Кіріспе

Кино жылқысы (1934–1965)

Триггер (4 шілде 1934 – 3 шілде 1965) – американдық вестерн фильмдерінде иесі және мінген адамы, ковбой жұлдызы Рой Роджерспен бірге танымал болған паломино тұқымды жылқы.

Шежіре

Алғашқы "Триггер", "Алтын бұлт" деп аталған, Калифорния штатының Сан-Диего қаласында дүниеге келді. Көбінесе Теннессилік жүріс жылқысы деп жаңылысқанмен, оның әкесі таза қанды, ал анасы – "Триггер" сияқты паломино түсті (тіркелмеген) бикеш болды. Рой мен "Триггердің" көптеген фильмдерін түсірген режиссер Уильям Уитни оның әкесі "тіркелген" паломино бике болғанын (бірақ "Триггер" туған кезде мұндай тіркемелер болмаған) ал анасы таза қанды жылқыдан және "салқын қанды" бикеден туғанын айтқан. "Триггерді" жылдар бойы "Алтын бұлттан" басқа да жылқылар сомдады, олардың ешқайсысы "Алтын бұлтқа" туыс емес. Ең танымал екеуі – "Кішкентай Триггер" және "Триггер-кіші" (Теннессилік жүріс жылқысы, Теннессилік жүріс жылқысының тізімінде "Алленнің Алтын Желі" деп тіркелген) паломинолары болды. "Триггер" өмірінің соңына дейін бике болып қалғанмен, оны көбейтпеді және ұрпағы жоқ. Роджерс "Триггер-кіші" / "Алленнің Алтын Желісін" көп жылдар бойы қолданды, ал актер Вал Килмер 1999 жылғы наурыз айында өткен "Оскар" салтанатында Роджерс пен оның каубой әріптестеріне құрмет көрсету үшін сахнаға шығарған "Триггерсон" атты жылқының "Триггер-кішінің" немересі болғаны хабарланды.

Кино мансабы

Алтын бұлт Робин Гудтың оқиғалары (1938) фильмінде Оливия де Гавиланд ойнаған Мариян қызметшісінің аты ретінде алғашқы болып пайда болды. Біраз уақыттан кейін, Рой Роджерс өзінің алғашқы басты рөлдегі фильмін түсіруге дайындалып жатқанда, оған бес жалға алынған «кино» аттарынан таңдау жасау ұсынылды және ол Алтын бұлтты таңдады. Роджерс оны 1943 жылы сатып алып, жылдамдығымен (аяқтарының да, ой-санасының да) Триггер деп атады. Триггер 150 трюк үйреніп, артқы аяқтарымен 50 фут (15 м) қашықтықты жүре алатын болды (Роджерске жақын дереккөздердің мәліметінше). Олар Триггерге орындауға болатын трюктердің барлығын тауысып қалған деседі. Триггердің актерлік шеберлігі соншалық, ол алғыс естіген кезде бірден иіліп, трюкті бұзып жіберетін. Ол креслоға отырып, қарындашпен аты-жөнін «Х» деп жазып, ұйықтап, үстіне жамылғы жаба алатын. Роджерстің ең құпия сақталған өнері – Триггерді үйрету болды. "Ол қонақүйлерде, театрларда және ауруханаларда көп уақыт өткізгендіктен, бұл қабілет өте пайдалы, және көптеген жаттықтырушылар оны Триггердің ең үлкен жетістігі деп есептейді". – деді Хадкинс шаруашылығының ат баптап күтушісі Глен Рэндалл. Роджерс үшін оның аты соншалық маңызды болғандықтан, ол «Variety» журналында «Жаңа жыл құтты болсын!» деген жарнама сатып алғанда, оған «Рой Роджерс және Триггер» деп қол қойды. Триггер Роджерстің көптеген фильмдерінде пайда болды, оны фильмде және Роджерстің 1950 жылдардағы телесериалдарында әйелі Дейл Эванспен бірге көрген жас көрермендер оны жақсы көретін. Триггер кинодағы ең танымал жылқыға айналды, тіпті оның өмірінен алынған оқиғаларды баяндайтын Dell комиксі де жарық көрді. Рой Роджерс Триггермен бірге көптеген жеке кездесулерге қатысты. Оның автобиографиясы «Happy Trails» бойынша, ол бірнеше рет ауруханаларда науқас балаларды көру үшін үш-төрт қабатты баспалдақпен оны көтеріп алып жүрген.

Кильті

1954 жылғы 14 ақпанда Глазго Империясында өнер көрсету кезінде Триггерге Кильт тартты, матасы Дресс Стюарт клеткалы өрнегінен жасалған. Кильтті Томас Гордон мен Ұлдарынан Джим Гордон табыс етті, ал оны Уильямина Маклоклан тікті.

Өлім және мұра

1965 жылы Роджерстің Калифорния штатындағы Apple Valley қаласындағы жаңа ранчосында алғашқы Триггер (Golden Cloud) қайтыс болғаннан кейін, Роджерс Лос-Анджелестегі Бишоффтың таксидермия шеберханасынан (қазір Калифорния штатындағы Бишоффтың таксидермиясы және Жануарлар FX) Эверетт Уилкенске атты сақтап, орнатуды ұйымдастырды. Тері кәсіби түрде Триггердің көбіктен жасалған мүсінімен жабылып, нәтижесінде шыққан мүсін 1967 жылы Apple Valley қаласында ашылған Roy Rogers Dale Evans мұражайында қойылды. Кейіннен 1976 жылы мұражаймен бірге ол Калифорния штатындағы Викторвилл қаласына, ал 2003 жылы Миссури штатындағы Брэнсон қаласына көшірілді. Викторвиллдегі Рой Роджерс мұражайының үстіне 7 метрлік (24 фут) Триггердің көшірмесі орнатылды. 600 кг (1300 фунт) салмақты көшірмені тас жолдан көруге болып, мұражай жабылып, Брэнсонға көшірілгенге дейін ол белгілі бір нысан болды. Триггердің шыны талшықтан жасалған көшірмесі жасалып жатқанда, Роджерске Денвер Бронкос командасының өкілдері жүгінді. Ол оларға тағы бір мүсін жасауға рұқсат берді, содан кейін қалыпты бұзды. "Бакки Бронко", Триггердің інісі, Миль Хайдтағы (бұрынғы Бронкос стадионы) Empower Field стадионының оңтүстік таблосының үстінде тұр. Мұражай 2010 жылы жабылғаннан кейін, оның барлық заттары 14-15 шілдеде Нью-Йорктегі Christie’s аукцион үйінде аукционға сатылды. Триггердің сақталған денесі батыс мұражайын ашуды жоспарлап отырған RFD TV телеарнасына 266 500 долларға сатылды. Боб Тинсли, Викторвилл қаласында Роджерстің үйін салған құрылысшы, 2010 жылдың сәуір айында шыны талшықтан жасалған көшірмені сатып алып, мүсінді тарихи Apple Valley Village-тың бір бөлігіне айналдыруды жоспарлап отыр. "Мен оны басқа жаққа жібергім келмейді", - деді ол. 2018 жылы Чет Хит және Боб Тинсли Триггердің мүсінін Apple Valley Road көшесінде орналасқан Spirit River Center кіреберісіне орнатты. 2009 жылы Роджерстің және Триггердің мүсіні Грузия штатындағы тарихи Буфорд қаласында орнатылды. Бьюфорд бір кезде былғары өңдеудің маңызды орталығы болған, ал 1940 жылдары Роджерс Триггер үшін арнайы жабдықтарды Bona Allen Company компаниясында жасатқан. 2022 жылы түсірілген "Нет" фильмінде Рикки "Джуп" Парк кейіпкері өзінің батыс тақырыбындағы паркінде Триггер атты жылқыны баптағанын айтады. Фильмдегі маңызды тақырып – кино өндірісінде жануарларды пайдалану, бұл оны түпнұсқа Триггерге сілтеме жасауы мүмкін.