Кіріспе
Дарвел (Дарбхайл) – Шотландияның Шығыс Айрширдегі шағын қала. Ол Ирвин аңғарының шығыс жағында орналасқан және кейде "Ұзын қала" деп аталады. Қаланың латын тіліндегі ұраны Non sibi sed cunctis, "Өзіміз үшін емес, барша үшін" деген мағынаны білдіреді.
Darvel
(, Darbhail) is a small town in East Ayrshire, Scotland. It is at the eastern end of the Irvine Valley and is sometimes referred to as "The Lang Toon"
The town's Latin motto, Non sibi sed cunctis, means "Not for ourselves, but for others".
Орналасқан жері
Дарвел батыс жағалаудағы Ирвиннен шығысқа қарай Эдинбургқа дейінгі А71 тас жолында орналасқан. Қала Килмарноктан шығысқа қарай 9 миль (14 км) қашықтықта жатыр және Ирвин аңғарындағы қалалардың ең шығысқа орналасқаны болып табылады, ал қалғандары – Галстон және Ньюмилнс. Бұрын қала Каледония темір жолы арқылы Стратхейвен арқылы өтетін Стоунхаузбен байланысқа ие болған. Дегенмен, бұл желі Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін LMS тарапынан жабылды. Ал бұрынғы Глазго және Оңтүстік-Батыс темір жолының Килмарнокқа дейінгі тармағы одан ұзақ сақталды және 1964 жылы Бичингтің кесуінің бір бөлігі ретінде жабылды. Екі желінің де көп бөлігі әлі де сақталып қалған, бірақ рельстер көп бұрын алынып тасталған және көптеген көпірлер бұзылған. Қаланың шығысында, Лудун төбесіне жақын жерде үлкен виадук орналасқан, ол темір жол желісін аңғардан өткізген. 1986 жылы бұл виадук бұзылып, қазір тек тіректері ғана қалды. Ирвин өзені қаланың оңтүстік шекарасымен ағып өтеді және бұрын жергілікті диірмендерді қозғауға пайдаланылған.
Тарихқа дейінгі кезең және археология
2003 және 2007 жылдар аралығында Глазго университетінің археологиялық зерттеу бөлімі (GUARD) Лудун төбелі карьерін кеңейту алдында жүргізген археологиялық қазбалар мен іздеу жұмыстары, адамдардың мезолиттен кейінгі және темір ғасырының соңғы кезеңдері аралығында осы аумақта тұрғанын көрсетті. Ең ерте заманда бұл аймақ ормандармен жабылған және олар, әдетте, бұзылмаған күйде болған. 2007 жылы тағы бір қазба жұмысы жүргізіліп, сирек кездесетін соңғы ортағасырлық шаруашылық ошағы табылды. Қыш ыдыстар мен радиокөміртектік талдаулар шаруашылықтың 14-15 ғасырларда пайда болғанын көрсетеді. Бұл орын Ньютон шаруашылығына тиесілі деп саналады, ол алғаш рет 14 ғасырдың соңында Галстон приходінің құрамында тіркелген. Ол кезде Галстон приході Локхарт әулетіне қарасты болған. Римдік елді мекендер Лудун төбесінің Алантон жазығындағы түбінде табылып, желді Виззеннен бір тұстан көрінеді.
Тарих
Қазіргі Дарвел қаласы 18 ғасырдың соңында салынған делінеді. Дарвел атауы ескі харталарда «Dernvale» немесе «Darnevaill» түрінде тіркелген және «жасырын» деген мағына беретін «derne» ескі ағылшын сөзінен туындаған болуы мүмкін. Шотландияның азаттық күрескері сэр Уильям Уоллес та осы аймақпен байланысты. 15 ғасырдың жыраушысы Соқыр Гарри өзінің «Уоллас» поэмасында Уоллес пен оның жауынгерлері 1296 жылы Шотландияның тәуелсіздік соғысы кезінде төбеде ағылшын әскерін жеңгенін жазған. Соқыр Гарри сондай-ақ Уоллестің әкесін өлтірген деген күдікпен ағылшын генералы Фенвик шайқаста қалай қаза тапқанын айтады. Аймақ карталарында қазір Лудун төбесінің шығысындағы қоршау «Уоллас қабірі» деп белгіленген. 1307 жылдың 10 мамырында Роберт Брюс пен ағылшындар арасында да сонда шайқас болған. Дарвел тұрған жер Лоудун графтарына тиесілі болды, ал қаланың негізін 1754 жылы Лоудунның 4-ші графы Джон Кэмпбелл мүлікке кіріс табу үшін қалады. 1780 жылға қарай халық саны 400-ден асып кетті. Loch Gate немесе Gait бір кезде сол аттас шаруашылыққа жақын маңызды көл болған, бірақ 19 ғасырда ол көбінесе ауыл шаруашылығы үшін кептірілді.
Дарвел түймешігі
1876 жылы Александр Мортон Ирвин аңғарына бейресми тігіс жасауды (данғақ тігуді) енгізді, соның салдарынан Дарвелде және жақын орналасқан Ньюмилнсте тігіс фабрикалары ашыла бастады. Аңғардың өнімдері бүкіл әлемге экспортталды, оның ішінде Үндістан бейресми тігіс, муслин және мадрас маталары үшін ең ірі нарық болып табылды. Дарвел «Бейресми тігіс қаласы» деп танылды және Дарвел бейресми тігісі әлем жүзіне мәшһүр болды. Қаланың фабрикалары 1970 жылдардың соңына дейін басқа да тоқыма өнімдерін шығаруға кеңейді, бірақ Үндістан, Қытай және басқа да алыс Шығыс елдерінде өндірілген тоқымалармен бәсекелесе алмады. Көрсеткіштер тез төмендеді. 20-шы ғасырдың соңына таман фабрикалардың көбі жабылды. Көптеген ғимараттар бірнеше жыл бойы бос тұрды, бірақ қазірдің өзінде олардың көп бөлігі тұрғын үйлер салу үшін бұзылып жатыр. Дарвелдегі соңғы бейресми тігіс фабрикасы да жабылды. Станоктар Ньюмилнске көшірілді, онда аймақтағы жалғыз бейресми тігіс фабрикасы орналасқан.
Климат
Дарвель мұхиттық климат аймағында орналасқан (Köppen: Cfb). Солтүстік-шығысқа қарай Согаллда Метеорологиялық қызметтің бақылау станциясы бар.
Белгілі ғимараттар
Дарвел қалалық үйін Томас Генри Смит жобалаған және шамамен 1905 жылы аяқталған. Дарвелде екі паб бар – «Қара бұқа» және «Теміржол тавернасы». Бұрын төрт паб болған, бірақ Turf Hotel 2006 жылы, ал Horseshoe Inn 2016 жылы жабылды. Дарвел телефон мұражайын зейнеткер инженер Макс Флеммич басқарады.
Ескерткіштер
Соғыс ескерткіші Дарвел соғыс ескерткіші қала орталығында, Гастингс алаңында орналасқан. Бұл ашық сұр граниттен жасалған, шаршы негізді обелиск. Шығыс жағы 1914–1918 жылдары негізіне ойылғаннан басқа жай. Батыс жағы да сондай, бірақ негізінде 1939–45 жылдары ойылған. Солтүстік жағында ең жоғары нүктесінде оюлы крест және одан төмен бронзадан жасалған рельефті лавр шоғыры бар. Обелиск табанына қарай мына сөздер жазылған: Содан кейін қола тақтадағы рельефте 5 бағанға бөлінген есімдер, ал оңтүстік жағында есімдер екі бағанға бөлініп тасқа қашалған. Александр Флеминг Локфилд шаруашылығындағы ескерткіш 1881 жылдың 6 тамызында пенициллинді ашқан Александр Флемингтің туғанын еске алады. Ол 1957 жылы орнатылған және 2009 жылы қазіргі иелері Филипп және Хизер Скотттармен қайта алтыннан жалатылған. Қалпына келтірілген ескерткішті Флемингтің өмірбаянын жазған Кевин Браун, проректор Стефани Янгтың қатысуымен ашты. Е. Р. Беванның бюсті мен бағы бар тағы бір ескерткіш Гастингс алаңында орналасқан. SAS ескерткіші Бұл жерде 1-ші арнайы әуе күштері (SAS) полкінің сарбаздары мен офицерлерін құрметтеу үшін ескерткіш орнатылған. Олар 1944 жылдың басында Дарвелде дислокацияланған. Бёрн-роудтың төменгі жағында орналасқан ескерткіш қара гранит тақтаға жазылған мына жазумен жасалған: Ескерткішті 2001 жылдың 2 қарашасында проректор Джимми Бойд ашты. SAS-тің өкілдері ашылу рәсімін «Таун Грин» алаңында тамашалады.
Then there are 5 columns of names in relief on a bronze plaque and, on the south side, names are etched into the stone in two columns. Alexander Fleming A memorial at Lochfield farm commemorates the birth there, on 6 August 1881, of Alexander Fleming, discoverer of penicillin. It was erected in 1957 and regilded in 2009 by its current owners Philip and Heather Scott. The restored memorial was unveiled by Fleming's biographer Kevin Brown in the presence of Provost Stephanie Young. Another memorial with a bust by E. R. Bevan and a garden is situated in Hastings Square. SAS Memorial There is a memorial to honour the men and officers of the 1st Special Air Service (SAS) Regiment who, under the command of Lt. Col. Robert Blair Mayne, were stationed in Darvel during the early part of 1944. The memorial – located towards the bottom of Burn Road, takes the form of a stone cairn with a black granite plaque bearing the inscription:
The memorial was unveiled by Provost Jimmy Boyd on 2 November 2001. Members of the SAS were at the Town Green to see the unveiling ceremony.
Дагон тасы
RCHAMS веб-сайтында бұл жоңғысыз оливин монолиті "мүмкін" тұрған тас ретінде тізімделген, шамамен биіктігі ...дейді. Оның жалпы көлемі мен пішіні тарихқа дейінгі тұрған тасқа ұқсайды. Оның үш жағына тараған он екі кішкентай байланысты ойық бар, кейбіреулер оларды қарапайым "сызықтар" деп түсіндіреді, ал басқалары бұл тасты астрономиялық байқаулармен және жазғы күннің ортасындағы күннің биіктігімен байланыстырады. Бұл тас өмір сыйлайтын күштермен, құнарлылықпен және берекемен байланысты болуы мүмкін. Вудберн оны ерекше маңызы жоқ тас деп есептейді. 1821 жыл темірге қашалған, және бұл бекіту әдісі, белгісіз біреу немесе белгісіз топтар тасты Дагон тасының үстінен алып, Ранолдкуп жолының шығысындағы көлге лақтырғаннан кейін қажет болды. 1873 жылы оны жолдағы кедергі деп санап, бұзу ұсынылды, бірақ жергілікті шаруа Сан Майр оны өз егістігінің біріне алып кетуге рұқсат алды, онда ол малға арналған сүрту тасы ретінде пайдаланылды, бұл сол кезде оның жергілікті маңызы шамалы екенін көрсетеді. Құжаттарға сәйкес, 19 ғасырға дейін, жаңа үйленген жұбайлар мен олардың той эскорты сәттілік үшін оның айналасын кезіп өткен, бірге скрипкашы да болған. Той процессиялары да келін үйіне барар жолда Дагон тасын күн бағытымен үш рет айналып өтетін. Жыл сайынғы шеру немесе "Правд", бастапқыда Ескі Жаңа жыл күні өткізілетін, ауылдық музыкалық тобы бастауымен Дагон тасын күн бағытымен айналып өтіп, ырым-жырымдық құрмет көрсету белгісі ретінде танылатын. Ол Клэкманнан тасын немесе Клэкманнанширдегі Маннау тасын еске салады.
Мәдениет
Екі жылда бір рет мерекелік күн өткізіледі. Ол қала орталығынан өтетін шерумен басталады және негізгі шара өтетін Мортон паркінде аяқталады. Дарвел музыка фестивалі жыл сайын қалада ұйымдастырылады. Ол танымал шараға айналып, Дарвел қала әкімдігі ғимараты сияқты ауылдың әртүрлі жерлерінде өтеді.
Спорт
Жергілікті фермерлер (Крейг ағайындар) 1980 жылдардың басында қалаға жақын жердегі көмір бингінде (кеншілік қалдықтарының үйіндісі) жылдамдықпен жүруге арналған жаттығу трассасын салған. Дарвел командасы Шотландия жастар лигасынде өнер көрсетті, ал ойындар Блантайр, Эдинбург және Бервик қалаларында өткізілді. Жергілікті екі футбол командасы бар. Дарвел ФК – жартылай кәсіби (жасөспірімдер) командасы, ол Рекреация паркінде орналасқан және Шотландияның батыс футбол лигасынде ойнайды. Дарвел Виктория – жергілікті әуесқой команда, өз ойындарын Гавин Гамильтон спорт орталығында өткізеді. Дарвел 2023 жылғы 23 қаңтарда Шотландия кубогының тарихындағы ең сенімді жеңістердің бірін тіркеді, Шотландия Премьер лигасының «Абердин» клубын 1:0 есебімен төртінші турда жеңіп шықты.