Кіріспе

Кипрлық Григорий (Γρηγόριος ὁ Κύπριος; 1241–1290) 1283-1289 жылдар аралығында Константинопольдің Экуменикалық Патриархы (II Грегорий ретінде) болды.

Өмір

Грегорий Кипрдің Лапитос қаласында дүниеге келді. Оның шын аты бастапқыда Георгий еді. Оның ата-анасы орта тапқа жатса да, ақсүйек тегінен шыққан. Ол білімін жетілдіру үшін жасөспірім шағында Никосияға көшіп келді. Грек тіліндегі жергілікті мұғалімдердің білім деңгейіне қанағаттанбағандықтан, ол латын мектебінде оқуға түсті (сол кезде Кипр крестонос корольдігі болғандықтан). Латын тілін үйрену оған қиындық тудырды, сондықтан грамматика мен Аристотельдің логикасы туралы үстірт ғана білім алды. Жақсы білім алуға бекінген ол кемеге мініп, үш күннен кейін Палестинадағы Акра қаласына жетті. Одан Кіші Азиядағы Анеяға сапар шегіп, соңында Ефеске жақын орналасқан Галесий тауына жетті. Ол Никифор Блемид туралы көп естіген, бірақ оның білімі көңілінен шықпады, сондықтан Никеяға көшіп, Георгий Акрополитпен оқыды. 1261 жылы Никея күштері Константинопольді қайта басып алғанда, ол де сол жаққа көшіп барды. Кейін ол мұғалім болды, оның шәкірттерінің арасында Никефор Хоумнос та болды. 1283 жылы ол патриарх болды. Православ және католик шіркеулері 1274 жылы Лионның екінші соборында біріккендерін жариялады, бірақ бұл теологиялық аргументтерге қарағанда императордың саясатымен байланысты болды. Грегорий өзінің ізашарынан өзгеше, римдік католиктердің Никеялық дінге қосымша енгізген filioque ережесін қабылдаудан бас тартты. Грегорий Киелі Рухтың Ұл арқылы мәңгілік білінуі туралы айтты. Грегорийдің формуласы православтардың filioque-қа берген "жауабы" деп есептеледі, бірақ ол ресми православтық доктринаның мәртебесіне ие емес. Грегорийдің Құдайдың Үш Тұлғасы туралы түсінігі 1285 жылы Блахерна соборында бекітілді.