Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Теотиуакан – Мексика штатында орналасқан муниципалитет. Муниципалитет орталығы – Теотиуакан-де-Ариста қаласы. Ол Мексика алқабының солтүстік-шығысында, Мексика қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 45 шақырым және штаттың астанасы Толукадан 119 шақырым қашықтықта жатыр. Теотиуакан өз атын ежелгі қаладан және муниципалитет орталығының жанында орналасқан ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра нысанынан алған. "Теотиуакан" сөзі науатль тілінен шыққан және "құдайлардың мекені" деген мағынаны білдіреді. Науа мифологиясында Күн мен Ай осы жерде жаратылған. Муниципалитеттің таңбасында төрт тарапты білдіретін археологиялық қазбадан табылған Күн пирамидасы бейнеленген. Бұл құрылыс суды символдайтын бейнемен байланысты, ол жергілікті тұрғынның басына қосылған қол арқылы көрсетілген. Бұл бейне – құдайдың символы. Аймақтың тарихының көп бөлігі ежелгі қаламен байланысты, соңғы кездегі дау-дамайлар осы маңдағы сауда және дамумен байланысты туындап отыр.
Teotihuacán is a municipality located in the State of Mexico. The municipal seat is the town of Teotihuacán de Arista. It is in the northeast of the Valley of Mexico, 45 km northeast of Mexico City and 119 km from the state capital of Toluca. Teotihuacan takes its name from the ancient city and World Heritage Site that is located next to the municipal seat. "Teotihuacan" is from Nahuatl and means "place of the gods." In Nahua mythology the Sun and the Moon were created here. The seal of the municipality features the Pyramid of the Sun from the archeological site, which represents the four cardinal directions. The building is tied to a character that represents water which is linked to an arm that is joined to the head of an indigenous person who is seated and speaking. This person represents a god. Much of the history of the area has been tied to the ancient city, most recently involves controversy connected with commerce and development around the site.
Тарих
Миф бойынша, бұл жерді құдайлар ғаламның орталығын құру үшін таңдаған. Бұл жерде б.з.д. 500 жыл шамасында тас заттар жасайтын ауыл ретінде қоныстану басталды. Біздің заманымыздың 2-шы ғасырынан бастап, ол саяси және діни орталыққа айналды, ол 9-шы ғасырға дейін сақталды. Бұл, 15-шы ғасырда оңтүстікке қарай орналасқан Теночтитланға дейін Мексиканың орталық бөлігінде салынған ең ірі қалалық орталық болды. Бұл қаладан қалған мұра – Күн мен Ай пирамидалары, Кетцалькоатль ғибадатханасы, базар және көптеген кішігірім құрылыстар, олардың көп бөлігі үкіметтік ғимараттар еді. Осы мәселелердің ең үлкені 2000-шы жылдардың ортасында болды, ол кезде Мексиканың Wal-Mart компаниясының еншілес компаниясы – Bodega Aurrerá, C секторларында орналасқан Пурификасьон ауданында супермаркет салуға рұқсат алды. Муниципалдық билік және INAH жобаларға белгілі бір шектеулермен рұқсат берді. 2009 жылдың желтоқсан айында, Мексика электршілері кәсіби одағының (SME) шамамен 300 мүшесі Теотиуакан-Тулансинго тас жолының 110-шы шақырымындағы подстанцияны саботаж жасап, түрлі муниципалитеттердегі 45 мыңға жуық адамды қараңғылықта қалдырды. SME мен федералдық үкімет елдегі электр энергиясын жекешелендіру мәселесінде келіспеушілікке ұшырады. 2015 жылы Теотиуакан "Pueblos Mágicos" бағдарламасына қосылды.
According to myth, this site was chosen by the gods to create the center of the universe. Settlement began here around 500 BCE as a village making stone objects. Starting in the 2nd century CE, it grew into a political and religious center which lasted until the 9th century. This was the largest urban center to be constructed in central Mexico until Tenochtitlan further south in the 15th century. All that is left of this city is the archeological site, which preserves structures such as the Pyramids of the Sun and Moon, the Temple of Quetzalcoatl, the market and numerous smaller structures, most of which were government buildings. The largest of these controversies occurred in the mid 2000s when Bodega Aurrerá, a subsidiary of Wal Mart of Mexico, gained permissions to build a supermarket in the Purificación neighborhood, which is within Sector C. Municipal authorities and INAH granted permits for the projects with some restrictions. In December 2009, about 300 members of the Sindicato Mexicano de Electricistas (SME), the nation's electricians’ union, sabotaged a substation at km 110 of the Teotihuacan Tulancingo highway, blacking out power to about 45,000 people in various municipalities. SME and the federal government have been at odds over the privatization of electricity in the country. In 2015, Teotihuacán was integrated to the "Pueblos Mágicos" program.