Кіріспе

Әуеден немесе тікұшақтардан химиялық заттарды шашырату

Аэрологиялық қолдану, немесе бейресми түрде "егінді шаңдау" деп аталатын, ауыл шаруашылығы ұшағынан егінді қорғау өнімдерін себуді қамтиды. Ауадан тұқым себуге белгілі бір тұқым түрлерін отырғызу да жатады. Кейбір елдерде тыңайтқыштың арнайы таратуы "әуеден төбелейтін" деп те аталады. Көптеген елдер пестицидтер және басқа да өнімдерді ауадан қолдануды қоршаған ортаға және халық денсаулығына зиян келтіретіндей болғандықтан қатты шектеді. Атап айтқанда, Еуропалық Одақ 2009 жылы бірнеше шектеулі ерекшеліктермен мүлдем тыйым салды. Тұқымды ауадан себу, жабын дақылдарын себу және күрішті отырғызу сияқты қолданыстар әлі күнге дейін жалғасуда.

Өсімдіктерді шаңдау

Өнімдерді тарату үшін ауадан ауыр машинаны алғаш рет қолданған күн – 1921 жылғы 3 тамыз. Өсімдіктерді шаңдау әдісі АҚШ Ауыл шаруашылығы департаменті мен Огайо штатының Дейтон қаласындағы МакКук алаңындағы АҚШ Армиясы Сигнал корпусының зерттеу станциясының бірлескен күш-жігерімен әзірленді. Алғашқы сынақ жоғары нәтижелі деп танылды. Бұл бастаманы МакКук алаңының сынақ ұшқышы, лейтенант Харольд Р. Харрис пен Huff Daland Crop Dusting компаниясы бірлесіп іске асырды.

Мақсатына сай жасалған әуе кемелері

1951 жылы Лиланд Сноу әуеде қолдануға арналған алғашқы ұшақты, S 1 моделін жобалады. 1957 жылы Grumman G 164 Ag Cat – ауыл шаруашылығы авиациясы үшін ірі компания жобалаған алғашқы ұшақ болды. Қазіргі таңдағы ең көп қолданылатын ауыл шаруашылығы ұшақтары Air Tractor, Cessna Ag wagon, Gippsland GA200, Grumman Ag Cat, PZL 106 KRUK, M 18 Dromader, PAC Fletcher, Piper PA 36 Pawnee Brave, Embraer EMB 202 Ipanema және Rockwell Thrush Commander болып табылады, сонымен қатар көп мақсатты тікұшақтар да пайдаланылады.

Адамсыз әуедегі қолдану

1990 жылдардың соңынан бері, адамсыз ұшқыш аппараттар (ұшақтар) егіс шаруашылығында да қолданысқа енді. Бұл үрдіс Жапония мен Оңтүстік Кореяда басталды, онда таулы ландшафт пен салыстырмалы түрде кішкентай отбасылық шаруашылықтар төмен құнмен және жоғары дәлдікпен шашыруды қажет етті. 2014 жылдан бастап, Yamaha R MAX сияқты ұшқышсыз әуе шаруашылығы машиналарын (UAV) жүзімдіктерге шашыру үшін АҚШ-қа қолдану аясын кеңейту жүзеге асуда.

Қауіпті жағдайлар

Ұлттық экологиялық денсаулық ғылымдары институты қатысты зерттеулерді бақылап отырады. Тарихи түрде, пестицидтерді әуеден шашудың салдары және химиялық заттардың ауада таралуына қатысты алаңдаушылықтар болған. Мысалы, манкозебті әуеден шашу жүкті әйелдер үшін мазасыздық тудыруы мүмкін.

Тыйым салу

1970 жылдан бері көптеген елдер қоршаған ортаны қорғау және халық денсаулығына қатысты алаңдаушылықтар туындағандықтан, әсіресе пестицидтердің шашырауынан (спрей ағынынан) сақтау үшін, пестицидтерді, тыңайтқыштарды және басқа да өнімдерді әуеден қолдануды шектеуге немесе толығымен тыйым салуға кірісті. Ең айқын мысалы, 2009 жылы Еуропалық Одақ пестицидтерді тұрақты пайдалануға қатысты Қоғамдық шаралардың негізін құру туралы Еуропалық Парламент пен Кеңестің 2009/128/ЕҚ Директивасының 9-бабында белгілі бір шектеулермен пестицидтерді әуеден шашыруға тыйым салды, бұл барлық мүше мемлекеттерде және теңіз артындағы аумақтарда әуеден шашырудың көп бөлігін тоқтатты.

Нұсқаулар

АҚШ-тың Қоршаған ортаны қорғау агенттігі әуедегі қолданудың ең жақсы тәжірибелері туралы нұсқаулық құжаттарды ұсынады және вебинарлар өткізеді. 2010 жылы АҚШ Орман шаруашылығы қызметі, Монтана федералды округінің соты өрт кезінде өрт сөндіргіш заттарды әуеден қолданудың Жойылып бара жатқан түрлер туралы заңды бұзады деген шешіміне байланысты әзірленген Қоршаған ортаға әсерін бағалау есебінің (DEIS) жобасын дайындау үшін қоғамдық пікірлерді жинады.