Кіріспе
АҚШ архитектурасының стилі – АҚШ-та 1780-1830 жылдар аралығында, әсіресе 1785-1815 жылдар аралығында Америка революциясынан кейін салынған классикалық архитектураның атауы. Бұл стиль Андреа Палладионың еңбектеріне күшті әсер еткен, бірақ Томас Джефферсон және оның замандастары Палладио архитектурасына бірнеше жаңалықтар енгізген. Джефферсонның Монтичелло мүлігі және Ақ үй сияқты бірнеше федералды үкімет ғимараттары Федералды стильде салынған ең танымал ғимараттардың қатарында. Федералды стиль сол дәуірдегі АҚШ-тағы жиһаз дизайнында да қолданылды. Бұл стиль неміс тілінде сөйлейтін елдердегі Бидермейер стилінің классицизміне, Ұлыбританиядағы Регенттік архитектураға және француз империясы стиліне ұқсас. Оны Адамеск архитектурасы деп те атайды. Ақ үй және Монтичелло Федералды архитектураның қалыптасуына негіз болды. АҚШ-тың алғашқы жылдарында елдің негізін қалаушылар ұлтты ежелгі Грекияның демократиясымен және Римнің республикалық құндылықтарымен байланыстыруды қалады. Гректердің талпыныстары 1850 жылдарға дейін жалғасқан Грек жаңғыруына әсер етті. Рим архитектурасының терминологиясын пайдалана отырып, Федералды стиль американдық колонияларда неоклассикалық архитектураның жаңа мотивтерімен толықтырылған, теңгерімді және симметриялық Грузин архитектурасына қолданылды. Бұл стильді 1792 жылы өзінің суреттерін жариялаған Роберт Адам Ұлыбританияда бейнелеген.
Federal style architecture is the name for the classical architecture built in the United States following the American Revolution between c. 1780 and 1830, and particularly from 1785 to 1815, which was influenced heavily by the works of Andrea Palladio with several innovations on Palladian architecture by Thomas Jefferson and his contemporaries. Jefferson's Monticello estate and several federal government buildings, including the White House, are among the most prominent examples of buildings constructed in Federal style. Federal style is also used in association with furniture design in the United States of the same time period. The style broadly corresponds to the classicism of Biedermeier style in the German speaking lands, Regency architecture in Britain, and the French Empire style. It may also be termed Adamesque architecture. The White House and Monticello were setting stones for what Federal architecture has become. In the early United States, the founding generation consciously chose to associate the nation with the ancient democracies of Greece and the republican values of Rome. Grecian aspirations informed the Greek Revival, lasting into the 1850s. Using Roman architectural vocabulary, the Federal style applied to the balanced and symmetrical version of Georgian architecture that had been practiced in the American colonies' new motifs of neoclassical architecture as it was epitomized in Britain by Robert Adam, who published his designs in 1792.
Сипаттамалары
Америка Федералды архитектурасы көбінесе панельдер, тақталар және фриздермен бөлінген, еңселі әрі азайтқыш бөлшектері бар жай беттерді пайдаланады. Оның фасады жазық, тегіс болып келеді және пилястрлар сирек қолданылады. Бұл стильге ежелгі Рим архитектурасының интерпретациясы ең көп әсер еткен, ол Помпея және Геркуланум қазбаларынан кейін танымал болды. Аққалпақ бүркіт осы стильде жиі қолданылатын символ болды, ал эллипс архитектуралық мотив ретінде кең таралды. Федералды үкімет жүргізген құрылыс және қала құрылысы классицизм стиліндегі жобалар маяктар, портовый ғимараттар, университеттер және ауруханалардың алғашқы федералды жобаларында көрініс тапты. Бұл, Вашингтон қаласының L'Enfant жоспарында және Нью-Йорктегі 1811 жылғы Комиссарлар жоспарындағы рационалды, қалалық жоспарлауда байқалады. Нью-Йорктегі Бликер көшесінің тарихи шығыс бөлігі, Бродвей мен Боуэри арасында, 7-ден 13-ке және 21-ден 25-ке дейінгі үйлерде Федералды стильдегі қатарлы үйлерге ие. Федералды архитектураның классицизм стилі Жаңа Англияның жиналыс үйлерінде ерекше көзге түседі, олар Лавиус Филлмор және Ашер Бенджамин сияқты сәулетшілердің биік және күрделі мұнараларымен ерекшеленеді. Бұл американдық неоклассикалық стиль Американың алғашқы кәсіби сәулетшілерінің, мысалы Чарльз Булфинч пен Минард Лафевердің тілі болды. Роберт Адам мен Джеймс Адам өздерінің кітаптары арқылы үлкен ықпал етті.
Салемдегі федералды архитектураның мұрасы, Массачусетс
Салемде, Массачусетс штатында, американдық отаршылдық және федералдық архитектураның көптеген мысалдары екі тарихи ауданда кездеседі: 407 ғимараттан тұратын Сэмюэл МакИнтайр тарихи ауданының бір бөлігі – Каштановый көшесі ауданы, сондай-ақ 12 тарихи құрылым мен жағалау бойындағы жерді қамтитын Салем теңіз ұлттық тарихи орны.