Кіріспе

1992 жылы R. E. M. тобының және Kid Cudi әнінің синглы. "Man on the Moon" – америкалық альтернативті рок тобы R. E. M.-нің 1992 жылғы қарашада шыққан әні. Бұл ән олардың сегізінші альбомы "Automatic for the People" (1992) альбомынан екінші сингл ретінде жарық көрді. Әннің сөзін жетекші әнші Майкл Стайп жазса, музыкасын барабаншы Билл Берри мен гитарист Питер Бак жасады. Ән сыншылар тарапынан жақсы қабылданып, АҚШ Billboard Hot 100 хит-парадында 30-орынға, АҚШ Cash Box Top 100 хит-парадында 17-орынға, Ұлыбритания сингл-чартында 18-орынға, ал Исландияда бірінші орынға ие болды. Бұл ән R. E. M.-нің ең танымал әндерінің бірі болып саналады және "In Time: The Best of R. E. M. 1988–2003" және "Part Lies, Part Heart, Part Truth, Part Garbage 1982–2011" жинақтарына енді. "Man on the Moon" әні комедияшы Энди Кауфманға арналған құрметпен жазылған, оның мансабынан, Элвис имитациясы, күрес және "Блассимен таңғы ас" фильмі сияқты көптеген деректер енгізілген. Әннің атауы мен қосымшасы айға қону туралы қастандық теорияларына сілтеме жасайды, бұл Кауфманның 1984 жылы қайтысының жалған екендігі туралы қауесеттерге байланысты. Бұл ән Милош Форманның "Man on the Moon" (1999) Кауфманның өмірбаянына негізделген фильміне ат берді және фильмнің саундтрегінде маңызды орын алады.

Құрамы

"Man on the Moon" - екінші және үшінші хорлардан кейін қосымша пре-хор және инструменталды бридж қосылған, орташа темптегі кантри-рок ән. Әннің бірінші куплетінде алты жол болса, екінші және үшінші куплетерінде төрт жол ғана бар. Әннің алғашқы инструменталды демосы топқа "C to D Slide" деген атпен белгілі болды. Гитарист Питер Бак музыканың қалай жасалғанын былай түсіндірді: "'Man on the Moon' - Биллдің [Берри] ойлап тапқан бір аккордты өзгертуінен туындады, ол әннің куплеті сияқты C-ден D-ге дейін өтті, және ол: 'Мен осымен не істеу керектігін білмеймін' деді. Мен Биллдің кейбір идеяларын аяқтауға көмектесетінмін, ол рифтерді ойлап табатын, ал мен оларды дамытатынмын. Мен отырып, хорды, бридждерді және басқаларын жасадым. Майк пен Майкл келгенде оны көрсеткенімізді есімде, ән дайын болған еді. Білл бас-гитарада, ал мен гитарада ойнадым, оны бірнеше рет тағы да орындадық. Репетиция студиясында мандолинада да ойнаған шығармыз." Майкл Стайп Чарли Роузбен сұхбаттасып, лириканың музыкадан тәуелсіз жазылғанын, оның Кауфманға қатысты болашақ лирикалық мазмұнымен бұрыннан байланысы болмағанын айтты. Стайп R.E.M. мүшелері әннің музыкасын жазып, орындағанын және оны Сиэтлдегі студиялық сессиялар кезінде Automatic for the People альбомының қалған бөлігімен бірге жазғанын баяндады. Жазудың соңғы аптасында Стайп әлі де лириканы жазуға күресіп жатты, ал қалғандары оны аяқтауға шақырып отырды. Стайп тректің инструменталды болуын ұсынды, бірақ оның әріптестері келіспеді. Стайп вокалды жазуды аяқтау үшін студияға оралғаннан кейін, трек сол түні микстеліп, келесі күні мастерлеуге жіберілді.

Әннің мәтіні

Әннің мәтіні дәстүрлі оқиғаны баяндамайды, оның орнына мәдени сілтемелер, бейнелер мен идеялар жиынтығын құрайды. Энди Кауфман туралы бірнеше рет айтылады, оның ішінде оның Элвис имитациясы және Фред Бласси мен Джерри Лоулер күресшілерімен жұмысы туралы мәліметтер бар. Ән сондай-ақ, Айға қону мен Элвис Преслинің өлімі төңірегіндегі қауырсын теорияларын, Кауфманның өзінің өлімін сахналағаны туралы тараған әңгімелерге тікелей сілтеме ретінде келтіреді. 2017 жылы NME журналына берген сұхбатында Майк Миллс Кауфманның мұрасының екіұштылығы, оның комедияшы ма, әлде перформанс-өнершісі ме, ал оның жұмысы күлкілі ме, әлде ашуландыра ма деген сұрақтар, әннің ішінде өмір туралы басқа да сұрақтарды қоюға мүмкіндік беретінін түсіндірді:

Ол сізді осы күмәнділік саяхатына бастайтын тамаша «көшпенді». Айға қону шынымен болды ма? Элвис шын мәнінде қайтыс болды ма? Ол сол кезде өте тұрақсыз тұлға болғандықтан, балалық шақ пен өмірдің маңызды сәттерінен өтетін кезіңізде осының бәрін біріктіретін идеалды адам еді. Энн Пауэрстің айтуынша, «Кауфманды Мұса мен сэр Исаак Ньютонмен бірге атап, Стайп адамның күш-жігерін ойынға айналдырады, оның бәрі шаңға айналатынын көрсетеді. «Твистер ойнайық, тәуекелге баралық», – деп әзілдеп айтады Стайп шақырған белгілі тұлғаларына. «Егер тізімге кірсеңіз, жұмақта кездесеміз» деді ол. «Man on the Moon» әнінің мәтінінде «Yeah, yeah, yeah, yeah» деген қайта-қайталап келетін рефрен бар. Стайп «иә» сөзін қайталаудың Курт Кобейннің осы сөзді жиі қолдануын әзілкелеу арқылы басып өту мақсатында екенін түсіндірді. Ән Billboard Hot 100 хит-парадында 30-шы орынға, ал UK Singles Chart хит-парадында 18-ші орынға ие болды. Ән сыншылар тарапынан ынталы түрде қабылданды. New York Times газетіне жазған Энн Пауэрс, бұл ән «R.E.M. тоңқырып қанағаттанбайтын бейімділігін теңестіретін тапқырлықпен жарқырайды» деді. NME журналынан Эдвин Понси: «'Man on the Moon' әнінде сізді қайғылы, жалғыз, ностальгиялық және жылы сезімге бөлейтін жасырын нәрселер бар. Сондай-ақ, Майкл Стайп күтпеген жерден жас қыздың көрінісін шақырып, оның әнінен бірнеше сөзді бірге орындауы сияқты, кейде күтпеген жағдайлар да болады. Ол сізді бір жағынан қарап, екінші жағынан оның ерекше және жеке әлеміне тереңірек үңілуге шақырады». Orlando Sentinel газетінен Парри Геттелман: «Жай ғана ұнайтын «Man on the Moon» әні Lifes Rich Pageant дәуіріндегі R.E.M. әніне ұқсас, бірақ аранжировкасы акустикалық. Бұл альбомда сирек кездесетін Миллстің жоғары гармониясы әнді резонансқа толы етеді, ал Майкл Стайп Энди Кауфман, Твистер ойыны және Элвис туралы ән салғанда, ол Брайан Ферринің еліктеуі арқылы күлкілі, тартымды Элвиске айналады. Питер Бактың слайд-гитарасы әннің есте қалатын хорын күшейтеді. Әннің мелодиясы «Fall on Me» әнінің төмендетілген нұсқасына ұқсайды, бірақ ол өте керемет ән еді, кім шағымданады?» Ән 1993 жылы Village Voice журналының «Pazz & Jop» жыл соңындағы сыншылар сауалнамасында 19-шы орынды иеленді.