Кіріспе

Астаз – бұл бұлшықеттер үйлестіруінің бұзылуынан туындаған, көмексіз тұруға, жүруге немесе тіпті отыруға қабілетсіздікпен сипатталатын моторлық координацияның жоқтығы. Астазия термині астазбен мағынасы бірдей қолданылады және оны сипаттау үшін әдебиеттерде көбінесе астазия деп аталады. Астаз – бұл моторлық әлсіздік немесе сезімнің жоғалтылуы болмаған жағдайда, көмексіз тұруға немесе отыруға қабілетсіздік (бірақ кейбір дәрігерлер «моторлық әлсіздіктің жоқтығын» қосу мәселесін талқылайды). Бұл көбінесе симптом ретінде жіктеледі, нақты ауру емес, себебі ол бұлшықет үйлестіруінің бұзылуын сипаттайды, нәтижесінде осы кемшілік пайда болады. Бұл бұзылу мишақшалық атаксиядан өзгеше, себебі астаз кезінде жүріс-тұрыс салыстырмалы түрде қалыпты болуы мүмкін, бірақ отырудан тұрғанда тепе-теңдік айтарлықтай бұзылуы мүмкін. Бұл тепе-теңдік бұзылуы көптеген белгілері мен салдары бар прогрессивті неврологиялық ауру – вестибулоцеребеллярлық синдроммен ауыратын науқастарда байқалады. Астаз таламустың әртүрлі зақымданулары бар науқастарда кездеседі, әсіресе мидың артқы-жанама аймағына әсер етеді. Ол көбінесе абазиямен бірге жүреді, бірақ әрдайым емес. Абазия – бұл оған өте ұқсас симптом, ол жүруге қабілетсіздік. Екеуі де Blocq ауруы деп аталатын астазия-абазияда жиі кездеседі. Астазия мен абазия екеуін де жеке-жеке көруге қарағанда бірге көру жиірек кездеседі.

Трицепс мысқырының әлсіздігі

Трицепс суре бұлшығының әлсіздігі астза диагнозы қойылған көптеген науқастарда байқалады. Бұл әлсіздік сол бұлшықет тобының миопатиясынан туындауы мүмкін. Гастрокнем және солеус бұлшықтарынан құралған екі жақты трицепс суре бұлшығы тік тұрып тұру кезінде дененің тік күйін сақтау үшін маңызды. Осы бұлшықтардың әлсіздігі астзасы бар науқастардағы дікілдеу мен позаның бұзылуына себеп екенін көрсетеді. Бұл әлсіздік аяқтардан келетін соматосенсорлық кері байланыс бұзылған жағдайда да байқалады, бұл абазиясыз астазияның басты себептерінің бірі екенін көрсетеді.

Диабет

Көптеген қант диабетімен ауыратын науқастардың денесіндегі бір немесе бірнеше жүйкелер зақымдануы мүмкін. Кейбір науқастарда дене күйін сақтайтын сезімталдық аймағынан шығатын жүйкелер зақымдалып, астзиямен ауыратын науқастардағы сияқты белгілер тудыруы мүмкін.

Омыртқа миы/ тамыр зақымдануы

Омыртқа миының немесе омыртқа түбірінің зақымдануы жүйкеге немесе жүйке түбіріне нұқсан келтіруі мүмкін. Пациенттегі бұзылыстың орналасқан жеріне байланысты, кең ауқымды симптомдар пайда болуы мүмкін, оның ішінде астазиясы бар пациенттерде кездесетін симптомдар да болуы мүмкін. Омыртқа атрофиясы бар және абазиясыз астазиясы бар пациенттерде төменгі аяқ-қолдардың сезімталдығының бұзылуы немесе жамбас буынының кеңейткіш-иілгіш бұлшық еттерінің әлсіздігі байқалмайды. Бұл, абазиясыз астазияның негізгі себептерінің бірі – трицепс бұлшық етінің әлсіздігі екенін көрсетеді. Сонымен қатар, оң таламомезенцефальдық қосылыста геморрагия (қан құйылу) байқалған бір науқас жағдайы туралы хабарланған. Бұл аймақ тұрақтылықты сақтау, қозғалыс бақылау, көз қозғалысы және вестибуло-көз интеграциясы үшін маңызды құрылымдарды қамтиды. Мидың бұл аймағы әлі толық зерттелмеген және қазіргі білімге сәйкес, астазия, претекталды синдром және асимметриялық астериксис бірдей кездесетін алғашқы жағдай осы болып табылады.

Тарих

Пауль Оскар Блокк астазды аяқтардың қалыпты жұмыс істеуіне қарамастан, отыру кезінде тік тұру қабілетін жоғалту ретінде бірінші болып сипаттады. Ол паралич және басқа да бұзылыстар астазия-абазия синдромымен бірге кездесуі мүмкін екенін атап өтті. Жан Мартин Шарко, Шарль Ласег және Блоктың сипаттамасына дейін астазды "тұру кезінде координацияның жетіспеуінен туындаған аяқтардың әлсіздігінің ерекше түрі" деп сипаттаған басқа да дәрігерлер болды.