Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай-француз жазушысы және кинорежиссері Дай Сицзе (1954 жылы туған).
Chinese–French author and filmmaker
Dai Sijie (born 1954) is a Chinese French author and filmmaker.
Ерте өмір
Дай 1954 жылы Фуцзянь провинциясының Путиан қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы, профессор Дай Баоминг және профессор Ху Сяосу, Батыс Қытай университетінде медицина ғылымдарынан профессорлар болған. Ол көп оқып, ойланып өсті. Дай көп салаларда жақсы қабілет көрсетеді, оның ішінде шебер тігіншілік те бар. Маолық үкімет 1971-1974 жылдары Мәдени революция кезінде оны Сычуань провинциясындағы қайта тәрбиелеу лагеріне жіберді. Отбасындағы жалғыз бала болғандықтан, оны осы лагерьтен босатуға мүмкіндік болғанымен, ол өзі спарталық жаттығулардан өту үшін сонда баруға ниеттенді. Осы тәжірибесінің көп бөлігі оның алғашқы кітабының бастауы болды. Оралғаннан кейін ол мұғалімдік біліктілігін алды. 1978 жылдың ақпанында Сычуань университетінің Тарих факультетіне оқуға түскенге дейін Чэнду қаласының №16 мектебінде қысқа уақыт мұғалім болып жұмыс істеді (сол кездегі 77-ші топ), онда ол өнер тарихын оқыды.
Dai was born in Putian, Fujian, in 1954. His parents, Professor Dai Baoming and Professor Hu Xiaosu, were professors of medical sciences at West China University. He grew up extensively reading and thinking. Dai excels in many things, including being a skilled tailor. The Maoist government sent him to a re education camp in rural Sichuan from 1971 to 1974 during the Cultural Revolution. Though as the only child in the family he would have been excused, he went there with the idea of undergoing the spartan training. Much of this experience was the source of his first book. After his return, he completed his professional certificate as a teacher. He briefly taught in the No. 16 High School of Chengdu upon his enrolling to the Department of History of Sichuan University in February 1978 (so called 77 grader), where he studied art history.
Мансап
1984 жылы Дай Францияға стипендиямен, жоғары киномектепте оқуға кетті. Ол киноға деген құмарлығын осы жерде танытып, режиссер болды. Жазушылыққа көшпес бұрын, ол үш сынға ұшыраған көркем фильм түсірді: «Қытай, менің қайғым» (1989) (түпнұсқа атауы: «Chine, ma douleur»), «Ай жегіш» және «Он бірінші бала». Ол 2002 жылы экранизацияланған «Балзак және кішкентай қытай тігіншісі» романының сценарийін жазып, режиссерлік етті. Қазір ол Парижде тұрады және француз тілінде жазады. Дайдың «Ай тумаған түні» романы 2007 жылы жарық көрді. «Конфуцийдің әуедегі акробатикасы» (L'acrobatie aérienne de Confucius) 2008 жылы жарық көрді.
In 1984, Dai left China for France on a scholarship to study at the Institut des hautes études cinématographiques. There, he acquired a passion for movies and became a director. Before turning to writing, he made three critically acclaimed feature length films: China, My Sorrow (1989) (original title: Chine, ma douleur), Le mangeur de lune (Moon Eater) and Tang, le onzième (The Eleventh Child). He also wrote and directed an adaptation of his novel, Balzac and the Little Chinese Seamstress, released in 2002. He lives in Paris and writes in French. Dai's novel, Par une nuit où la lune ne s'est pas levée (Once on a Moonless Night), was published in 2007. L'acrobatie aérienne de Confucius (The Aerial Acrobatics of Confucius) was published in 2008.
Романдар
Дайдың алғашқы кітабы "Балзак және кішкентай қытай тігіншісі" (2000) 2002 жылы фильмге айналдырылды, оны өзі өңдеп, режиссерлік етті. Кітап Мәдени революция кезінде "қайта тәрбиелеуге" жіберілген ауылға барған екі дос, жергілікті тігіншімен танысып, оның өмірін өзгертетін оқиғаны баяндайды. Олар басқа бір адамнан заңсыз батыс классикалық романдарына толы чемоданды ұрлап алып, тігінші әйелге ұлы әдебиеттермен таныстырып, оның өмірін байытуға тырысады. Бұл романдар оларға қиын уақытта да көмектеседі. Оқиғаның негізгі тақырыбы – ұлы әдебиеттің мәдени құндылығы мен оның адамды жақсарту қабілеті. Роман жиырма бес тілге аударылды, ал киноға түсірілгеннен кейін ғана ана тіліне аударылды. Дайдың екінші кітабы "Ди кешені" (Le Complexe de Di) 2003 жылы Prix Femina сыйлығын жеңіп алды. Онда француз психоанализінің ықпалында болған қытай адамының саяхаттары суреттеледі. Кітап атауы "Эдип комплексі" немесе "le complexe d'Oedipe" сөздерімен байланысты. Ағылшын тіліне аудармасы (2005 жылы жарық көрді) – "Мырза Муоның саяхаттаушы диваны".
Dai's first book, Balzac et la petite tailleuse chinoise (Balzac and the Little Chinese Seamstress) (2000), was made into a movie in 2002, which he himself adapted and directed. It recounts the story of a pair of friends who become good friends with a local seamstress while spending time in a countryside village where they have been sent for "re education" during the Cultural Revolution (see Down to the Countryside Movement). They steal a suitcase filled with illegal Western classical novels from another man being re educated, and decide to enrich the seamstress's life by exposing her to great literature. These novels also serve to sustain the two companions during this difficult time. The story principally deals with the cultural universality of great literature and its redeeming power. The novel has been translated into twenty five languages, and finally into his mother tongue after the movie adaptation. Dai's second book, Le Complexe de Di (The Di Complex) won the Prix Femina for 2003. It recounts the travels of a Chinese man whose philosophy has been influenced by French psychoanalytic thought. The title is a play on "le complexe d'Oedipe", or "the Oedipus complex". The English translation (released in 2005) is titled Mr. Muo's Traveling Couch.