Кіріспе
Forrest Morton Bird (9 маусым 1921 – 2 тамыз 2015) – американдық дәрігер, авиатор, өнертапқыш және биомедициналық инженер. Ол жедел және созылмалы жүрек-өкпе ауруларына арналған алғашқы, жапсалы механикалық желдеткіштерді жасағандығымен ең белгілі.
Forrest Morton Bird (June 9, 1921 – August 2, 2015) was an American aviator, inventor, and biomedical engineer. He is best known for having created some of the first reliable mass produced mechanical ventilators for acute and chronic cardiopulmonary care.
Өмірбаян
Бёрд Массачусетс штатының Стоутон қаласында дүниеге келген. Әкесінің ынтасымен ол ерте жасында ұшқыш болды. 14 жасында алғаш рет жеке ұшқыш рейс жасады. 16 жасында бірнеше маңызды ұшқыш сертификатын алуға тырысты. Бёрд АҚШ Әуе күштеріне қатарына қосылып, 1941 жылы жоғары біліктілігіне орай техникалық әуе оқу офицері болып қызметке кірді. Бұл шен, Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде, оған қолда бар барлық ұшақтарды – тіпті алғашқы реактивтік ұшақтар мен тікұшақтарды ұшыруға мүмкіндік берді. Ұшақтардың жаңа үлгілері адамның тыныс ала алатын биіктіктен асып, тіпті 100% оттегімен толықтырылған жағдайда да гипоксия қаупін тудыратын. Бёрд АҚШ-қа зерттеу үшін тасымалдап жатқан, апатқа ұшыраған неміс бомбалаушы ұшағынан оттегі реттегішін тапты. Ол құрылғыны үйіне алып келіп зерттеді және оны жетілдірді. Бұл реттегіш көптеген әскери ұшақтар үшін жоғары биіктіктегі оттегі реттегіштерінің стандартты үлгісіне айналды. Бёрд медицинаны "адам организмінің және ұшу кезіндегі стрестің қыр-сырын түсіну үшін" оқыды. Осының нәтижесінде ол тиімді тыныс аппаратын және вентиляторды жасады. 1967 жылы Бёрд Consolidated PBY Catalina амфибиялық ұшағынан Bird Innovator ұшағын жасады, ол 1976 жылға дейін Палм-Спрингсте орналасқан. Оның компаниясы Bird Oxygen Breathing Equipment Inc. деп аталды, кейін Bird Corporation болып өзгертілді. Бёрд Канада-АҚШ шекарасына жақын Айдахо штатының Сагл қаласында тұрды, оның үйі, өндіріс орындары, мұражайы және ранчосы осы жерде орналасқан. Бёрд ескі ұшақтарды, көліктерді және мотоциклдерді жинап, қалпына келтірді. Форрест пен Памела Бёрд 2007 жылдың шілде айында Bird Aviation Museum and Invention Center мұражайын ашты. Мұражайдың негізін қалаушылары және иелері – Бёрдтер, олар Бёрдтің әртүрлі ұшақтары мен өнертабыстарын көрсетеді. 2008 жылдың 10 желтоқсанында Бёрд президент Джордж Буштан Президенттік азаматтар медалін алды. АҚШ оны жасаған жаңалықтары мен Американы жаңалықтардың алдына шығарудағы еңбегі үшін марапаттады. 2009 жылдың 7 қазанында президент Барак Обама Бёрдқа "АҚШ экономикасының, экологиясының немесе әлеуметтік әл-ауқатын жақсарту үшін технологияны дамытуға қосқан ерекше үлесі" үшін Ұлттық технология және инновация медалін табыс етті. Бёрд 2015 жылдың 2 тамызында Айдахо штатының Сагл қаласындағы үйінде 94 жасында табиғи себептерден қайтыс болды.
"Қош" атты алғашқы бірліктер
Барлық желдеткіштері мөлдір пластикалық қаптамаларда сақталған. Бёрдтың машиналарын көруге мүмкіндік беретін қаптама идеясы – гениалдық: ол адамдар механикалық құрылғылардың ішкі жұмысын көрсе, оларды жақсырақ түсінеді, пайдаланады, жөндеуге және нақты өмірде тиімді қолдануға болатынын ойлады. Бёрд ауыр науқастармен сынақтан өткізілген автокөлікке арналған бір құрыл жасады, бірақ нәтижесі шектеулі болды. Оның алғашқы прототипі қызанақ пирогының қалыптары мен есік тұтқасынан тұрды. Осы алғашқы құрылғылардың көпшілігі әскерге сатылды, олар пирог қалыптары мен есік тұтқасы түрінде сақталды. 1955 жылы «Бёрд Универсалдық Медициналық Респиратор» (Бёрд Марк 7 Респираторы ретінде сатылды және бейресми түрде «Бёрд» деп аталды) шығарылды. Бұл кішкентай жасыл қорап енгізілгеннен кейін аурухана пациенттеріне тез таныс болды. Bird Mark 8 NEEP (Теріс соңғы дем шығару қысымы) мүмкіндігін қосты. Бұл жиі сұйықтық серволарын (релелер сияқты) қуаттандыру үшін қолданылды. Кейіннен ол «Бейбибирд» деген лақап атпен нәрестелерге арналған желдеткіш жасады. Бұл құрылғы кішкентай балалар мен нәрестелерді тиімді желдетуге арналған нарықта пайда болған бірнеше құрылғылардың бірі болды. Бұл құрылғылар тыныс алумен байланысты нәрестелердің өлім-жітімін 70%-дан 10%-ға дейін төмендетуге маңызды үлес қосты. Bird Mark 7 респираторы бүкіл әлемде әлі де қолданылуда. Одан басқа, ол Сұйықтықты Басқару Құрылғысын да жасады.
Марапаттар
1985 жылы АҚШ Ғылымды дамыту қауымдастығы (AAAS) Бердке өмірлік ғылыми жетістіктері үшін сыйлық берді. 2005 жылдың қыркүйегінде ол тағы бір сыйлық алды. Берд өкпе ғылымы саласына үлес қосуын жалғастырды, VDR желдеткішін жасауға қатысты, ол ARDS, жарақаттар және тыныс алу жолының зардаптары бар ең қиын жағдайдағы науқастарды емдеуге мүмкіндік береді. 1995 жылы Берд Ұлттық өнертапқыштар залына енгізілді. 2001 жылдың ақпанында MIT оны "Аптаның өнертапқышы" деп атады. Америкалық тыныс алу жүйесіне көмек қоры жыл сайынғы марапаттарының бірін Берд есімімен атап береді.
Bird Corp-тің тарихы
1965: Үйде қолданылатын алғашқы медициналық респиратор, Mark III, завод конвейерінен шығарылды. 1971: Бёрд алғашқы нәрестелік желдеткішті ұсынды. 1978: Бёрд өзінің компаниясын 3M-ге сатты, ол компанияны акционерлік қоғамға айналдырды. 1984: 3M, Bird Products компаниясын бәсекелес компанияның басқару тобына, Bird Medical Technologies Inc. компаниясына сатты. 1987: Bird 6400ST жаңа буын желдеткіш ретінде таныстырылды. 1990: Bird Medical Technologies IPO-ға шығып, NASDAQ нарығында BMTI табельдік белгісімен саудаланды. 1992: Bird Medical 1991 жылы 36,5 миллион долларлық сатуды тіркегеннен кейін, нашар экономикалық жағдай мен сатудың төмендеуіне байланысты 211 қызметкердің 21-ін жұмыстан босатылды. Бұл қиындықтарға қарамастан, 1100 Bird Center Drive мекенжайындағы жаңа ғимараттың құрылысы жалғасты, ол қазіргі орны. 1995: Bird акцияларын 67 миллион долларға сатып алған Thermo Electron Corp., Риверсайдтағы еншілес компаниясын Палм-Спрингсқа көшірді. Сол жылы Бёрд Ұлттық өнертапқыштар залына енгізілді. 2002: Сенімділік және біріктіру арқылы кәсіпорын VIASYS Respiratory Care компаниясының бір бөлігіне айналды. 2009: Fortune 20 тізіміне кіретін Cardinal Health Inc., Огайо штатының Дублин қаласында орналасқан, толық меншікті еншілес компанияға, CareFusion Corp. айналдырылды. Бір жыл бұрын Cardinal Health үш серіктес компанияны Палм-Спрингс операциясына көшірді: Риверсайдтың Bear Medical, Йорба Линданың SensorMedics Corp. және Англияның Брайтон қаласының EME Medical.
1987: The Bird 6400ST is released, the first new generation ventilator. 1990: Bird Medical Technologies goes public, and is traded on NASDAQ under the ticker, BMTI. 1992: Bird Medical, reporting $36.5 million in sales in 1991, lays off 21 of 211 workers, citing poor economic conditions and falling sales. Despite the downturn, construction of its new, building at 1100 Bird Center Drive, its present site, continues. 1995: Thermo Electron Corp., which acquired Bird in a $67 million buyout of Bird stock, moves a Riverside based subsidiary into the Palm Springs location. That year, Bird is inducted into the National Inventors Hall of Fame. 2002: Through acquisition and consolidation, the venture becomes a part of VIASYS Respiratory Care. 2009: Cardinal Health Inc., a Fortune 20 company based in Dublin, Ohio, that was spun off from its parent company to the wholly owned subsidiary, CareFusion Corp. The year before, Cardinal Health relocated three sister companies to the Palm Springs operation: Bear Medical of Riverside, SensorMedics Corp. of Yorba Linda and EME Medical of Brighton, England.