Кіріспе

Direct Revenue - Нью-Йорк қаласындағы веб-браузерлерде ашылатын жарнамаларды (pop-up) көрсетуге арналған бағдарламалық қамтамасыз етуді (көшірілетін жарнамалық клиент) таратқан компания. Ол 2002 жылы құрылған және жарнамалық бағдарламаларды жасаумен белгілі Insight Venture Partners компаниясымен қаржыландырылған. Direct Revenue құрамына Soho Digital және Soho Digital International кірген. Оның бәсекелестері Claria, When U, Ask.com және eXact Advertising компаниялары жасаған өнімдер болды. Компанияның ірі клиенттері Priceline, Travelocity, American Express және Ford Motors болды. Direct Revenue компаниясының ең ірі дистрибьюторлары Advertising.com (AOL сатып алған) және 247 Media (WPP сатып алған) еді. 2007 жылдың қазан айында Direct Revenue жұмысын тоқтатты.

Нью-Йорк штатының прокуратурасы

2006 жылдың 4 сәуірінде Нью-Йорк штатының бас прокуроры Элиот Спитцер Нью-Йорк округінің Жоғарғы сотында Direct Revenue компаниясына қарсы сотқа шағымданып, компанияның бағдарламалық қамтамасыз етуді тарату тәжірибесі Нью-Йорктің жалпы бизнес заңын бұзғанын мәлімдеді. 2008 жылдың наурыз айында Direct Revenue компаниясы OAG-тің барлық айыптауларын жоққа шығару туралы өтінішті қабылдады және іс қаралудан шығарылды. "People v. Direct Revenue LLC" ісі бойынша No. 401325/06 (N. Y. Sup. Ct., N. Y. Cty., 2008 жылғы 12 наурыз), Нью-Йорк соты бас прокурордың Direct Revenue-ге қарсы алаяқтық және заңсыз бизнес әрекеттері туралы ісін жоққа шығарды. Бас прокурор Direct Revenue-ге миллиардтаған доллар айыппұл талап етіп, Direct Revenue жарнамалық бағдарламасын орнатып, бүкіл елдегі миллиондаған тұтынушылардың құқықтарын қорғауға тырысты. Direct Revenue-мен (немесе оның дистрибьюторларымен) жасалған 29 операция тіркелді. Бас прокурордың тергеушісі тікелей Direct Revenue-мен тікелей айналысқан мәмілелерде жарнамалық бағдарлама клиентін орнатудың алдында жарнамалық бағдарлама клиенті қалай жұмыс істейтінін және оны қалай жою керектігін түсіндіретін лицензиялық келісім жасалды; келісімде сондай-ақ Direct Revenue-тің жауапкершілігіне шектеулер түсіндірілді. Әр жағдайда тергеуші келісімге келісуін білдіретін "иә" түймесін басты. Direct Revenue-тің үшінші тарап дистрибьюторлары бастаған кейбір орнатуларда мәселелер болды (мысалы, лицензиялық келісімшарт және орнатудан шығару нұсқаулары орнатудан бұрын әрқашан көрсетілмейді). Алайда, сот Direct Revenue компаниясы Стандартты тарату келісімшартымен қорғалған деп тапты, бұл үшінші тарап дистрибьюторларына жарнамалық бағдарламаны орнатудан бұрын заңды түрде жарамды келісім алуды және барлық заңды түрде қажетті мәліметтерді жариялауды міндеттейтін құжат. Мемлекеттік тергеушілер жасаған 29 транзакция негізіндегі талаптарды қараудан бас тартып, сот Direct Revenue жарнамалық бағдарламасын жүктеп алған барлық басқа адамдар атынан бас прокурордың талаптарын қарауға негіз жоқ деді. Сонымен қатар, ол пайданы бөлу бұл жағдайда орынды шара бола алмайды деп есептеді, себебі Direct Revenue өзінің жарнамалық бағдарламасын тегін таратты және оны жүктеп алған тұтынушылардан ешқандай құнды нәрсе алмады. 2007 жылдың 16 ақпанында DirectRevenue Федералды сауда комиссиясымен келісімге келді, бірақ ешқандай заң бұзушылықты мойындамады және "көшіру арқылы жүктеу" немесе FTC алдамшылық деп санайтын әрекеттермен айналысатын серіктестерді пайдалануға тыйым салынды. Сондай-ақ, оларға 1,5 миллион доллар төлеуге бұйырылды. 2007 жылғы 26 маусымда FTC келісімді түпкілікті мақұлдады: "Төлемнің ешбір бөлігі айыппұл, айыппұл немесе жазалау бағасының төлемі болып саналмайды". Direct Revenue бірнеше айдан кейін, ішінара келісімге байланысты жабылды.

Істің талдауы

People v. Direct Revenue ісінде 2008 жылы Нью-Йорк штатының Бас прокуроры Direct Revenue компаниясының тұтынушылардың компьютерлеріне жоғары ашылатын жарнама бағдарламасын орнататын бағдарламалық жасақтама таратуын тоқтатуға тырысты. Direct Revenue тұтынушылардан ақы алған жоқ, керісінше, өнімдерін жарнамалайтын компаниялардан ақы алды. Нью-Йорк штатының Бас прокурорының күш салуының бірі Direct Revenue компаниясының «click wrapped» (пайдаланушы «Мен қабылдаймын» батырмасын басады) соңғы пайдаланушы лицензиялық келісіміне (EULA) және Direct Revenue компаниясының алдауы және заңсыз әрекеттеріне бағытталды. Сот Direct Revenue компаниясының талаптарын қабылдап, талаптарды қанағаттандырусыз қалдырды, EULA-да жеткілікті ақпарат берілгенін және міндетті келісім шарттары орындалғанын атап өтті. Содан кейін Нью-Йорк штаты Direct Revenue компаниясының дистрибьюторларымен жасасқан келісімдеріне назар аударды, Direct Revenue компаниясын жауапкершілікке тартуға тырысты. Нәтиже EULA бойынша бірдей болды – Direct Revenue компаниясы жауапкершілікке тартылмады. Нью-Йорк штаты Direct Revenue компаниясының дистрибьюторлары агенттер емес, тәуелсіз мердігерлер екенін мойындады. Әдетте, тапсырыс беруші тәуелсіз мердігердің әрекеттері үшін жауапкершілікке тартылмайды, себебі мердігердің жұмысы қалай орындалатынын бақылау мүмкін болмайды. Сонымен қатар, сот Direct Revenue компаниясының бағдарламалық жасақтама тарату келісімінде дистрибьюторлардан тұтынушының келісімін алу талап етілгенін және дистрибьюторларға Direct Revenue компаниясының агенттері ретінде өздерін алып тастауға тыйым салынғанын атап өтті. Нью-Йорк штаты Direct Revenue компаниясының серверлері бағдарламалық жасақтаманы орнату кезінде тұтынушылардың компьютерлерімен байланысқа түскендіктен жауапкершілікке тартылуы керек деп мәлімдеді. Сот орнатуға қатысу жеткіліксіз жауапкершілік екенін, орнатуға итермелеген алдау әрекеттеріне қатысу болмаған жағдайда, атап өтті. Сонымен қатар, Нью-Йорк штаты Direct Revenue компаниясы өзінің дистрибьюторларының әрекеттері үшін жауапкершілікке тартылуы керек деп мәлімдеді, себебі Direct Revenue компаниясы дистрибьюторларының әрекеттерін мақұлдады. Сот тұтынушылардың шағымдарын білу ғана Direct Revenue компаниясына жауапкершілік жүктеу үшін жеткіліксіз екенін шешті, себебі Direct Revenue компаниясы дистрибьютордың бұрыс әрекеттері туралы нақты білген кезде мәселені шешу үшін шаралар қабылдады.