Кіріспе

Николаус фон Вайс (8 наурыз 1796, Римлинг, Мозель, Франция – 13 желтоқсан 1869, Шпайер) 1842 жылдан 1869 жылға дейін Шпайер Рим-католик епархиясының епископы болды, ол уақытта Пфальц (Бавария Корольдығының бір бөлігі) аймағында орналасқан.

Өмір

Оның әкесі қойшы болған, ал кедей неміс отбасы Германия шекарасына жақын Лотарингияда тұрған. Әкесінің ерте қайтыс болуынан кейін анасы баласымен Германияға қайтып келді, ал ол қазір Саар жеріндегі Блискастель қаласының бір бөлігі болып табылатын Альтеймде өсті. Бруно Франц Леопольд Либерман регент болған кезде Майнц семинариясында оқыды және 1818 жылдың 22 тамызында Иосиф Людвиг Колмар епископы оны дін қызметкері етіп тағайындады. Содан кейін ол семинарияда гуманитарлық ғылымдарды оқытты (1818–20), Дуденхофенде пастор болды (1820–22), Шпейер соборында канон (1822–37) және собор деканы (1837–42) қызметтерін атқарды. Осы кезеңде ол көрнекті әдеби қызмет көрсеткен деп айтылады.

Шығармалары

Ол кейін Страсбург епискобы Андреас Расспен бірлесіп бірнеше апологетикалық, догматикалық, гомилетикалық және агиографиялық еңбектерді қайта қарады, кеңейтті және аударды, олардың ең танымалдары – Батлердің «Қасиеттілердің өмірі» (24 том, Майнц, 1821–27), Каррон, Брильет, Пико және басқалардың француз тілінен аудармалары, әртүрлі авторлардың уағыздарының кең жинағы. Ол Расспен бірлесіп Майнцте «Der Katholik» айлық журналын құрды. 1827–1841 жылдар аралығында ол оның жалғыз редакторы болды. Біраз уақыт ол Германиядағы жетекші католик айлық басылымдарының бірі болды. 1842 жылдың 27 ақпанында ол өзінің досы және семинарияда бірге оқыған Шпейер епискобы Гейсселдің орнына тағайындалды. 23 мамырда Мюнхенде архиепископ Гебсаттель оны 10 шілдеде құлшылыққа тағайындады және 20 шілдеде Шпейер соборында салтанатты түрде таққа отырғызды. Ол адалдардың арасында христиандық білім беруді дамыту үшін үлкен жетістікке жеткені айтылады, халықтық миссияларды және дінге берілген шіркеулік қоғамдарды қолдады, өзінің епархиясының дін қызметкерлері үшін жыл сайынғы рухани жаттығуларды ұйымдастырды және діни ордендерді, әсіресе әйелдерді оқыту ордендерін дамытты. Оның теологиялық семинария құруға жасаған тырабы Бавария үкіметі тарапынан тоқтатылғані айтылады. Оның епископтығы кезінде Шпейер соборы Иоганн Шраудольфпен (1846–53) көркем фрескалармен безендірілді және оның батыс фасадының жаңартылуы аяқталды (1858). Ол сондай-ақ монастырлар мен жетімдер үйлерін құрды және 1817 жылы қайта құрылғаннан кейін қазіргі Шпейер епархиясын қайта жаңғыртушы деп есептеледі. Оның кедейлерге көрсеткен қайырымдылығы мен меймандостығы туралы аңыз тараған. Сондықтан неміс романының авторы Конрад фон Боланден оны 1864 жылғы «Die Aufgeklärten» романында «кедейлер әке деп атайтын алтын кресттің иесі» деп сипаттады. Атақты суретші Эдуард фон Штайнле оның досы Николаус фон Вайс бейнесімен дін қызметкерін «Құдайдың қасиетті сыйымен тауларға аттанған дін қызметкері» атты әсерлі туындысында бейнеледі. Епископ Николаус фон Вайс Шпейер соборында жерленген. Шпейерде оның есімімен көше мен мектеп, ал Ландштульде көше, мектеп және жетімдер үйі аталған.