Неолиттік мәдениет: Cardium керамикасы және оның таралуы
Cardium pottery
Неолиттік мәдениет: Cardium керамикасы – жүрек пішіндес ұлулармен жасалған әшекейлі ыдыстар. Италиядан Португалияға дейін таралған, сондай-ақ басқа да әдістермен жасалған керамикалар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Археологиялық мәдениет
Archaeological culture
Кардиум қыш құмырасы немесе кардиалдық ыдыс – неолиттік сәндік стиль, оның атауы Corculum cardissa жүрек пішіндес қабықшасымен сазды басып белгілеуден шыққан, ал Corculum cardissa – кардидалар тұқымдасына жататын моллюск. Бұл керамика түрлері оларды жасаған және таратқан неолиттік мәдениетті анықтау үшін қолданылады, бұл мәдениет әдетте "кардиалдық мәдениет" деп аталады. Кейбір археологтар осы мәдениетті анықтау үшін "басылған өнімдер" деген балама атау береді, себебі қабықшалардан басқа, шеге немесе тарақ сияқты өткір заттармен де белгілер жасауға болады. Басылған өнімдер кардиалдық өнімдерге қарағанда әлдеқайда кең таралған. Басылған өнімдер "Италиядан Лигурия жағалауына дейінгі" аймақта табылса, кардиалдық өнімдер провансіден Португалияның батысына дейін таралған. Еуропа тарихында кең таралған кардиалдық өнімдерден басталып, кейін жергілікті жерлерде "эпикардиалдық" деп аталатын басқа да әсер ету әдістері дамыған деп есептелген. Алайда, кең таралған кардиалдық және басылған өнімдердің үлгілері бір-бірімен тоғысады және қазіргі таңда бір мезгілде жасалған деп саналады.
Cardium pottery or Cardial ware is a Neolithic decorative style that gets its name from the imprinting of the clay with the heart shaped shell of the Corculum cardissa, a member of the cockle family Cardiidae. These forms of pottery are in turn used to define the Neolithic culture which produced and spread them, commonly called the "Cardial culture". The alternative name, impressed ware, is given by some archaeologists to define this culture, because impressions can be made with sharp objects other than cockle shells, such as a nail or comb. Impressed pottery is much more widespread than the Cardial. Impressed ware is found in the zone "covering Italy to the Ligurian coast" as distinct from the more western Cardial extending from Provence to western Portugal. The sequence in prehistoric Europe has traditionally been supposed to start with widespread Cardial ware, and then to develop other methods of impression locally, termed "epi Cardial". However the widespread Cardial and Impressed pattern types overlap and are now considered more likely to be contemporary.
Жерорта теңізі неолиті
Бұл қыш ыдыс стилі Жерорта теңізінің неолит дәуіріндегі басты мәдениеттерге атын берді: Кардиум қыш ыдысы мәдениеті немесе Кардиал мәдениеті, немесе әсерленген ыдыс мәдениеті, ол әрі қарай Адриатика теңізінен Португалияның Атлант мұхиты жағалауына және оңтүстікке Мароккоға дейін тарады. 6400–6200 жж. б.з.д. мерзіміне жататын ең ерте әсерленген ыдыс орындары Эпир және Корфуда табылған. 6100–5900 жж. б.з.д. аралығында Адриатика теңізінің шығыс жағалауындағы Албания мен Далмацияда қоныстар пайда болды. Италиядағы ең ерте дата Оңтүстік Италияның Адриатика жағалауындағы Коппа-Невигатадан алынған, шамамен б.з.д. 6000 жылға дейін соққан болуы мүмкін. Сардиниядағы Су Карроппу мәдениетінде де, оның алғашқы кезеңдерінде (Су Колору үңгірінің төменгі қабаттары, шамамен б.з.д. 6000 ж.) кардиал қыш ыдысының алғашқы мысалдары пайда болды. Солтүстікке және батысқа қарайғы барлық нақты радиокөміртектік даталар шамамен б.з.д. 5500 жылғы Иберия мәліметтерімен сәйкес келеді, бұл Кардиал және оған байланысты мәдениеттердің жылдам таралуын көрсетеді: Генуя шығанағынан Мондего сағасына дейін 2000 км қашықтық 100–200 жылдың ішінде жүзілді. Бұл жағалау бойында колониялар құру арқылы теңіз саяхаттары арқылы кеңейгенін көрсетеді. Осы кезде Грекияның шығысында және Критте бұрынғы неолиттік мәдениеттер болған, олар Анатолиядан келген болуы мүмкін, бірақ олар Кардиал немесе әсерленген ыдыс мәдениетінен ерекшеленеді. Орталық Балқандағы керамика дәстүрі де 6-шы мыңжылдық б.з.д. бастап, шамамен 1000 жыл бойы стилі мен өндіріс техникасы жағынан Адриатика жағалауындағыдан өзгеше болды. Ерте неолиттік әсерленген қыш ыдыс Левантта, Анатолияның кейбір бөліктерінде, соның ішінде Mezraa Teleilat және Солтүстік Африкадағы Тунис Редеефте (Тунис) табылған. Мысырда да әсерленген ыдыстар кездеседі. Жерорта теңізінің шығыс жағалауында Солтүстік Сирия, Израиль және Ливаннан әсерленген ыдыстар табылды.
This pottery style gives its name to the main culture of the Mediterranean Neolithic: Cardium pottery culture or Cardial culture, or impressed ware culture, which eventually extended from the Adriatic sea to the Atlantic coasts of Portugal and south to Morocco. The earliest impressed ware sites, dating to 6400–6200 BC, are in Epirus and Corfu. Settlements then appear in Albania and Dalmatia on the eastern Adriatic coast dating to between 6100 and 5900 BC. The earliest date in Italy comes from Coppa Nevigata on the Adriatic coast of southern Italy, perhaps as early as 6000 cal B. C. Also during Su Carroppu culture in Sardinia, already in its early stages (low strata into Su Coloru cave, c. 6000 BC) early examples of cardial pottery appear. Northward and westward all secure radiocarbon dates are identical to those for Iberia c. 5500 cal BC, which indicates a rapid spread of Cardial and related cultures: 2,000 km from the gulf of Genoa to the estuary of the Mondego in probably no more than 100–200 years. This suggests a seafaring expansion by planting colonies along the coast. Older Neolithic cultures existed already at this time in eastern Greece and Crete, apparently having arrived from Anatolia, but they appear distinct from the Cardial or impressed ware culture. The ceramic tradition in the central Balkans also remained distinct from that along the Adriatic coastline in both style and manufacturing techniques for almost 1,000 years from the 6th millennium BC. Early Neolithic impressed pottery is found in the Levant, and certain parts of Anatolia, including Mezraa Teleilat, and in North Africa at Tunus Redeyef, Tunisia. Impressed pottery also appears in Egypt. Along the East Mediterranean coast impressed ware has been found in North Syria, Israel and Lebanon.