Кіріспе

Невада штатының Жоғарғы соты – АҚШ-тың Невада штатының ең жоғары соты және Невада сот жүйесінің басшысы. Жоғарғы соттың негізгі конституциялық функциясы – аудандық соттардың шешімдерінен тікелей түскен шағымдарды қарау. Жоғарғы сот іс жүргізу арқылы фактілерді анықтауға ұмтылмайды, егер төменгі сот шешім қабылдағанда заңдық қателіктер жасалған-болмағанын анықтайды. Сот барлық істі қарауы тиіс, ал сотта жеті судья бар, олар ресми түрде партиялық емес сайлауларда алты жылдық мерзімге сайланады және 1996 жылы сайлаушылар қабылдамаған мерзімді шектеулерге жатпайды. Бос орын туған жағдайда судьяларды губернатор тағайындайды. Ең тәжірибелі судья екі жылдық мерзімге Бас судья болады. Бұл 2000 жылдардың басына дейін Нью-Гэмпшир және Батыс Вирджиниядағы, сондай-ақ 2023 жылға дейін Вирджиниядағы жағдай болды. Алайда, Невада штаты мемлекеттік мәртебе алғаннан бері азаматтарына шағымдану құқығын кепілдік берді. 1980 жылдардан бері Невада штатының Жоғарғы сотының судьялары АҚШ-тағы кез келген штаттың Жоғарғы сотымен салыстырғанда ең көп іс жүгімен жүктелген. 1999 жылдың қаңтарында өзінің үлкен артта қалған істерін бақылауға алу үшін Невада Жоғарғы соты алғаш рет Калифорния Жоғарғы сотының Калифорния апелляциялық соттары құрылғанға дейін (1904 жыл) және кейбір жылдар бойы жиі қолданған шараны қабылдады. Сот өзін 12 ай сайын құрамын ауыстыратын екі үш судьялық алқаға бөлді. Қазіргі уақытта көптеген істер үш судьялық алқалар тарапынан қаралып, шешіледі, олардың бірі Карсон-Ситиде, екіншісі Лас-Вегаста орналасқан. Бас судья – сот жүйесінің әкімшілік басшысы, ол Жоғарғы соттың жұмысын судьялар арасында бөлуге, аудандық судьяларды басқа сот округтеріне немесе арнайы функцияларға көмектесу үшін тағайындауға және зейнеткер судьяларды немесе судьяларды тиісті уақытша жұмыстарға тағайындауға өкілетті. Бұл жүйенің артықшылығы, әрине, жеті судьяның орнына үш судьяның арасында көпшілік пікірдің негізгі мәселелері бойынша келісімге келу оңайырақ және жылдамырақ. Кемшіліктері – екі алқа қарама-қайшы көпшілік пікірлерді шығаруы мүмкін; ал апелляциялық шағымданушы үш судьялық алқаның екі судьясымен қарсы шығуы мүмкін, егер іс толық жеті судьялық құраммен қаралатын болса, олар азшылықта қалуы мүмкін еді. Осы аралықта штаттың Жоғарғы соты Невада штатының халқы мен заң шығарушы органына апелляциялық сот құруға үгіт-насихат жүргізуді жалғастырды. Заң шығарушы орган ақырында 2010 жылдың 2 қарашасындағы бюллетеньде соңғы әрекеттің пайда болуына рұқсат берді. Алайда, екінші сұраққа 670,126 дауыспен 53% дауыс берілмеді. Сол мәселе 2014 жылдың 4 қарашасындағы бюллетеньде бірінші сұрақ ретінде қайтадан пайда болды, онда Невада сайлаушылары 54 пайызға 46 пайызбен мақұлдады. Содан кейін Невада дереу Невада апелляциялық сотын құрды.