Кіріспе

Бас ауруларының себебі көптеген түрлі заттар болуы мүмкін. Олардың қатарында алкоголь, NO, көміртек монооксидімен улану, кокаин, кофеин және мононатрий глутаматы сияқты заттар бар. Бас ауруын емдеу үшін қолданылатын кейбір дәрілерді ұзақ мерзімді пайдалану да бас ауруын тудыруы мүмкін, бұл дәрілерді тым көп қолданудан болатын бас ауруы деп аталады. Бас ауруы сондай-ақ дәріні қабылдауды тоқтату салдарынан да пайда болуы мүмкін.

Себептер

Бұл бас ауруының пайда болуына бірнеше түрлі себептер әсер етеді. Көптеген таралған химиялық заттар осының кінәлісі болуы мүмкін. Нитрит қосылыстары қан тамырларын кеңейтіп, қайталап әсер еткенде, соққылы және қатты бас ауруын тудырады. Нитрит динамитте, жүрекке арналған дәрілерде кездеседі және етті сақтауға қолданылатын химиялық зат (сондықтан олар "нитрит" немесе "хот-дог" бас аурулары деп аталады). Мононатрий глутаматы (МНГ) қосылған тағамдарды жеу де бас ауруына алып келуі мүмкін. Алкогольден пайда болатын ацетальдегид те жедел түрде немесе бірнеше сағаттан кейін (мастықтан соң) бас ауруын тудыруы мүмкін. Инсектицидтердегі және қорғасын құрамындағы көміртек тетрахлориді сияқты улар заттар да қайталап әсер еткенде бас ауруына себеп болуы мүмкін. Қорғасын бояуды жұту немесе қорғасын аккумуляторларымен жанасу бас ауруын тудыруы мүмкін, сондай-ақ терпентинде, спрейлі жабысқыштарда, резеңке цементі мен бояуларда кездесетін бензол сияқты химиялық еріткіштер бар материалдарға ұшырау да бас ауруына әкелуі мүмкін. Бас ауруы көміртек моноксидімен уланудың да белгісі болып табылады. Амфетамин сияқты дәрілердің жанама әсері ретінде бас ауруы пайда болуы мүмкін. Тағы бір түрлі дәрілік бас ауруы – мигреньге қарсы препарат, ерготамин тартратымен ұзақ мерзімді емдеуді тоқтату кезінде пайда болады. Бұл көбінесе қайта бас ауруы деп аталады, бірақ кейбір дереккөздер бұл терминдерді бір-бірінің орнына қолданады.

Диагностика

Қоршаған ортаның салдарынан туындаған бас аурулары көбінесе әсер ету тарихын сұрап анықталады.