Кіріспе

АҚШ архитектурасының стилі – АҚШ-та 1780-1830 жылдар аралығында, әсіресе 1785-1815 жылдар аралығында Америка революциясынан кейін салынған классикалық архитектураның атауы. Бұл стиль Андреа Палладионың еңбектеріне күшті әсер еткен, бірақ Томас Джефферсон және оның замандастары Палладио архитектурасына бірнеше жаңалықтар енгізген. Джефферсонның Монтичелло мүлігі және Ақ үй сияқты бірнеше федералды үкімет ғимараттары Федералды стильде салынған ең танымал ғимараттардың қатарында. Федералды стиль сол дәуірдегі АҚШ-тағы жиһаз дизайнында да қолданылды. Бұл стиль неміс тілінде сөйлейтін елдердегі Бидермейер стилінің классицизміне, Ұлыбританиядағы Регенттік архитектураға және француз империясы стиліне ұқсас. Оны Адамеск архитектурасы деп те атайды. Ақ үй және Монтичелло Федералды архитектураның қалыптасуына негіз болды. АҚШ-тың алғашқы жылдарында елдің негізін қалаушылар ұлтты ежелгі Грекияның демократиясымен және Римнің республикалық құндылықтарымен байланыстыруды қалады. Гректердің талпыныстары 1850 жылдарға дейін жалғасқан Грек жаңғыруына әсер етті. Рим архитектурасының терминологиясын пайдалана отырып, Федералды стиль американдық колонияларда неоклассикалық архитектураның жаңа мотивтерімен толықтырылған, теңгерімді және симметриялық Грузин архитектурасына қолданылды. Бұл стильді 1792 жылы өзінің суреттерін жариялаған Роберт Адам Ұлыбританияда бейнелеген.

Сипаттамалары

Америка Федералды архитектурасы көбінесе панельдер, тақталар және фриздермен бөлінген, еңселі әрі азайтқыш бөлшектері бар жай беттерді пайдаланады. Оның фасады жазық, тегіс болып келеді және пилястрлар сирек қолданылады. Бұл стильге ежелгі Рим архитектурасының интерпретациясы ең көп әсер еткен, ол Помпея және Геркуланум қазбаларынан кейін танымал болды. Аққалпақ бүркіт осы стильде жиі қолданылатын символ болды, ал эллипс архитектуралық мотив ретінде кең таралды. Федералды үкімет жүргізген құрылыс және қала құрылысы классицизм стиліндегі жобалар маяктар, портовый ғимараттар, университеттер және ауруханалардың алғашқы федералды жобаларында көрініс тапты. Бұл, Вашингтон қаласының L'Enfant жоспарында және Нью-Йорктегі 1811 жылғы Комиссарлар жоспарындағы рационалды, қалалық жоспарлауда байқалады. Нью-Йорктегі Бликер көшесінің тарихи шығыс бөлігі, Бродвей мен Боуэри арасында, 7-ден 13-ке және 21-ден 25-ке дейінгі үйлерде Федералды стильдегі қатарлы үйлерге ие. Федералды архитектураның классицизм стилі Жаңа Англияның жиналыс үйлерінде ерекше көзге түседі, олар Лавиус Филлмор және Ашер Бенджамин сияқты сәулетшілердің биік және күрделі мұнараларымен ерекшеленеді. Бұл американдық неоклассикалық стиль Американың алғашқы кәсіби сәулетшілерінің, мысалы Чарльз Булфинч пен Минард Лафевердің тілі болды. Роберт Адам мен Джеймс Адам өздерінің кітаптары арқылы үлкен ықпал етті.

Салемдегі федералды архитектураның мұрасы, Массачусетс

Салемде, Массачусетс штатында, американдық отаршылдық және федералдық архитектураның көптеген мысалдары екі тарихи ауданда кездеседі: 407 ғимараттан тұратын Сэмюэл МакИнтайр тарихи ауданының бір бөлігі – Каштановый көшесі ауданы, сондай-ақ 12 тарихи құрылым мен жағалау бойындағы жерді қамтитын Салем теңіз ұлттық тарихи орны.