Кіріспе

Руфус Стоукс (3 қыркүйек 1924 - 22 маусым 1986), афроамерикалық өнертапқыш, Алабама штатының Феникс-Сити қаласында дүниеге келген.

Ерте өмір

Руфус Стоукс Американың оңтүстігіндегі ауылдық жерлерде өсті және 18 жасқа дейін Алабама штатындағы мемлекеттік мектепте оқыды. 1940 жылдың 5 қарашасында, жоғары мектеп дипломын алуға аздай қалғанда, Руфус Стоукс Джорджия штатының Форт-Беннинг қаласындағы АҚШ армиясына квартермейстер корпусына қабылданып, қызметке кірді. Армияда ол техникалық мектепте оқып, автомеханик мамандығын алды. Ол Батыс Еуропаға жіберілді және негізінен Рейн облысындағы науқанда қызмет етті. Армиядан босатылғаннан кейін ол Америка қорғаныс қызметі медалімен, Еуропа-Африка-Таяу Шығыс науқаны медалімен және Жақсы мінез-құлық медалімен марапатталды. Әскери қызметтен шығар алдында Стоукс Алабама штатының Камп Хилл қаласынан келген Бесси Ли Найтпен, болашақ әйелімен танысты, ол сол кезде Таскиги институтында оқыған. Армия жазбаларында ол 1945 жылы армиядан босатылған кезде үйленгені көрсетілген. Одан кейін көп ұзамай олар Канзас-Ситиге (Миссури штаты) көшіп, Стоукс жарты күндік автомеханик болып жұмыс істеді. 1947 жылы олар тағы да Уокеганға (Иллинойс штаты) көшіп, онда ол құбырлар мен жалпақ металлдармен уақытша жұмыс істеді. 1947 жылдың соңы мен 1949 жыл арасында Стоукс Чикагодағы Ардагерлер әкімшілігінің ауруханасында, атап айтқанда туберкулез санаториясында санитар болып жұмыс істеді. Осы кезеңде ол алғаш рет қаланың ластануының денсаулыққа зиянды әсерін көрді. 1949 жылы ол ауруханадан кетіп, Чикагодағы Brule Inc. компаниясында жұмыс тапты, бұл компания инсинераторларды (қоқыс өртетін пештерді) шығаратын еді. Ол жану процесін тез үйреніп, жаңа инсинераторлардың жобаларын жасауға үлкен үлес қосты деп есептелді, бірақ оның еңбегі ешқашан мойындалмады. Сондықтан ол өз қызығушылықтарын іздеу үшін ол жерден кетіп қалды.

Жетістіктер

Кейіннен ол ауа тазарту құрылғысының кішігірім тұрмыстық нұсқасын және оның мүмкіндіктерін көрсету үшін үлкен мобильді нұсқасын жасады. Бұл құрылғы пеш пен электр станциясының түтін шығару құбырларынан шығатын күлдің мөлшерін одан әрі азайтты. Сонымен қатар, оның конструкциясы мен конфигурациясы шектелмегендіктен, тиімділігі өнеркәсіптік немесе тұрғын үйлерде қолданылуына қарамастан жоғары деңгейде сақталды. Бұл электрстатикалық тұндырғыштар, сүзгіш қаптар және ылғалды тазалағыштар сияқты әдеттегі ауа ластануын бақылау технологияларына тән емес. Осы тәсілдерді қолданатын құрылғының көлемі неғұрлым үлкен болса, соғұрлым ол ауыр әрі тиімсіз болатын. Стокстың технологиясының негізі – оның «үш Т» деп атаған температура, уақыт және турбуленттілік принциптерін ерекше пайдалануы болды. Патенттік өтінімдерінде (АҚШ, Ұлыбритания, Германия және Жапония) ол патент алу үшін қажетті деректерді ғана ұсынды. Физикалық өзгерістерге байланысты маңызды процестер ашылмады, бірақ муниципалдық, штаттық және федералдық шенеуніктерге, сондай-ақ А.Т. Керни сияқты инженерлік фирмаларға демонстрациялар көрсетілді. АПК 100 құрылғысының резеңке шиналар және басқа да жанғыш материалдарды жағу нәтижесінде пайда болатын бөлшектерді және улы газдарды буға айналдыру қабілеті оның жұмысына куә болғандардың қызығушылығын тудырды. 1982 жылы Руфус Стокс ғылыми жетістіктері үшін Флорида штатының Голливуд қаласындағы Хид университетінен ғылым докторы дәрежесін алды. 1985 жылы ол Калифорния штатының Клармонт қаласына көшіп, 1986 жылы асбестке байланысты мезотелиома ауруынан қайтыс болды. Оның өлімі Лос-Анджелестің Гиперион су тазарту стансасына кеңесші ретінде жұмысқа орналасқан сәтке сай келді. Стокстың өнертабыстары ауа сапасын жақсартуға тікелей ықпал етті, бірақ одан да маңыздысы, ғалымдардың атмосферадағы ластану мен зиянды газдарды азайтуға жұмыстей алатынына назар аударды. Ерекше айта кетерлік жайт, ол АҚШ Энергетика министрлігінің (DOE) «Энергия пионерлері» тізіміне енгізілді, сондай-ақ «Кванттық параллель» технологиялық есебінде танылды. Оның көптеген ғылыми-зерттеу және әзірлеу жұмыстары, хат алмасулары және схемалары Чикаго университетінің кітапханасындағы Иллинойс университетінің архивіне, ұзақ жылдар бойы дос және серіктес болған баспагер, график-суретші және әскери ұшқыш Юджин Уинслоудың сыйлықтары ретінде қосылды.