Кіріспе

Бохуслав Рейнек (31 мамыр 1892 – 28 қазан 1971) – чех ақыны, жазушысы, суретшісі және аудармашы.

Білім және жеке өмірі

Рейнек 1892 жылғы 31 мамырда Петрков қаласында (қазіргі Липаның бір бөлігі) дүниеге келген. 1904 жылдан 1911 жылға дейін Рейнек Джихлавадағы гимназияда оқыды, онда оған профессоры Макс Эйслер үлкен әсер етті. Ол онда француз және неміс тілдерін үйренді. Прага университетінде қысқа ғана оқығаннан кейін, ол Петрковке қайтты. 1926 жылы француз ақыны Сюзан Реноға үйленді, оның туындыларын кейіннен чех тіліне аударды. 1914 жылы ол Стара-Рише қаласында Йозеф Флорианмен өлеңдерін аудару, суреттеу және басып шығару ісінде ұзақ және тығыз ынтымақтастық бастады. Сузан екеуінің екі ұлы болды: Даниэль (1928–2014) және Жири (1929–2014). 1949 жылы оның шаруашылығы жаңа коммунистік үкімет тарапынан тәркіленді (оған және оның отбасына Петрковта тұруға рұқсат берілді), ал оның еңбектерін бұрын басып шығарған баспагерлер жабылды. 1971 жылғы 28 қазанда Петрковтағы шаруашылығында қайтыс болды және жақын жердегі Сват Крыж (Хавличков Бродтың бір бөлігі) отбасылық қабірге жерленді.

Поэзия

Оның өлеңдері терең ойларға жетелейді және чех пейзажынан, шаруа қожалығындағы ауыл өмірінен, терең христиандық гуманизмнен шабыт алады. Ерекше атап өткен жөн, діни тақырыптар оның төңірегіндегі бейнелер арқылы нәзік түрде бейнеленеді; өлеңдер күнделікті заттар мен оқиғаларды (мысалы, шаруа малдары, олардың сарайлары, жұмыс аптасының үлгісі) рухани сәулемен, жарқын жарықпен көркейтеді, бұл өте ұқыпты жасалғандықтан, ешқашан күштеп енгізілгендей сезілмейді. Ол көбінесе дәстүрлі формаларды, еңбек етілген ұйқастарды қолданады. Рейнек – график және француз және неміс тілдерінен аудармашы. Ол аударған ақындардың ішінде неміс экспрессионисі Георг Тракл да бар, және оның техникасынан көп нәрсе үйренгені анық. 1948 жылғы коммунистік төңкерістен кейін Рейнектің шаруа қожалығы тәркіленіп, қиратылды, оның кітаптарына тыйым салынды, ал қоғамдық кітапханалардағы кітаптары Рейнектің христиандық сеніміне байланысты жойылды. Ол кедей күйде, шығармаларына тыйым салынған күйі қайтыс болды, бірақ 1960-1970 жылдардағы жас чех ақындары үшін қаһарманға айналды, олардың ең танымал өкілдері – Иван Мартин Жирус, Збинек Хежда және Иван Дивис. Оның шығармалары эмиграцияда жарияланды, ал 1989 жылдан кейін оның өлеңдерінің ғылыми басылымы аяқталып, Прагадағы Торст баспасында жарық көрді. Француз жазушысы Сильви Жермен «Бохуслав Рейнек Петрковта» (1998) атты еңбегінде оның өмірі мен өнері туралы ой-толғаныстарды жазды.