Кіріспе
Funaria – шамамен 210 түрі бар мүктің туысы. Funaria hygrometrica – ең көп таралған түрі. Funaria hygrometrica өте гигроскопиялық және ылғалданғанда түзуленіп жататын бұрылып өскен сетасының арқасында "жіп мүк" деп аталады. Атауы "жіп" деген мағына беретін латын тіліндегі "funis" сөзінен шыққан. Funaria-да тамыр тәрізді ризоидтар деп аталатын құрылымдар кездеседі. Капсулалар көп, ал мүк қолайсыз жағдайларда спора ретінде сақтайды. Funaria мүкі жаңбырлы маусымда ылғалды, көлеңкелі және салқын жерлерде, мысалы, тастарда, қабырғаларда немесе жарықтарда тығыз топтамалар немесе жастықтар түрінде өседі. Оның биіктігі 3-5 см, радиалды симметриясы бар, ось немесе сабақ дифференциацияланған, жапырақтары немесе филлоидтары – көлбеу септігі бар көпжасушалы, түссіз, тармақталған ризоидтар. Бұл – примитивті көпжасушалы, автотрофты, көлеңкені жақсы көретін, екі ортада тіршілік ететін өсімдіктер. Олар спора түзетін арқылы көбейеді. Оларда тамыр жүйесі жоқ. Тамыр тәрізді ризоидтар деп аталатын құрылымдар бар. Олар ұрпақ алмасуды көрсетеді, яғни гаметофит фазасы спорофит фазасымен кезектеседі.
Funaria is a genus of approximately 210 species of moss. Funaria hygrometrica is the most common species. Funaria hygrometrica is called “cord moss” because of the twisted seta which is very hygroscopic and untwists when moist. The name is derived from the Latin word “funis”, meaning "a rope". In funaria root like structures called rhizoids are present. Capsules are abundant with the moss surviving as spore when conditions are not suitable. Moss plant Funaria grows in dense patches or cushions in moist shady and cool places on rocks,walls or crevices during the rainy seasons. It has a height of 3–5 cm, a radial symmetry with a differentiation of an axis or stem, leaves or phylloids are multicellular colorless branched rhizoids with oblique septa. These are primitive multicellular, autotrophic, shade loving, amphibious plants. They reproduce by spore formation. They have no vascular system. Root like structures called rhizoids are present. They show alternation of generation i. e. the gametophytic stage alternates with the sporophytic stage.
Гаметофиттің сыртқы құрылысы
Өсімдік денесі гаметофиттік және екі кезеңнен тұрады: жас және ересек. Жас кезең "біріншілік протонема" (споралардың өніп шығуынан тікелей пайда болатын жіп тәрізді құрылымдар) арқылы ұсынылған. Ересек кезең жапырақты гаметоформен ұсынылған, ол ризоидтарға, оське және жапырақтарға жіктеледі. Ризоидтар осьтің негізінен өседі, олар жіңішке, тармақталған, көлбеу бөлінген және бриофитті бекітуді қамтамасыз етеді. Ось – ризоидтан өсіп шығатын, ұзын, жіңішке, моноподиалды тармақталған сабақ тәрізді құрылым. Әр тармақ – жапырақтың негізінен пайда болатын қосымша бүйін. Жапырақтар сабақсыз, сопақша-жұмыртқа тәрізді, бүтін жиекті және сүйір ұшы бар. Әр жапырақтың ортасынан тік қабырға өтеді. Жапырақтар осьтің айналасында спираль бойынша орналасқан.
Жапырақтың Т.С.
Жапырақтың көлденең қимасы орта жамбасын және орта жамба аймағынан басқа екі жақты қанаттарын анық көрсетеді. Көнекті хлоропластары бар, бір қабатты паренхималық көпбұрышты жасушалар кездеседі. Орта жамбаның орталық бөлігінде өткізуге көмектесетін қалың қабырғалы жасушалардан тұратын тар өткізгіш шоғыр бар.