Кіріспе

1975 жылы Перуде болған төңкеріс, Чилидегі төңкеріс әрекеті

Тачназо – 1975 жылы Перудің сол кездегі премьер-министрі, генерал Франсиско Моралес Бермудездің президент генерал Хуан Веласко Альварадо басқармасына қарсы жүргізген әскери төңкерісі. Бұл Перуда 1980 жылғы сайлауларға дейін жалғасқан Қарулы Күштердің Революциялық үкіметінің "Екінші кезеңі" деп белгілі болған жағдайға алып келді.

Өмірбаян

1975 жылдың 5 ақпанында полиция ереуілі мен төңкеріс жасауға талпыныс болды, ол Лиманың тарихи орталығында тәртіпсіздік пен тонауға ұласты, кейін Перу армиясы оны қанаушылықпен басып тастады. Бұл оқиға халықтың наразылығы мен экономикалық реформа талаптарынан соң-ақ тұрақсыз болған Веласко әкімшілігін одан әрі тұрақсыздандырды. 1975 жылдың 28 тамызындағы бейсенбі күні таңертең Перуға Тачна провинциясының қайта қосылуын еске алуға арналған жылдық салтанатты шара өтті, онда сол кездегі премьер-министр Франсиско Моралес Бермудес және әскери жетекшілер қатысты, ал президент Хуан Веласко Альварадо Лимада болғандықтан қатыспады.

Төңкеріс

Төңкеріс Тарапака казармасында оңтүстік Таcна қаласындағы әскери көтеріліс ретінде жоспарланды және Қарулы Күштердің ең белгілі мүшелері тарапынан бірауыздан қолдау алды. Келесі күні, сағат 02:00-де, көршілес Чили радиостанциялары төңкеріс туралы жаңалықты алды. Такна қаласының орталық алаңында жасаған сөйлесінде генерал Моралес Бермудес президент Веласконы бейбіт түрде қызметтен кетуге және тікелей қақтығыстан қашуға шақырды. Президент Веласко, бұған дейін ауырғандықтан, қарсы тұруға шамасы жетпейтінін түсініп, отставкаға кетті. Ол 1977 жылы қайтыс болды.

Салдары

Моралес Бермудестің әкімшілігі бұрынғы солшыл әскери үкімет бағдарламасын жалғастыра алмады. Президент Моралес Бермудес "революция" деп жоспарланған нәрсені жалғастырмады, бірақ Вэласко әкімшілігінің жалған коммунистік тәжірибелерін жұмсартуға бағытталған өзінің жеке бағдарламасын іске қосты. Армиядағы тазалау барысында Вэласконың көптеген қолдаушылары отставкаға кетуге немесе қызметтен шығуға мәжбүр болды. Ол Конституциялық құрылтай шақыруға (оның төрағасы Виктор Рауль Хая де ла Торре болды) және жаңа сайлау өткізуге мәжбүр болды.