Кіріспе

Кардинал, Эстергом-Будапешт архиепископы және Венгрия приматы Петер Эрдё (Erdő Péter, ; 1952 жылдың 25 маусымында туған) – 2003 жылдан бері Эстергом-Будапешт архиепископы және Венгрия приматы қызметін атқарып жүрген Венгрия католик шіркеуінің кардиналы. 2006-2016 жылдары Еуропа епископтар конференциясының төрағасы болды және Римдегі епископтар синодының үшінші ерекше жалпы мәжілісінің бас баяндамашысы болды. Эрдёнің Марияға деген ерекше құрметі мен сенімі бар. Ол ағылшын, итальян, француз, латын және ана тілі мажар тілін жетік меңгерген. Бұрын адал жамағатқа ұштас словак тілінде де сөз сөйлеген.

Өмірбаян

Ердо 1952 жылғы 25 маусымда Будапештте Сандор мен Марияның (қызы – Кисс) алты баласының үлкені ретінде дүниеге келді. Ол Эстергом және Будапешт семинарияларында, сондай-ақ Римдегі Латерандық понтификалды университетінде оқыды (онда теология және канондық құқықтан доктор ғылымын қорғады). 1975 жылғы 18 маусымда Ердо архиепископ Ласло Лекайдан дін қызметкеріне бекітілді және Эстергом архиепархиясына қабылданып, тіркелді. 2011 жылы Наварра университеті (Испания) оған құрметті доктор атағын берді.

Кардинал

2003 жылы 21 қазанда Иоанн Павел II-нің консисториясында Санта-Балбинаның кардинал-қасиетшісі атанды. Ол 2010 жылы Рейнхард Маркс тағайындалғанға дейін Киелі колледждің ең жас мүшесі болды. 2005 жылдың қыркүйегінде Венгрия епископтық конференциясының президенті болып бес жылға сайланды және 2006 жылдың қазан айында Еуропа епископтық конференциялары кеңесінің президенті болып бес жылға сайланды. 2009 жылдың 17 қаңтарында Папа Бенедикт XVI тарапынан Мәдениет жөніндегі Римдік Кеңестің мүшесі болып тағайындалды, ал 2011 жылдың 29 қаңтарында Мемлекеттік хатшылықтың (Екінші бөлім) мүшесі болып тағайындалды. Эрдо 2008 жылдың 3-9 тамызында Эстергомда өткен XIII Халықаралық ортағасырлық канондық құқық конгресіне демеушілік етті. 2011 жылдың 19 қазанында Перудегі апостолдық нунциатура Перудің Рим-католик университеті мен Лима архиепискобы Хуан Луис Циприани Торн арасындағы дауға араласу үшін апостолдық сапармен баратынын мәлімдеді. 2012 жылдың 18 қыркүйегінде Папа Бенедикт XVI Эрдоны 2012 жылдың қазан айында өтетін Синодтың кезекті Бас ассамблеясына, Жаңа Евангелизация тақырыбында Синод әулеттерінің бірі болып тағайындады. 2013 жылдың 14 қазанында Папа Франциск Эрдоны 2014 жылдың 5-19 қазанында өткен Епископтар Синодының үшінші кезектен тыс Бас ассамблеясының Бас баяндамашысы болып тағайындады. Таңдалған тақырып – «Евангелизация контекстінде отбасының күйреуі». Ол 2015 жылдың қазан айында Синод қайта жиналғанда Бас баяндамашы қызметін қайта атқарды. Ватикан тілшісі Эдвард Пентин 2015 жылы жарық көрген «Синодтың бұрмалануы?» атты кітабында кардинал Лоренцо Балдисеридің Эрдоға 2014 жылғы Синодтағы сөзін жұмсартуға қысым көрсеткенін мәлімдеді. 2015 жылы Эрдоның Синодтағы екінші сөзін журналистер, мысалы, The Spectator журналының Дэмиан Томпсон және Boston Globe газетінің Джон Л. Аллен кіші, теологиялық тұрғыдан консервативті деп сипаттады. Кардинал-сайлаушы ретінде Эрдо 2005 және 2013 жылғы папалық конклавқа қатысты, онда Бенедикт XVI және Франциск сайланды. 2022 жылдан бері ол келесі Папа ретінде сайлануға ықтимал кандидат ретінде танылды және 80 жасқа толуына дейін, яғни 2032 жылға дейін келесі конклавтарға қатысуға құқылы. Әсіресе 2013 жылы ол Папа болуға мүмкін кандидаттардың бірі ретінде айтылды. 2023 жылдың наурыз айында оның титулдық шіркеуі, құрылымдық бұзылуларға байланысты бұрынғы титулдық шіркеуі Санта-Балбина жабылғаннан кейін, Санта-Мария-Нуоваға өзгертілді.

Кардинал Миндзенти

Ердо Венгрияның бас прокуратурасына өзінің ізашары, Венгрияның коммунистік режимімен күрескен және елдегі сталиндік диктатурамен тұтқындалған, содан кейін Будапешттегі АҚШ елшілігінде пана сұраған кардинал Йозеф Миндсенттің заңдық, моральдық және саяси жағдайына қатысты оңалтуды сұрады. Бас прокуратура 2012 жылы Ердоның араласуының нәтижесінде Миндсентті оңалтты. 2006 жылы ол кардинал Миндсенттің мәжбүрлі түрде тұтқындалуының 50 жылдығына орай АҚШ президенті Джордж Бушқа американдықтардың сол кезде Миндсентке көрсеткен саяси қолдауы үшін алғыс хат жолдады.

Ажырасып, қайтадан тұрмысқа шыққан католиктер

2014 жылдың қазан айында Ватиканның баспасөз конференциясында Эрдё ажырасып, қайтадан үйленген католиктерге қасиетті тамақтандыруға рұқсат беру идеясына қарсылығын білдірді.

Көшіп келушілер

2015 жылғы Еуропалық мигранттық дағдарыс кезінде Ердо босқындарды қабылдау адам саудасы болып саналатынын мәлімдеді.

Рома халқы

Ердо рома халқының ерекше әлеуметтік-экономикалық жағдайлары туралы жазған және оларды жаңа дінге өткізудің дұрыс жолы туралы ашық ой түйді.

Венгриядағы шіркеу

Эрдё Рождество мерекесін белгілеу үшін Будапешттегі Святой Стефан базиликасында түн ортасында өткізілген мисса кезінде Венгрияның сенім мен үмітін қайта жаңарту қажеттігіне баса назар аударды.