Кіріспе

Ирландиядағы соңғы ірі аштық

1879 жылғы ирландтық аштық – соңғы маңызды ирландтық аштық болды. 1740–1741 және 1845–1852 жылдардағы бұрынғы Ұлы ашаршылықтардан өзгеше, 1879 жылғы аштық (кейде "шағын аштық" немесе an Gorta Beag деп аталады) жаппай өлімге емес, аштыққа себеп болды және көбінесе Ирландияның батыс өңірінде болды.

Әсерлер

1879 жылғы ашаршылықтың себептері XIX ғасырдың соңындағы "Ұзақ депрессия", қолайсыз климат, картоптың шіруі және тауықтар арасындағы холера болды. 1740–1741 жылдардағы Ирландиядағы ашаршылықтан және 1845–1852 жылдардағы Ұлы ашаршылықтан өзгешелігі, 1879 жылғы оқиға азық-түлік өндірісі технологияларындағы өзгерістерге, жер иелену құрылымының өзгеруіне (жердің бөлшектенуінің және жалжарлар класының жоғалуы), ирландтық диаспорасынан түскен ақшалай көмектерге және, ең бастысы, 1845–1852 жылдардағы "бос нарық" саясатына қарсы британ үкіметінің жылдам әрекетіне байланысты болды. Тағы бір фактор – шағын дүкендердің өркендеуі. Бір есеп бойынша, Майо округының дүкен иелері 1879 жылдың тамызына дейін шамамен 200 000 фунт стерлинг көлемінде несие берді, бұл 1877 жылғы салыстырмалы түрде жаман егістің нәтижесінен жинақталған. Ирландия парламентінің депутаты Чарльз Стюарт Парнелл (кейін оның жетекшісі), Майкл Давитт (Ирландия Ұлттық жер лигасы) және бірқатар ирланд дін қызметкерлері, әсіресе Рафое епископы Лог, британ үкіметіне қысым көрсету және көмек тарату мақсатында белсенді түрде жұмыс істеді. 1840 жылдардағы ашаршылықтан кейін теміржол желісі салынды, бұл азық-түлікті Ирландияның батысына апталар емес, бірнеше күн ішінде жеткізуге мүмкіндік берді. Көмек АҚШ-тан да келді (бұрынғы ашаршылықтың нәтижесінде онда үлкен ирланд-американдық қауым қалыптасқан), сонымен қатар, "New York Tribune" газетінің журналисі Джеймс Редпат сияқты жаңалықтар таратушылардың белсенділігінен кейін, халықтың қолдауы арта түсті, олар Ирландиядағы ашаршылықтың ауыр жағдайларын көрнекті және қозғалтқыш түрде баяндады. 1880 жылдың наурыз айында Әскери-теңіз департаменті 3300-ден астам азық-түлік баррелі мен киіммен бірге USS Constellation кемесін жіберді. Сол сияқты, 1880 жылдың ақпан айының соңына қарай "New York Herald" газеті 200 000 доллар жинады. Бұрынғы ашаршылықтардан айырмашылығы, кейде "шағын ашаршылық" деп аталатын 1879 жылғы ашаршылық көптеген өліммен ерекшеленбеді, көбінесе аштық күшейді және негізінен Ирландияның батысында, Коннахт провинциясында шоғырланды. 1879 жылдың соңында газеттер Ирландияның барлық аймақтарындағы жалға алушылар арасында картопқа тәуелді болған ауыр қиындықтар туралы хабарлады, Майо округында бір акрға 1,4 тонна (гектарға 3,5 тонна) өнім алынды, бұл соңғы он жылдағы ең төменгі көрсеткіш және өткен жылғы егістің жартысынан да аз. Бұл екі Ұлы ашаршылыққа қарағанда әлдеқайда кішкентай болғанымен, оның пайда болуы ирландтықтар арасында үлкен үрей тудырды; осы кезеңнің көптеген ересектері 1845–1852 жылдардағы Ұлы ашаршылықты бала кезінде бастан өткерді және отбасыларының қайтадан кеңінен таралған өлім-жітімге тап болатынынан қорқып қалды, әсіресе "Қара '47" қайталануынан. Көші-қон көбейді, сондай-ақ азық-түліксіз Ирландияның ауылдық аймақтарынан ірі қалаларға және қалаларға қоныс аудару орын алды. Алайда, халықтың қозғалысы уақытша болды. 1880 жылы егін жинау қайта басталғанда, қалаларға қашқандардың көпшілігі өздері тастап кеткен жерлеріне оралды. Тарихшылар ашаршылық айларында діни жаңарудың пайда болуын атап өтті, ең танымал – Кнок қаласындағы шіркеуде Марияның көрінуі. Кнок, сол кездегі көрінудің нәтижесінде, келесі онжылдықтарда Ирландияның халықаралық деңгейде танымал Мариялық қасиетті орнына айналды. 1879 жылғы ашаршылықтың қысқа мерзімділігіне және бұрынғы үлкен ашаршылықтармен салыстырғанда өлім санының аздығына байланысты, ол Ирландия тарихында сирек еске алынады, тек Дэвитт пен Жер лигасының "әділ жалдау ақысы, жалдау мерзімінің бекітілуі, еркін сату" үшін күресіне қосымша ретінде және 1870-ші жылдардың соңы мен 1880-ші жылдардың басындағы Жер соғысының факторы ретінде ғана еске алынады.