Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швейцария суретшісі (1853–1918)
Swiss painter (1853–1918)
Фердинанд Ходлер (14 наурыз, 1853 – 19 мамыр, 1918) – XIX ғасырдың ең белгілі швейцариялық суретшілерінің бірі. Оның ерте туындылары портреттер, пейзаждар және жанрлық суреттерді реалистік стильде бейнелеген. Кейіннен ол "параллелизм" деп атаған жеке символизм формасын қабылдады.
Ferdinand Hodler (March 14, 1853 – May 19, 1918) was one of the best known Swiss painters of the nineteenth century. His early works were portraits, landscapes, and genre paintings in a realistic style. Later, he adopted a personal form of symbolism which he called "parallelism".
Ерте өмір
Ходлер Бернде алты баланың үлкені болып дүниеге келді. Оның әкесі Жан Ходлер ағаш шеберлігімен аз ғана күнкөріс табады, ал анасы Маргарита (құрметті есімі Нойкомм) шаруа отбасынан шыққан. Ходлер сегіз жасқа келгенде, әкесі мен екі кіші інісі туберкулезден көз жұмды. Анасы Готлиб Шюпах атындағы декоративті суретшіге қайтадан үйленді, оның бұрынғы некеден бес баласы болған. Тағы балалардың дүниеге келуі Ходлер отбасының мүшелерінің санын он үшке жеткізді. 1878 жылы Ходлер Мадридке сапар шекті, онда бірнеше ай бойы тұрып, Прадо мұражайында Тициан, Пуссен және Веласкес сияқты шеберлердің туындыларын зерттеді. Оның картинасы Женевада көрсетілгенде сындарға ұшырады, осыдан кейін Ходлер достарына: «Швейцариялықтар басқа жерде мені түсінгенше, мені түсінбейді» деді. Ходлер екі рет үйленген. 1889 жылдан 1891 жылға дейін ажырасқанға дейін Ходлер Берта Стукиге үйленген, ол оның «Поэзия» (1897, Цюрихтегі Museum für Gestaltung) картинасында бейнеленген. 1898 жылы Ходлер Берта Жакқа (1868–1957) үйленді, ол 1894 жылы танысқан.
Hodler was born in Bern, the eldest of six children. His father, Jean Hodler, made a meager living as a carpenter; his mother, Marguerite (née Neukomm), was from a peasant family. By the time Hodler was eight years old, he had lost his father and two younger brothers to tuberculosis. His mother remarried, to a decorative painter named Gottlieb Schüpach who had five children from a previous marriage. The birth of additional children brought the size of Hodler's family to thirteen. He travelled to Madrid in 1878, where he stayed for several months and studied the works of masters such as Titian, Poussin, and Velázquez in the Museo del Prado. It was ridiculed when displayed in Geneva, prompting Hodler's remark to a friend that the Swiss "will not understand me until they see I have been understood elsewhere". Hodler was married twice. From 1889 until their divorce in 1891, Hodler was married to Bertha Stucki, who is depicted in his painting, Poetry (1897, Museum für Gestaltung, Zürich). In 1898, Hodler married Berthe Jacques (1868–1957), whom he had met in 1894.
Паралельдік
Тоғызыншы ғасырдың соңғы онжылдығында оның туындылары символизм мен модерн сияқты бірнеше жанрдың ықпалын біріктіретіндей дамыды. 1890 жылы Ходлер символисттік бейнелерге бет бұрған «Түн» атты туындысын аяқтады. 1891 жылы ақпанда Ходлер суретті Женевадағы Көркемөнерлер көрмесіне ұсынғанда, біріккен жалаңаш тұлғалар жанжал тудырды; қала әкімі туындыны әдепсіз деп танып, көрмеден алып тастады. Ходлер «параллелизм» деп аталатын стильді жасады, ол адам қоғамының негізін құрайтын симметрия мен ырғақты баса көрсетті. «Таңдалған» (1893) сияқты картиналарда тұлғалардың топтары ырым-жырым немесе биді еске түсіретін поздарда симметриялық түрде орналастырылған. Ходлер әйелді табиғатпен үйлесімділікке ұмтылудың бейнесі ретінде қарастырды, ал бала немесе жасөспірім – тазалық пен күш-қуатты білдірді. Ходлер патриоттық тақырыптармен көптеген тарихи картиналар салған. Ол Берлин және Вена сецессиондарына шақырылды. 1904 жылы Венада 31 туындысын көрсетті, бұл оның танымалдығын арттырып, сатудан түскен табыс оның кедейлігін жеңілдетті. 1908 жылы Ходлер өзінің екінші әйелімен бірге өмір сүруін жалғастырғанмен, Валентина Годе Дарельмен танысты, ол оның сүйіктісі болды. 1913 жылы Годе Дарельге гинекологиялық қатерлі ісік диагнозы қойылды, және Ходлер оның жанында көп сағат өткізіп, оның аурудан құлдырауын бейнелейтін суреттер сериясын жасады. 1914 жылдың қаңтар айында, қызы Паулин дүниеге келгеннен кейін үш ай өткен соң, Годе Дарельге операция жасалды. 1914 жылдың маусым айында оған екінші операция жасалды. 1915 жылдың қаңтар айында оның қайтысы Ходлерге ауыр соққы болды. Ол 1916 жылдан бастап 20-ға жуық терең ойлы автопортреттер сериясын жасауға кірісті. 1914 жылы ол Реймс соборына қарсы артиллерия қолданып жасалған неміс қиянатын айыптайтын Женева зиялыларының петициясына қол қойды. Швейцария мен Германиядағы достары оны қол қоюдан бас тартуға көндіруге тырысты, бірақ ол бас тартты. Көбінесе төсекке жатқан күйінде де, 1918 жылдың 19 мамырында қайтыс болғанға дейін бірнеше ай бойы балконынан Женеваның көріністерін суреттеді.
In the last decade of the nineteenth century his work evolved to combine influences from several genres including symbolism and art nouveau. In 1890 he completed Night, a work that marked Hodler's turn toward symbolist imagery. When Hodler submitted the painting to the Beaux Arts exhibition in Geneva in February 1891, the entwined nude figures created a scandal; the mayor deemed the work obscene, and it was withdrawn from the show. Hodler developed a style he called "parallelism" that emphasized the symmetry and rhythm he believed formed the basis of human society. In paintings such as The Chosen One (1893), groupings of figures are symmetrically arranged in poses suggestive of ritual or dance. Hodler conceived of woman as the embodiment of the desire for harmony with nature, while a child or youth represented innocence and vitality. Hodler painted a number of large scale historical paintings, often with patriotic themes. He was invited to join both the Berlin Secession and the Vienna Secession groups. In 1904 he showed 31 works in Vienna, which brought him enhanced recognition and a sales success that finally eased his poverty. In 1908, Hodler met Valentine Godé Darel, who became his mistress, although he continued to live with his second wife. In 1913, Godé Darel was diagnosed with a gynecological cancer, and the many hours Hodler spent by her bedside resulted in a remarkable series of paintings documenting her decline from the disease. In January 1914, three months after the birth of their daughter, Pauline, Godé Darel was subjected to an operation for the cancer. In June 1914, she underwent a second operation. Her death in January 1915 affected Hodler greatly. He occupied himself with work on a series of about 20 introspective self portraits that date from 1916. In 1914 he signed a petition of intellectuals from Geneva condemning the German atrocities conducted using artillery against the Cathedral of Rheims. His Swiss and German friends tried to compel him to withdraw the signature, but he refused. Although mostly bedridden, he painted a number of views of Geneva from his balcony in the months before his death on May 19, 1918.
Мұра
Өз заманында Ходлердің патриоттық тақырыптағы алып қабырға суреттері ерекше құрметке ие болды. Сепп Керннің сөзінше, Ходлер "монументалды қабырға суреттерін қайта жандандыруға көмектесті, ал оның туындылары Швейцарияның мемлекеттік біртүтастығын бейнелейтін қасиетке ие". Олардың екеуі де 1911 жылғы екінші сериядағы банкноттарда бейнеленген. Ходлердің көптеген жұмыстары Швейцариядағы мемлекеттік жинақтарда сақтаулы. Оның маңызды туындыларын қамтитын басқа жинақтарға Париждегі Орсе мұражайы, Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайы және Чикаго өнер институты жатады.
In his time, Hodler's mural sized paintings of patriotic themes were especially admired. According to Sepp Kern, Hodler "helped revitalize the art of monumental wall painting, and his work is regarded as embodying the Swiss federal identity." Both appeared in the 1911 Series Two of the notes. Much of Hodler's work is in public collections in Switzerland. Other collections holding major works include the Musée d'Orsay in Paris, the Metropolitan Museum of Art in New York, and the Art Institute of Chicago.