Жасыраушы жылтырлық – металдық жалаты бар керамика, 9 ғасырда Месопотамияда пайда болған. Геометриялық өрнектерден бастап, кейін фигуративті суреттер дамыды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шағылыстыратын немесе көмескіленген беткі жағы бар керамика
Pottery with a reflective or iridescent surface
Люстер немесе люстр (британдық және американдық ағылшын тілдеріндегі сәйкес жазуы) – металл глазурымен жабылған, көмескі әсер беретін қыш немесе фарфордан жасалған бұйымдар. Ол металл оксидтерін қолдану арқылы, екінші рет төмен температурада "мұздату пешінде" немесе оттегісіз пеште қыздыру арқылы жасалады. Керамикаға люстр жағу техникасы алғаш рет Месопотамияда (қазіргі Ирак) 9 ғасырдың басында пайда болды. Бастапқыда көбінесе геометриялық өрнектермен безендірілген, бірақ 10 ғасырда бір немесе екі ірі бейнесі басым болған ирақтық стиль қалыптасты. 969 жылы Фатимидтердің Мысырды басып алуынан кейін, 1171 жылы Фатимид халифатының құлауына дейін, люстр өндірісінің ірі орталығына айналды. 1169 жылы елорда Фустат (Каир) қаласының құмырашылар ауданы өртенді. Дегенмен, Фустат құмырашыларының Сирия мен Парсыға тарағандығы айтылады, ал люстр осы кезеңде сол жерлерде пайда болды. Кейін моңғолдар мен Тимурдың шабуылдары осы өнеркәсіптерге нұқсан келтірді. Бұл техника аль-Андалусқа (Иберия түбегіндегі исламдық аймаққа) тарады. Hispano Moresque бұйымдары көбінесе христиандық Испанияда, әсіресе Валенсия аймағында, соның ішінде Манисес қаласында және кейін Барселонада өндірілді. 1500 жыл шамасында люстр итальяндық майоликасында пайда болды, ал екі шағын керамикалық қала – Габбио (бай рубин қызыл түсімен) және Дерута оның мамандану орталықтары болды. 1550 жылы Гуальдо Тадино қаласы да бір ғасырға жуық соңғы Ренессанс люстрін шығара бастады. Габбио 1570 жылы, ал Дерута 1630 жылы тоқтады. 18 ғасырдың соңында Англияда және басқа еуропалық елдерде қайта жаңғыру болды, онда техниканы көбінесе қайта ойлап табу қажет болды, және ол 19 ғасыр мен одан кейін де жалғасты. Осы арада парсы люстрі 14 ғасырдан бері аз өндірілгеннен кейін, Сафавилер тұсында 1650-1750 жылдар аралығында қайта жанданды. Ол әдемі ыдыстар, әсіресе вазалар мен құтылар жасау үшін қолданылды, олар өсімдік мотивтерімен тығыз безендірілді. Люстр эффекті – керамикалық глазурдың үстіне жағылатын соңғы жабын, ол металл қоспаларын (әдетте күміс немесе мыс) бояуға қолайлы материалмен (балшық немесе охра) араластырып, жеңіл екінші қыздыру арқылы бекітіледі. Содан кейін ол бірінші қыздырудан глазурді "жұмсарту" үшін жеткілікті жоғары температурада, қысымды атмосферада қыздырылады, металл қосылыстарын ыдыратып, өте жұқа ("бірнеше ондаған атом қалыңдығындағы") қабат қалдырады, ол негізгі глазурмен бірігіп, бірақ негізінен металлдан тұрады. Люстр әдетте бір бұйымға бір түс қолданылады, ал түстердің диапазоны шектеулі – күміс қоспаларынан алынған "алтын" тарихи тұрғыдан ең көп таралған.
Lustreware or lusterware (the respective spellings for British English and American English) is a type of pottery or porcelain with a metallic glaze that gives the effect of iridescence. It is produced by metallic oxides in an overglaze finish, which is given a second firing at a lower temperature in a "muffle kiln", or a reduction kiln, excluding oxygen. The technique of lustreware on pottery was first developed in Mesopotamia (modern Iraq) in the early 9th century. Initially mostly decorated with geometric patterns, by the 10th century an Iraqi style with the design dominated by one or two large figures developed. After the Fatimid conquest of Egypt in 969, it became a great centre of lustreware production until the Fatimid Caliphate fell in 1171, soon after the potter's quarter of the capital Fustat (Cairo) was burned in 1169. It is thought that the Fustat potters dispersed to both Syria and Persia, and lustreware appears there about this time; later the devastating conquests of the Mongols and Timur disrupted these industries. The technique had spread to al Andalus (the Islamic Iberian Peninsula). Hispano Moresque ware in lustre was mostly produced in Christian Spain, especially in the region of Valencia in particular Manises , and later Barcelona. Lustre appears in Italian maiolica around 1500, and became a speciality of two relatively minor pottery towns, Gubbio, noted for a rich ruby red, and Deruta. Around 1550 an even smaller town, Gualdo Tadino, also began to make some, for about a century, which was the last Renaissance lustre, Gubbio having stopped about 1570, and Deruta around 1630. There was a revival in England and other European countries in the late 18th century, when the techniques had largely to be reinvented, continuing into the 19th and beyond. Meanwhile Persian lustre, after very little production since the 14th century, revived under the Safavids between about 1650 and 1750, for elegant vessels, especially vases and bottles, densely painted with plant based designs. The lustreware effect is a final coating applied over the ceramic glaze, and fixed by a light second firing, applying small amounts of metallic compounds (generally of silver or copper) mixed with something to make it paintable (clay or ochre). This is then fired in a reducing atmosphere at a temperature high enough to "soften" the glaze from the first firing, and break down the metallic compounds, leaving a very thin ("perhaps 10 or 20 atoms thick") layer that is fused with the main glaze, but is mainly metal. Lustreware normally only uses one colour per piece, and the range is limited – a "gold" derived from silver compounds was historically the most common.
Процесс
Классикалық процесте мыс немесе күміс металл тұздарынан жасалған қоспа, сірке су, охра және сазбен араластырылып, бұрыннан өртеліп, глазурь жағылған керамика бетіне жағылады. Содан кейін керамика 600 °C температурада, тотығу атмосферасы бар пеште қайтадан өртеледі. Тұздар металлға айналып, нанобөлшектерге бірігеді. Осы бөлшектер екінші глазурьге металл сияқты көрініс береді. Бұл процесс әрқашан қымбат және нәтижесін болжау қиын, әрқашан екі рет өртеуді қажет етеді және көбінесе күміс, платина сияқты қымбат материалдар қолданылады. Люстрдің өте жұқа қабаты көбінесе нәзік болады, көптеген люстрленген керамикалар металл қабатын сызып алып тастаудан немесе қышқылдармен жанасудан, тіпті тамақтағы жеңіл қышқылдардан уақыт өте келе зақымдануы мүмкін. Сондықтан люстр әрқашан көрнекі мақсатта және сирек қолданылатын, бірақ 19 ғасырда салыстырмалы түрде арзан болуы мүмкін еді. Көптеген керамикалардың бетінде люстр әсері тек кейбір бөліктерде ғана дұрыс жұмыс істейтіні немесе мүлдем жұмыс істемейтіні байқалады. Дегенмен, мұндай бұйымдар сатуға жарамды деп есептелген.
In the classical process to make lustreware, a preparation of metal salts of copper or silver, mixed with vinegar, ochre, and clay is applied on the surface of a piece that has already been fired and glazed. The pot is then fired again in a kiln with a reducing atmosphere, at about 600 °C. The salts are reduced to metals and coalesce into nanoparticles. Those particles give the second glaze a metallic appearance. The process has always been expensive and rather unpredictable, always requiring two firings, and often the use of expensive materials such as silver and platinum. The very thin layer of lustre is often delicate, and many types of lustreware are easily damaged by scratching removing the metallic layer, or by contact with acids, probably over time even the mild acids in food. Lustreware has therefore always been for display and occasional rather than heavy regular use, although by the 19th century it could be relatively cheap. Many pieces show the lustre effect only working correctly on parts of the surface, or not at all. Apparently these were still regarded as fit for sale.
Шыныдағы прецеденттер
Жасыл бояулар алғаш рет шыныға бояу жасау техникасы ретінде қолданылған. Ламм (1941) және Клермонт (1977) жылтыр әшекейлердегі мотивтердің шығу тегін копт Египетімен байланыстырды, алайда бұл гипотеза күмәнді. Мыс және күміс пигменттерімен шыны ыдыстарды бояу шамамен 3-ші ғасырдан белгілі болған, бірақ жылтыр технология, болжам бойынша, 8-ші және 9-шы ғасырлар аралығында пайда болды. Жылтыр жасаудың ең алғашқы рецепті 8-ші ғасырда Джабир ибн Хайянның "Китаб әл Дурра әл Макнузна" еңбегінде келтірілген. Металл қосылыстарының қасиеттері туралы көптеген білімдер металл өңдеуден алынған, онда алтын жалату үшін алтынға арзан баламалар ертерек әзірленген. Фустаттан табылған жылтыр шыны фрагменті 779-780 жылдарға, ал Дамаскіде жасалған ыдыс (Корнинг Шыны мұражайы) 718-814 жылдар аралығына жатады; әйтпесе, шыныдағы осы техниканың тарихы туралы біз көп білмейміз. Жылтыр Ислам шынысында қысқа ғана уақыт қолданылды және қыш ыдыстардағы жылтыр сияқты басқа аймақтарға таралған жоқ. 19-шы ғасырдың соңында осыған ұқсас техникамен көлденең суреттермен модерн шыны жасалды, ол жалқы жылтыр түске қарағанда "көліктік спектр" әсерін көбірек көрсетті.
Lustre decoration was first used as a glass painting technique. Lamm (1941) and Clairmont (1977) placed the origin of motifs appearing on lusterware decoration in Coptic Egypt, however, this hypothesis is disputed. Staining glass vessels with copper and silver pigments was known from around the 3rd century AD, although lustreware technology probably began sometime between the 8th and 9th centuries AD. The earliest recipe for luster production appeared in 8th century AD "Kitab al Durra al Maknuzna" by Jabir ibn Hayyan. Much of the knowledge of the behaviours of metallic compounds in turn came from metalworking, where cheaper substitutes for gold in gilding had been developed much earlier. A fragment of lustre glass from Fustat is dated to the 779 780, and a bowl (Corning Museum of Glass) was made in Damascus between 718 and 814; otherwise we know little of the history of the technique on glass. Lustre was used in Islamic glass only briefly, and never spread to other areas as lustre on pottery did. A similar technique was used to make iridescent Art Nouveau glass, with more of a "rainbow" effect than a single shiny colour, from the late 19th century.
Месопотамия
Алғашқы жылтыр керамика ыдыстар, бәлкім, қазіргі Ирак аумағындағы Аббасид халифаты кезінде, 9 ғасырдың басында Бағдат, Басра және Куфа маңында жасалған. Көптеген бөлшектер 16 см-ге дейін ені бар шағын ыдыстар болған, бірақ үлкен ыдыстардың сынықтары да табылды, әсіресе Самаррадағы халифа сарайының қираған жерлерінде және Фустатта (қазіргі Каир). Сынықтары Испания, Солтүстік Африка және Пәкістан сияқты алыс елдерде де кездеседі. Кейінгі жылтыр ыдыстардың көпшілігінен айырмашылығы, осы ерте бұйымдар күміс және мыс қоспаларынан жасалған үш немесе төрт түрлі жылтыр түс қолданған. Жылтыр керамиканың алғашқы түрлері үш-төрт түспен безендірілген, бірақ уақыт өте келе қолданылатын түстер саны екіге дейін азайды. Соңғы зерттеулерге сәйкес, көптүрлі және бір түсті таңдау материалдардың бағасымен және/немесе қолжетімділігімен байланысты болуы мүмкін. Алғашқы исламдық жылтыр керамикасы негізінен 9 және 10 ғасырларда Төменгі Месопотамияда өндірілген. Кейбіреулерінде өсімдіктер мен бейнелер де бейнеленген. Осы кезеңде бұйымдардың бетін әшекейлік өрнектермен толық жабуға эстетикалық басымдық берілді, бұл жылтыр керамикаға да қатысты. Жылтыр ыдыстар басқа мәдениеттер мен елдерде пайда болғанда, безендіруі азайды. Аббасидтік жылтыр керамика түстеріне қатысты көптүрлі, бір түсті немесе екі түсті болуы мүмкін. Көптүрлі және екі түсті түрлері көбінесе 9 ғасырмен байланысты, ал бір түсті түрі 9 немесе 10 ғасырдың соңымен байланысты. Алайда, ең жақсы суреттер өте сапалы және «ерекше көріктілікпен» сипатталатын дамыған Фатимид стилінде болған. Суретшілер басқалар жасаған стандартты глазурланған ыдыстарды сатып алған болуы мүмкін. Безендіру өте әртүрлі болды, бұл ішінара ерте мезопотамиялық дәстүрдің ықпалы мен Фатимидтердің батысқа, Солтүстік Африка мен Сицилияға, сондай-ақ бірнеше шеберханалардың болуын көрсетеді. Тек екі данасы қолжазбада көрсетілген тапсырыс берушілердің есімдері арқылы анықталған, екеуі де кезеңнің басында, 996-1021 жылдар аралығында халифа әл-Хаккимнің билігінде жасалған. Осы кезеңде стиль әлі де ертедегі бұйымдардан дамып жатты, бірақ ғасырдың ортасына қарай жарқын, жылы түстермен жаңа стиль қалыптасқан. Алтын, қызыл және қызғылт сары түстер күнге ұқсап, жақсылыққа ие деп есептелді, сондай-ақ суреттелген кейбір жануарлар да осындай мәнге ие болды.
The first lustreware pottery was probably made under the Abbasid Caliphate in modern Iraq in the early 9th century, around Baghdad, Basra and Kufa. Most pieces were small bowls, up to about 16 cm wide, but fragments of larger vessels have been found, especially at the ruins of the Caliph's palace at Samarra, and in Fustat (modern Cairo). Fragments have been found as far away as Spain, North Africa, and Pakistan. Unlike the great majority of later lustreware, these very early pieces used three or four different lustre colours, from silver and copper compounds. The earliest forms of lustreware were decorated with three to four colours, but as time went on the colours used was reduced to two. Recent studies have argued that the preference between polychrome and monochrome has to do with the price of materials and/or the availability. Early Islamic lustreware ceramics were predominately produced in Lower Mesopotamia during the ninth and tenth centuries. Some displayed both plants and figures. At this point in time, there was an aesthetic preference for completely covering the surface of objects with ornamental decoration, and this is also the case for lustreware ceramics. As lustreware made appearances in other cultures and countries, less decoration was introduced. Abbasid lustreware can either be polychrome, monochrome or bi chrome when it comes to the colours featured in the ceramics. The polychrome and bi chrome types are generally associated with the ninth century, while the monochrome type is associated with the late ninth or tenth century. but the best painting was very fine, and in the mature Fatimid style, characterised by "extraordinary liveliness". The painters may well have bought in standard glazed vessels made by others. The decoration was very varied, partly reflecting the mix of influences from the earlier Mesopotamian tradition, and the Fatimids' own origins to the West, in North Africa and Sicily, as well as the existence of a number of different workshops. Only two pieces are datable, by inscriptions naming the patrons, both to early in the period, to the reign of Caliph al Hakkim, 996 1021, for whom one piece was made. At this period the style was still developing from earlier pieces, but a new style with brighter, warmer, colours was probably established by the mid century. Gold, red and orange colours evoked the sun and were regarded as auspicious, as were some of the animals who were painted.
Персия
Персияда жылтыр бұйымдар Селжук империясының құрамында болған кезде жасала бастады, оның билеуші әулеті мен жоғарғы элитасы этникалық түркілерден шыққан. Алайда Персияны Хуаразм әулеті биледі, бастапқыда Селжуктардың қарастырылысында, бірақ 1190 жылы олар осы тәуелділікті үзіп, 1219 жылы басталған шабуылдаушы моңғолдардың жаулауына дейін тәуелсіз билік құрды. 1150 жылдан бастап күндіздің 50 жылында иран керамикасының маңызды дамулары болды. Біріншіден, фритт корпусы және оған қолданылған глазурьтер едәуір жақсартылды, бұл қабырғаларды жұқарақ етуге және Қытай фарфорының белгілі бір мөлдірлігіне мүмкіндік берді, ол Персияға импортталды және жергілікті сапалы тауарлармен басты бәсекелес болды. Бұл «ақ тауар» корпусы әртүрлі әшекейлеу стильдері үшін қолданылды, олардың барлығы да өте күрделі болды. Жылтыр бұйымдардан басқа, ең сәнді түрі – минаи ыдысы, ол алғашқы рет қыш құмыраға полихромды глазурь эмальдауды қолданды. Бұл үшін жеңіл екінші күйдіру қажет болды, кейбір бұйымдар екі техниканы біріктірді. Персиядағы ең ерте жылтыр бұйым 1179 жылға жатады. Фустаттан келген шеберлердің көптеп келгені күтілуде, бірақ олар қыш құмырашы емес, суретшілер болған болуы мүмкін, себебі жергілікті ыдыс пішіндері және Селжуктардың «ақ тауары» корпусы әрқашан қолданылды. Қолданылған жылтыр бояудың басты түсі алтын болды, оны кейінгі минаи бұйымдарында кездесетін алтын жапырақтың глазурьге жағылуынан ажырату қажет. Жылтыр бұйымдар Кашан қаласында жасалған, және бұл өндіріс орны болуы мүмкін (минаи бұйымдары үшін болғандай). 1224 жылы Кашанға жеткен моңғол шапқыншылығы 1240 жылға дейін өндірістің азаюына себеп болған сияқты, бірақ даталанған бұйымдарға сүйенсек, ол бастапқыда стильде аз өзгерістермен жалғасты. Бұл 1219 жылдан кейін дерлік жоғалып кеткен минаи ыдысына қатысты емес. Парсы жылтыр бұйымдарының көп бөлігі плиткалар түрінде жасалған, әдетте жұлдыз тәрізді, ортасында жануарлар немесе адамдардың суреттері, көбінесе жеке немесе жұптарда, ал шеттерінде әшекейлер және кейде жазулар болған. Сегіз қырлы жұлдыз қалыпты болды, ол екі тіктөртбұрыштың біреуі бұрылған түрінде жасалған, бірақ алты қырлы жұлдыздар да жиі кездеседі. Плиткалармен кеңістікті толтыру үшін сегіз қырлы жұлдыздар ұштармен айқышпен жабдықталған. Олардың үлкен орталық бөлігі болмады және тек әшекейлер немесе бірнеше кішкентай суреттер, әдетте құстар немесе жануарлар болды. Төртбұрышты плиткалар және басқа да пішіндер де табылған. Плиткалар көптеп өндірілген (солардың қабырғаға бекітілуі қолданыстағы ыдыстарға қарағанда жақсы сақталған), ал каши немесе кашани «плитканы білдіретін парсы тіліндегі әдеттегі сөз болып қалды». Сурет көбінесе кобальт көк түсті глазурьмен сурет салумен және жылтырмен үйлесетін, ал суреттердің өзі плиткалардағы ыдыстармен салыстырғанда көбінесе асыққан сияқты. Монғол Ильханидтерінің кезінде плиткалар мен ыдыстар өндірісі жалғасты, бірақ корпустың, глазурьдің, жылтыр жабынының және сурет салудың сапасы төмендеді, «сурет салу сәл ауырлап, көңіл-күйі лирикалық емес». 1224 және 1250 жылдар аралығындағы плиткалардың арасында үзіліс бар, ал мысалдар 1339 жылы тоқтады, шамамен жылтыр өндірісі тоқтаған кезде, мүмкін, Парсыға қара өлімнің келуіне байланысты. Ыдыстардағы жылтыр 1300 жылдан бастап төмендеді. Ол кезде Ильханидтер жылтырды «өз бетінше басты пигмент ретінде емес, басқа түстерге бай сүйемелдеу ретінде» қарастырды. Парсы өндірісінде бірнеше ғасырлық үзілістен кейін, ол Сафави кезеңінде 1630 жылдардан бастап, мүлдем басқа стильде қайта жаңғырды. Әдетте, қою көк (кобальт) фонында қою мыс түсті дизайнмен кішкентай бөлшектер жасалды. Осы кезеңдегі басқа парсы бұйымдарынан айырмашылығы, олар қытайдан шабыттанған емес, дәстүрлі Таяу Шығыс пішіндері мен әшекейлеуін қолданды, сондай-ақ олардың пішіндері металл бұйымдарынан алынбады. Дизайн өсімдіктер мен жануарларды бейнеледі және әдетте бүкіл бетінде еркін ағып, әдетте бетінің жартысынан астамын алып жатты. Өндіріс, ешқашан үлкен болмаған, негізінен 1650 жылдан 1750 жылға дейін болған сияқты, бірақ 19 ғасырда төмен сапалы тауарлар өндірілді. Оның орталығы Кирманда болған деп жиі айтылады, бірақ нақты дәлелдер жоқ.
Lustreware began to be made in Persia when it was part of the Seljuk Empire, whose ruling dynasty and top elite were ethnically Turkish. But Persia was ruled by the Khwarazmian dynasty, initially as vassals of the Seljuk, until in 1190 they severed these ties and ruled independently until the devastating Mongol conquest beginning in 1219. The fifty years from 1150 saw great developments in Iranian ceramics. Firstly the fritware body and the glazes used on it were greatly improved, which allowed thinner walls and some of the translucency of Chinese porcelain, which was already imported into Persia, and represented the main competition for local fine wares. This "white ware" body was used for a variety of styles of decoration, all showing great advances in sophistication. Apart from lustreware, the most luxurious type was mina'i ware, which used polychrome overglaze enamelling, the first pottery to do so. This also required a light second firing; some pieces combined the two techniques. The earliest dated Persian piece with lustre is from 1179. Although an influx of craftsmen from Fustat is usually predicated, these may have been painters rather than potters, as local vessel shapes and the Seljuk "white ware" body are always used. The main colour of lustre paint used was gold; this needs to be distinguished from the overglaze application of gold leaf found in many later mina'i pieces. Lustreware was certainly made in Kashan, and this may well be the only place of production (as it probably was for mina'i ware). Though the Mongol invasion, reaching Kashan in 1224, seems to have greatly reduced production until the 1240s, to judge by dated pieces, it continued, initially with little change in style. This was not the case for mina'i ware, which virtually disappears after 1219. A large part of Persian lustreware production was in the form of tiles, usually star shaped, with central animal or human figures, mostly single or in pairs, and ornament around the edges, and sometimes inscriptions. An eight pointed star was the norm, made in effect of two rectangles with one rotated, but six pointed stars are also common. To fill a space with tiles, eight pointed stars fitted with crosses with pointed arms. These lacked a large central area and contained either just ornament, or a number of small figures, usually birds of animals. Square tiles and other shapes are also found. The tiles were evidently produced in large numbers (and cemented to walls have no doubt survived better than vessels in use), and kashi or kashani "became the usual Persian word for a tile". The painting usually combined cobalt blue underglaze painting with overglaze lustre, and that of the figures is often rather slapdash on tiles compared to that on vessels. Tile and vessel production continued under the Mongol Ilkhanids, with some decline in the quality of the body, glaze, lustre finish and painting, the "drawing became slightly heavier, and the mood less lyrical". There is a gap in dated tiles between 1224 and 1250, and examples cease in 1339, around when lustre production seems to have ceased, perhaps partly because of the arrival of the Black Death in Persia. Lustre on vessels was already in decline from about 1300. The Ilkhanids were by then treating lustre "more as a rich accompaniment to other colours than as a dominant pigment on its own". After a gap of several centuries in Persian production, it was revived in the Safavid period from about the 1630s, in a rather different style, typically producing small pieces with designs often in a dark copper colour over a dark blue (cobalt) background. Unlike other Persian wares of the period, these use traditional Middle Eastern shapes and decoration rather than Chinese inspired ones, and also do not take their shapes from metalware. Designs featured plant forms and animals, and generally flowed freely over the whole surface, typically taking up over half the surface area. Production, which was never large, appears to have mostly been from about 1650 to 1750, but with rather inferior wares produced into the 19th century. It is often thought to have been centred in Kirman, though firm evidence is lacking.
Сирия
Персиядағыдай, жылтыр бұйымдар шамамен 1170 жылы Мысыр керамика суретшілерінің таралуынан басталады. Сурет салу стилі Фатимид стильдері мен тақырыптарын дамытуды жалғастырды, бірақ балшық және ыдыс пішіндері ерекшеленеді, бұл жергілікті құмырашылардың көшпенді суретшілермен бірлесіп жұмыс істегенін көрсетеді. Бұл алғашқы түр Телл Минис ыдыстары деп аталады, олар алғашқы қазбалар жүргізілген жердің атымен аталған (бірақ олар міндетті түрде сонда жасалған емес). Олар Алеппоның Нур ад-Диннің билігінің соңына қарай пайда болды (1174 жылы қайтыс болды), және сарай қолөнершілерді, мүмкін Парсыдан келгендерді біріктіруді мақсатты түрде қолдаған болуы мүмкін. Дизайн "көбінесе жақсы ниеттің нышандарына негізделген еркін суреттелген композициялар: күн беттері, балықтар, айлар, сарай адамының бейнелері" және тағы басқаларынан тұрады. Телл Минис ыдыстарының өндірісі 1200 жылға қарай тоқтатылды, осы кезде Раккада жаңа және мүлдем ерекше өндіріс басталды, ол 1259 жылға дейін, қала моңғолдар тарапынан қиратылғанға дейін жалғасты. Жылтыр – ондағы әдеттегі ыдыстарға қолданылатын көптеген әдістердің бірі ғана еді. Ракка ыдыстарындағы суреттер көбінесе өсімдіктердің бейнелерінен және жазулардан немесе "әріптердің имитациясынан" тұрады, олар "қадірлі, монументалды сипат" беру үшін геометриялық тұрғыдан құрылған. Олардың сарайтың демеушілігінде болғандығы байқалмайды. Глазурь ашық, ақ немесе ақ балшықпен жабылған, немесе әртүрлі қара түстерде болады, көбінесе кейінірек жасалған бұйымдар деп есептеледі. Бұл қараңғы глазурь мен жылтырдың арасындағы өзара әрекеттесу "жартылай жарық, тыныш және құпия әлемді" жасады, бұл, әлдебір, кейінгі испан және итальяндық жылтырмен жабылған көк глазурьді ыдыстарға әсер етті; кейбір сириялық үлгілері Еуропада табылған. Ракканың құлауынан кейін жылтыр жасау техникасы Дамаскіде пайда болды, бірақ 1401 жылы Тимур қаланы тонағанға дейін, бұл сириялық жылтыр ыдыстарын жоюға әкелді. Дамаск ыдыстары да Еуропаға жетті, және Испания мен Италияда 15 ғасырға қатысты құжаттарда жергілікті жылтыр ыдыстарды "a la domasquina dauratos et de cafre argentatos" (Манисес құмырашысына жасалған тапсырыс, 1414 жыл) сияқты терминдермен сипаттауға болады. Сириялық және испандық сурет салу стильдерінің ұқсастығы кейбір босқын суретшілердің Еуропаға жеткен болуы мүмкін екенін көрсетеді.
As in Persia, lustreware begins with the dispersal of Egyptian ceramic painters around 1170. The painting style continues to develop Fatimid styles and subjects, while the clay body and the vessel shapes are different, suggesting local potters worked with immigrant painters. This first type is known as Tell Minis ware, after the site where they were first excavated (but not necessarily where they were made). They begin near the end of the reign of Nur ad Din of Aleppo (d. 1174), and the court may have deliberately fostered the bringing together of the craftsmen, perhaps including some from Persia. The designs are "mostly freely painted flowing compositions based on themes of good omen: sun faces, fishes, crescent moons, figures of courtiers" and others. Tell Minis ware ceases around 1200, which is about when a new and very different production began at Raqqa, lasting until the Mongols destroyed the city in 1259. Lustre was just one type of finish applied to some vessels from the usual types made there. In Raqqa ware the painting is mostly plant based forms and inscriptions or "mock lettering", geometrically structured to give "a dignified, monumental character". The wares do not seem to have a context in court patronage. The glazes were either clear, revealing an off white body or white slip, or given various rather dark colours, usually thought to show later wares. The interplay between these dark glazes and lustre "made a world of shifting half light, quiet and mysterious" that was probably influential on later Spanish and Italian wares with lustre over blue underglaze; some Syrian examples have been found in Europe. After the fall of Raqqa the lustre technique later appeared in Damascus, until Timur sacked the city in 1401, bringing Syrian lustreware to an end. Damascus wares also reached Europe and in both Spain and Italy there are 15th century documentary records describing local lustre wares by terms such as "a la domasquina dauratos et de cafre argentatos" (a commission for a Manises potter, 1414). The similarities between Syrian and Spanish painting styles suggest some refugee painters may have reached Europe.
Исламдық Испания
Бекті бұйымдардың Батыс Еуропаға кеңінен таралуы Испанияда орналасқан Батыс Еуропадағы соңғы ислам бекінісі – Андалусияның Насрид патшалығының шеберлеріне байланысты. XIII ғасырдың басында Испаниядағы христиан және мұсылмандық аймақтар арасындағы керамика айырмашылығы зор болды. Мұсылман шеберлері шырақтау, сграффито және люстр техникаларын қолданса, христиан керамикасында беттік әрлендірудің жоқтығына жақын жағдай болды. Мұсылман керамиктері ойыншықтардан бастап, әсем безендірілген құмыраларға дейін алуан түрлі керамикалық бұйымдар жасады, ал христиан шеберлері қарапайым ыдыс нысандарына қанағаттанды. XIV ғасырдың басында христиандық аймақтар мұсылман керамикасының, соның ішінде люстр техникасын қабылдай бастады. XV ғасырға қарай итальян шеберлері люстр өндірісінің технологиясын меңгерді, бірақ импортталған испандық исламдық люстр бұйымдарына деген сұраныс жоғары болды, себебі итальяндық өнімдер испандық импорттың көшірмесі саналды. Дегенмен, XVI ғасырдың басында итальяндық керамистер өздерінің мотивтері мен стильдік элементтерін енгізе бастады, осылайша итальяндық майолика деп аталатын алтын ғасыр бастау алды. Шамамен 1800 жыл. Алтын немесе платина ұнтағының өте сұйылтылған мөлшері «aqua regia» (патша суы) құрамында ерітіліп, платина үшін – тар спиртіне, алтын үшін – терпентин, күкірт гүлдері және зығыр майы қоспасына қосылды. Бұл қоспа шыныланған бұйымға жағылып, эмальдеу пешінде қыздырылды, нәтижесінде платина немесе алтынның жұқа қабаты түзілді. Платина қатты күміс сияқты көрінетін, сондықтан орта тап үшін күміс шай жиынтығымен бірдей пішінде қолданылды, шамамен 1810–1840 жылдар. Люстр қоспасындағы алтын концентрациясына және оның жағылған бетіне байланысты, көк қызылдан және лавандадан бастап мыс пен алтынға дейін әртүрлі түстерге қол жеткізуге болады. Алтын люстр бұйымға бояумен немесе штамп арқылы жағылуы мүмкін, немесе «резист» (қарсылық) техникасында қолданылуы мүмкін, онда фон толығымен люстрленген, ал сурет дене түсімен қалады. Батикке ұқсас «резист» техникасында сурет желіммен боялып, глицерин немесе бал қоспасында өлшенген, люстр суға батырып жағылып, бұйым отқа қойылған алдында резист жуылады. XIX ғасырда Стаффордшир керамикасында бекті бұйымдар кең таралды, онда Веджуд оларды да қолданды. Ол перлдің анасына ұқсас әсер беретін қызғылт және ақ бекті люстрді, сондай-ақ 1805 жылы Веджудта енгізілген күміс бекті люстрді ұсынды. 1810 жылы «New Hall» фарфор фабрикасының қызметкері Питер Уорбертон алтын және күміс люстрмен суреттерді ауыстырып басу әдісін патенттеді. Солтүстік-Шығыстағы Сандерленд люстры қызғылт люстрымен танымал, ал люстр бұйымдары Йоркширдегі Лидсте де өндірілді, онда бұл техниканы Томас Лейкин енгізген болуы мүмкін. 1820 жылдары жасалған Веджуд люстры Англия мен Уэльсте мыс және күміс люстр бұйымдарын көптеп өндіруге себеп болды. Кремдік құмыралар аппликацияланған егжей-тегжейлі шырыштармен және мұқият бекітілген тұтқалармен жиі кездесетін, көбінесе қою көк, крем-сары, қызғылт және сирек кездесетін қою жасыл және күлгін түсті стильдік сәндік жолақтармен әшекейленген. Мал өмірін бейнелейтін көп түсті өрнектер де жасалды, ал текстураны арттыру үшін кейде глазураға құм қосылды. Құмыралар түрлі өлшемдерде шығарылды, кремдік құмыралардан бастап үлкен сүт құмыраларына дейін, сондай-ақ шағын кофе және шай құмыраларына дейін. Шай жиынтықтары кейінірек пайда болды, әдетте құймақтар, қант сауыттары және шұбатыр ыдыстары кіретін. Еске алу рәсіміне арналған суреттері бар үлкен құмыралар XIX ғасырдың ортасында пайда болған сияқты. Бұл бұйымдар әсемдік үшін ғана жасалған және бүгінгі күні тарихи маңызына байланысты жоғары бағаға сатылады. Веджуд және «Belleek» компаниялары висмут нитратынан алынған перлдің анасына ұқсас нәзік люстрді ғасырдың ортасында өндірді. Эстетикалық қозғалыстың ықпалымен Уильям де Морган өнер керамикасында люстр бұйымдарын қайта жаңғыртты, люстрленген майоликадан және Испан-маврлық бұйымдарынан шабыттанды, әсем және айқын суреттерді қолданды. АҚШ-та мыс люстр бұйымдары оның жылтырлығы үшін танымал болды. Газ шамдары байларға қолжетімді болған кезде, кешкі ас үстелінде орталық безендіру үшін люстр бұйымдарын айна платформаларына орналастыру модаға айналды. Газ шамдары олардың жылтырлығын күшейте түсті.
The expansion of lustreware to Western Europe can be attributed to the artisans of the Nasrid kingdom of Andalucía, the last Islamic stronghold in Western Europe situated in Spain. At the start of the thirteenth century, the differences in pottery between Christian and Muslim territories in Spain were drastically different. While the Muslim potters used techniques such as glazing, sgraffito, and lustreware, Christian pottery had minimal to no surface design. Additionally, the Muslim potters created a wide variety of ceramic goods ranging from toys to highly decorated jars, and the Christian potters stuck to plain vessel forms. At the beginning of the fourteenth century, Christian territories began adopting Muslim pottery techniques, including lustreware. By the 15th century, Italian artisans acquired the techniques of lustreware production, yet the imported Islamic Spaniard lustreware remained sought after, as Italian renditions were perceived as imitative of the Spanish imports. Nevertheless, towards the onset of the 16th century, Italian potters began infusing their own motifs and stylistic elements, beginning the golden era of Italian lustreware, known as Maiolica. about 1800. Very dilute amounts of powdered gold or platinum were dissolved in aqua regia and added to spirits of tar for platinum and a mixture of turpentine, flowers of sulfur and linseed oil for gold. The mixture was applied to the glazed ware and fired in an enameling kiln, depositing a thin film of platinum or gold. Platinum produced the appearance of solid silver, and was employed for the middle class in shapes identical to those uses for silver tea services, ca. 1810–1840. Depending on the concentration of gold in the lustring compound and the under slip on which it was applied, a range of colours could be achieved, from pale rose and lavender, to copper and gold. The gold lustre could be painted or stenciled on the ware, or it could be applied in the resist technique, in which the background was solidly lustred, and the design remained in the body colour. In the resist technique, similar to batik, the design was painted in glue and size in a glycerin or honey compound, the lustre applied by dipping, and the resist washed off before the piece was fired. Lustreware became popular in Staffordshire pottery during the 19th century, where it was also used by Wedgwood, who introduced pink and white lustreware simulating mother of pearl effects in dishes and bowls cast in the shapes of shells, and silver lustre, introduced at Wedgwood in 1805. In 1810 Peter Warburton of the New Hall porcelain factory patented a method of transfer printing in gold and silver lustre. Sunderland lustreware in the North East is renowned for its mottled pink lustreware, and lustreware was also produced in Leeds, Yorkshire, where the technique may have been introduced by Thomas Lakin. Wedgwood lustreware made in the 1820s spawned the production of mass quantities of copper and silver lustreware in England and Wales. Cream pitchers with appliqué detailed spouts and meticulously applied handles were most common, and often featured stylized decorative bands in dark blue, cream yellow, pink, and, most rare, dark green and purple. Raised, multicoloured patterns depicting pastoral scenes were also created, and sand was sometimes incorporated into the glaze to add texture. Pitchers were produced in a range of sizes from cream pitchers to large milk pitchers, as well as small coffeepots and teapots. Tea sets came a bit later, usually featuring creamers, sugar bowls, and slop bowls. Large pitchers with transfer printed commemorative scenes appear to have arrived around the middle of the 19th century. These were purely decorative and today command high prices because of their historical connections. Delicate lustre imitating mother of pearl was produced by Wedgwood and at Belleek in the mid century, derived from bismuth nitrate. Under the impetus of the Aesthetic Movement, William de Morgan revived lustrewares in art pottery, drawing from lustred majolica and Hispano Moresque wares, with fine, bold designs. In the United States, copper lustreware became popular because of its lustrousness. As gaslights became available to the rich, the fad was to place groupings of lustreware on mirror platforms to be used as centrepieces for dinner parties. Gaslights accentuated their lustrousness.