америка-Британ-Голланд-Австралиялық күштерінің құрамында Эдвардс 27 ақпанда Жава теңізіндегі шайқаста Жаваға жапондық басқыншы күштеріне қарсы күресті; бұл шайқас 7 сағатқа созылды. Одақтастар ауыр жеңіліске ұшырады, бұл шайқаста 5 кеме жоғалды (тағы бес кеме байланысты әрекеттерде батты); жапондықтар Яваға басып кіріп, оны жаулап алды. Шайқас кезінде барлық торпедаларын жұмсағаннан кейін Эдвардс Сурабаяға отын алу үшін қайтып келді. 28 ақпанда тағы үш эсминецпен бірге ол қараңғыда Австралияға аттанды. 1 наурызда Бали бұғазынан өтетін кезінде эсминецтер патрульдік жапондық кемелермен қысқаша шайқасқа қатысты. Торпедалары жоқ және оқ-дәрісі азайғандықтан, американдық кемелер кері шегінді, қашықтықты арттырып, наурыздың басында Фримантелге жетті. Келесі екі айда Эдвардс 1 маусымда Перл-Харборға дейін Австралиядан шығатын конвойларды сүйемелдеді. Ол Перл-Харбордан Калифорниядағы Сан-Францискоға дейін конвойларды сүйемелдеді, 1943 жылдың 15 маусымында Нью-Йорк штатының Бруклин қаласына жетіп, Атлантикада сүйемелдеу қызметін бастады. Келесі тоғыз айда эсминец АҚШ-тың шығыс жағалауында және Солтүстік Африкаға жабдықтау кемелерін сүйемелдеді. Соғыстың қалған уақытында Эдвардс Атлантикада конвойларды сүйемелдеді және Канал аймағында су асты кемелерін жаттықтырды. Еуропадағы соғыс аяқталғаннан кейін, эсминец 1945 жылдың 15 маусымында Филадельфияға келді және 1945 жылдың 28 шілдесінде қызметтен босатылды. Эдвардс 1945 жылдың 30 қарашасында Мэриленд штатының Балтимор қаласындағы Бостон металл компаниясына сатылды.

Марапаттар

Джон Д. Эдвардс Екінші дүниежүзілік соғыста үш ұрыс жұлдызымен марапатталды. 2019 жылға дейін Джон Д. Эдвардс деп басқа ешқандай кеме аталған жоқ.